Πέμπτη, 3 Ιουλίου 2014

Στέφανος

Ο δεκανέας έτρεχε τη μονάδα του από το στρατόπεδο ως κάτω το λιμάνι.  Μια χούφτα νέοι, οι πιο ρωμαλέοι μπροστά, μετά ένα κενό διακοσίων μέτρων και ακολουθούσε το δεύτερο μπουλούκι με όσους δεν μπορούσαν να τρέξουν.  Μπορούσες να τους δεις από την πισίνα του ξενοδοχείου όπου το πρωί σερβιριζόταν το πρωινό, να αγκομαχούν ιδρωμένοι κάτω στην προβλήτα όπου στοιχίζονταν για να πάρουν τις κάμψεις τους.
Από την άλλη πλευρά, σε απόλυτη αντιδαστολή με τους σφιγμένους μύες των φαντάρων, ο γαργαριστός ήχος της ροής του ιαματικού νερού που χυνόταν μέσα στην πισίνα, σαν νερόμυλος feng shui.  Στο βάθος, ο πληγωμένος βράχος του Γυαλιού, βιασμένος από τους ανθρώπους και τον Μαμωνά.  Βουκαμβίλιες, κτηνώδη γαϊδουράγκαθα, αμπέλια και βελανιδιές ολοκλήρωναν την πρωινή εικόνα πριν καταφτάσει η μπατιροκουστωδία με τα πλεούμενα από την Καρδάμαινα.

Θυμάμαι τον εαυτό μου για χρόνια να κυνηγάει ηφαίστεια.  Κανάρια, Μαδέρα, Αζόρες, Ισλανδία, Στρόμπολι, Βεζούβιος, Αίτνα, Μέθανα, Μήλος, το μαγευτικό μου Κολούμπο, Κιλιμάντζαρο, Φουτζιγιάμα.  Η φωτογραφία μου με τον κρατήρα Viti είναι best of, στο google earth. (http://www.panoramio.com/photo/55912853)  Και όσο οι διαφημιστές μας επιβάλουν εικόνες με επίπεδους λειμώνες ως δείγμα ηρεμίας και ευζωίας, τόσο εγώ εκστασιάζομαι να πατάω ανυδρίτες, να οσμίζομαι το θειάφι που ψάχνει το δρόμο του στον ουρανό, να συλλέγω οψιδιανούς, βασάλτες, ζεόλιθους, ανδεσίτες, να παρατηρώ τις ατμίδες να θυμιατίζουν ανάμεσα στα κιτρινόσταχτα μονοπάτια.  Έτσι είμαι εγώ!  Λάτρης της δημιουργίας.  Και τίποτα δεν δημιουργεί καλύτερα τοπία από ένα καπνισμένο ηφαίστειο που κάθε αιώνα φτύνει μάγμα φτιάχνοντας ξηρά στη μέση της θάλασσας ενώ ταυτόχρονα καταποντίζει τον κόσμο των ανθρώπων όπως του πρέπει.

Είναι αυτή η δυναμική της καταστροφής/δημιουργίας που κάποτε με έφερε κοντά στις αγορές, δειλά στην αρχή, σαν τον εραστή που ψηλαφίζει το σώμα της αγαπημένης του, με πάταγο στη συνέχεια, σαν τον πορθητή που ήρθε για να αλώσει τον κόπο των αδαών.  Οι αγορές λατρεύουν την καταστροφή.  Θα έλεγε κανείς πως είναι φτιαγμένες για να λεηλατούν τις αποταμιεύσεις των ανθρώπων.  Αν η πραγματική οικονομία συνθέτει πλούτο από τις καθημερινές δοσοληψίες, οι αγορές είναι παρούσες για να τον εξαερώνουν.  Μπορείς να είσαι παίκτης, ή επενδυτής, νέος η παλιός, θρασύς ή συντηρητικός, αργά ή γρήγορα η αγορά θα βρει την αδυναμία σου και θα σε αφανίσει.  Θυμάμαι πόσο πολύ μου άρεσαν οι ιστορίες του Jesse Livermore.  Ο μύθος της Wall και συγγραφέας του "The Reminiscensces of a Stock Operator" αυτοκτόνησε αφήνοντας ένα χειρόγραφο σημείωμα στη γυναίκα του που έγραφε μεταξύ άλλων: "I am a failure!"

O κρατήρας Στέφανος είναι ο πιο ιδιόρρυθμος κρατήρας ηφαιστείου που έχω επισκεφτεί.  Στην πραγματικότητα είναι ένας κρατήρας μέσα σε έναν μεγαλύτερο, μόνο που τον μεγαλύτερο δεν μπορείς να τον αντιληφθείς γιατί βρίσκεσαι μέσα του ήδη από τη στιγμή που αφίχθηκες στο νησί.

Ο Στέφανος πήρε το όνομα του από κάποιον συνονόματο που επιχειρούσε στην περιοχή εκμεταλλευόμενος το θειάφι και θωρεί μεγαλόπρεπος ήδη από τη στιγμή που τον πρωτοσυναντάς, τόσο μεγαλόπρεπος, που ξεχνάς πως πατάς πάνω σε γύψο.  Πήγα ένα σούρουπο, για να αποφύγω τη ζέστη...


Εκεί ήταν, που εισπνέοντας όσα οι παλιοί ταύτιζαν με την κόλαση, ενδοσκόπησα για ακόμη μια φορά στη ματαιότητα, τη δική μου, τη δική σας, του κόσμου μας. 

Και των αγορών βεβαίως-βεβαίως...

Οι αγορές που λέτε, είναι φτιαγμένες για να σας απομυζούν.  Έισηγμένοι, διοικούντες, οίκοι, διαμεσολαβητές, αναλυτές, λομπίστες, όλοι βρίσκονται στη θέση τους κάθε πρωί προκειμένου να τσιμπήσουν ένα κομμάτι από την πίτα.  Η πίτα είναι οι οικονομίες σας, το κεφάλαιό σας, η σύνταξή σας.  It's the industry!  Όλοι αυτοί δεν επενδύουν.  Δεν έχουν λόγο.  Ο επιχειρηματίας, πουλάει ένα κομμάτι της εταιρείας του, μια μειοψηφία άνευ διοικητικής ισχύος και λαμβάνει ζεστό χρήμα.  Το χρήμα σας, που πάντοτε είναι μετρητό, πάει στην τσέπη του επιχειρηματία σήμερα, εσείς λαμβάνετε μια υπόσχεση μελλοντικών κερδών.  Κι όπως όλες οι υποσχέσεις, δεν πραγματοποιείται πάντοτε...  Οι διοικούντες  είναι εκείνοι που αναλαμβάνουν να τηρήσουν την υπόσχεση του επιχειρηματία.  Ο πρόεδρος και τα μέλη του ΔΣ πληρώνονται κι αυτοί σε ζεστό χρήμα κάθε μήνα, συν τα μπόνους στο τέλος του έτους.  Δεν ανταμοίβονται με μετοχές.  Προτιμούν τη σιγουριά.  Ο οίκος που κάθε τόσο σας πιπιλάει το μεδούλι με βαρύγδουπες αναλύσεις εισπράττει προμήθειες.  Ποτέ δεν υπήρξε δημόσια εγγραφή όπου ο ανάδοχος να πληρώθηκε με μετοχές από το placement.  Δέχονται επίσης, μόνο μετρητά.  Το αυτό και με τους διαμεσολαβητές.  Η χρηματιστηριακή σας στο πινακίδιο δέχεται μόνο cash.  Την ημέρα που θα δω πινακίδιο που θα αναγράφει "Αγορά 1000 ΟΤΕ, προμήθεια 10 ΟΤΕ", θα είναι η μέρα που θα εγκαταλείψω το γραφείο μου και θα πάω να γίνω στυλίτης.  Οι λομπίστες -γνωστοί και μη εξαιρετέοι- είναι οι πιο απροκάλυπτοι από όλους.  Χέστηκαν για την εσωτερική αξία των μετοχών και την πορεία των επιχειρήσεων.  Ενδιαφέρονται μόνο για το παραδάκι.  Οι αναλυτές, είναι συνήθως υπάλληλοι.  Guess what!  Πληρώνονται μετρητά.  Στους αντίποδες, εσείς προσφέρετε κάτι που έχει αξία σήμερα, αξία χειροπιαστή, δηλαδή χρήμα και λαμβάνετε κάτι αόρατο, απροσδιόριστο, ανεπαρκώς αποτιμημένο, υποσχόμενο, μελλοντικό και αβέβαιο, κάτι που θα αποσβέσει την "επένδυση" σας ίσως σε καμμιά δεκαπενταριά χρόνια.  ΔΕΚΑΠΕΝΤΕ ΧΡΟΝΙΑ ΩΡΕ!  Από την άλλη η Emma Delta Hellenic Holdings, αγοράζει τη μπίζνα με p/e 5, ο Λάτσης το Ελληνικό με 7, κι ο τύπος που εκμεταλλεύεται ομπρέλλες στην Ψαρρού με 1.  Εσείς, στο τσακίρ κέφι πληρώνετε ως και 25 φορές τα κέρδη μετά από φόρους και νιώθετε επενδυταράδες.  Σας έχω νέα:  Πιαστήκατε κορόϊδα!

Έχω πολλάκις αναφερθεί στους ερασιτέχνες.  Όσοι αντιμετωπίζετε τις αγορές με αυτόν τον τρόπο έχετε την επιείκια μου με τον ίδιο τρόπο που την έχουν και όσοι παίζουν κουλοχέρηδες στο καζίνο, καμμιά ποκίτσα με τον συμπέθερο και στοίχημα στο μουντιάλ.  Κάπως πρέπει να περνάμε την ώρα μας έτσι δεν είναι;  Εξάλλου πάνω από τους μισούς "επενδυτές" των αγορών (θα βάζω τη λέξη επενδυτής σε εισαγωγικά μέχρι να το εμπεδώσετε, συμπαθάτε με!) είναι συνταξιούχοι, ή αργόσχολοι, που δεν έχουν ανακαλύψει ακόμη το μπριτζ.  Μια άλλη μερίδα ερασιτεχνουργοί είναι άτομα που ασχολούνται επαγγελματικά με τις αγορές σε άλλα όμως πόστα, ταμίες χρηματιστηριακών, λογιστές εισηγμένων, μπροκεράκοι, ΑΕΕΔάρχες, ψαγμένοι και καλά αναλυτές, κάνας τενεκές συντάκτης του οικονομικού ρεπορτάζ, πρώην σύζυγοι εισηγμένων, υιοί και θυγατέρες πλουσίων που δεν χρειάζεται να εργάζονται στην οικογενειακή επιχείρηση.  Αυτοί αγοράζουν τίτλους με τον ίδιο τρόπο που ένας ψαράς σε αλιευτικό θα φτιάξει μπουγιαμπέσα.  Ψάρια έχει, ψάρια χρησιμοποιεί. 

Η τραγικότερη ωστόσο περίπτωση, η ασυγχώρητη κατάσταση που δεν χωρεί μετάνοια είναι η "γίνε κι εσύ επενδυτής, ο κ. Αγησίλαος έβγαλε 700€ παίζοντας στο forex αυτή την εβδομάδα".  Ο κύριος Αγησίλαος δεν έβγαλε τίποτα και δεν θα βγάλει ποτέ του τίποτα κι ακόμη κι αν σπάσει ο γεροδιάολος το πόδι του και βγάλει αυτήν την εβδομάδα θα τα χάσει σε βάθος χρόνου.  Γιατί απλούστατα ο κυρ Αγησίλαος, η βάρκα του καβούρη Αντρέα, η Κατερίνα, η Ζωή, το Αντιγονάκι, η Ζηνοβία είναι το ψωμί της επενδυτικής βιομηχανίας, όπως ακριβώς ο ασπρουλιάρης Ρώσσος που ξεροψήνεται ωσάν τη λιαστή ντομάτα στο Τιγκάκι είναι το έσοδο του λεμέ ταβερνιάρη που την είδε επιχειρηματίας επειδή νοίκιασε από το δήμο τον αιγιαλό για ομπρελοξαπλώστρες.  Εσύ λοιπόν, φίλε μου παίχτη, αναγνώστη του ψαγμένου τεχνικοαναλυτικού σιτέ (Mparmpalias Rulez), συνδρομητή σε βάση δεδομένων με πεντάλεπτα candlesticks για να αναλύεις τον σπούκη τρομάρα σου και κωδικό σε πλατφόρμα "trade like a pro", είσαι ένας μαριδαίος τουρίστας, κρέας στη μηχανή του καπιταλισμού.  Σου τα παίρνει ο data vendor, σου τα παίρνει η πλατφόρμα, σου τα παίρνει ο αναλυτάκιας, σου τα παίρνει ο broker σου, ομοίως ο market maker, σου τα παίρνει ο scalper, το prop desk του "οίκου",  ο έξοδα ΧΑΑ, μεταβιβαστικά, έξοδα πληκτρολόγησης εντολής και υπέρ απόρων κορασίδων κι αν στο τέλος σου περισέψει κάτι έχει κι εφορία, φόρο πωλήσεων και εισφορά αλληλεγγύης. 
  





Οι ακαδημαϊκοί αρέσκονται να φέρουν σαν παράδειγμα χρηματιστηριακού επενδυτή τον τιτάνιο Buffet.  Εκείνο που ξεχνούν να επισημάνουν στους φοιτητές είναι πως ο Buffet έχει να πουλήσει χαρτί από τον πόλεμο του Βιετνάμ.  Κάθεται πάνω στις Coca κόλες του, τις Wells Fargo του, τις Amex του σαν τον Βούδα, κι αν με ρωτήσεις πότε τις αγόρασε, το πινακίδιο το έχουν στο Smithsonian μαζί με τη συνθήκη της ανεξαρτησίας.  Ο Buffet είναι απλώς ο Buffet, αγόρασε πριν γεννηθείς και ο καπιταλισμός θα χαθεί μαζί του, δεν έχει καμμία σχέση με candlesticks, γραμμές τάσης και fibo.  Εσύ είσαι revenue για το σύστημα κι όσο γρηγορότερα το αντιληφθείς, τόσο καλύτερα στερνά θα έχεις.
Μου πήρε πολλά ηφαίστεια για να καταλάβω ποια είναι η θέση μου στις αγορές.   Ένα ανόητο βιβλιαράκι που έχω εύκαιρο στο γραφείο για να το επιδεικνύω σε πελάτες που κομπάζουν είναι "Οι τέσσαρεις καθιερωμένοι τρόποι πλουτισμού."  Αφού ξεκινάει με το τσιτάτο του Proudhon "αν η εργασία ήταν μέσο πλουτισμού, όλοι οι εργαζόμενοι θα ήσαν πλούσιοι" το βιβλιαράκι καταλήγει πως αν δεν κλέψεις, κληρονομήσεις, υπεξαιρέσεις, η εξαπατήσεις, πλούσιος δεν πρόκειται να γίνεις.  Κι αν ανατρέξεις πίσω στην ανθρώπινη ιστορία θα βρεις πολλούς πλούσιους κλέφτες, απατεώνες και κληρονόμους, αλλά κανέναν "επενδυτή".  Και τι φαιδρό να αναφέρονται όλοι στον Livermore αλλά το πως ο Joseph Kennedy, πατέρας των JFK και Robert  έβγαλε περιουσία σορτάροντας την αγορά στο κραχ του 29 με συνοπτικές διαδικασίες παραμένει στις παρυφές των χρηματιστηριακών αναγνωσμάτων.  Διότι φίλοι μου καλοί ο Joseph δεν ήταν "επενδυτής".  Δεν ήταν καν παίκτης.  Ήταν ένας insider.
Sic Felix