Σάββατο, 27 Ιουλίου 2013

Τα Λάθη [Α' Ενότητα]



Το 1990 τέτοια εποχή ήμουν στη Μύκονο.  Ήταν τα πρώτα μου κέρδη από το χρηματιστήριο,  έσοδα από προμήθειες και κεφαλαιακά κέρδη, χρήματα αδιανόητα για έναν νέο που διένυε μόλις τη δεύτερη δεκαετία της ζωής του.  Εγώ, η Άσπα και η Φρίντα διασκεδάζαμε επί ένα μήνα συνεχώς, ξεκινώντας από το Caprice, συνεχίζοντας στα Άστρα και καταλήγοντας στο Scandinavian, ζαλισμένοι από την καλή ζωή και προσθέτοντας εμπειρίες στο ενεργητικό μας.  Καμμιά φορά, αν ξυπνούσαμε πριν τις 4, περνούσαμε από το super paradise για πλούτσες. 

Όταν έφυγα τότε για τη Μύκονο ο ΓΔ βρισκόταν στις 1650 μονάδες.  Κι επειδή μιλάμε για το '90, όπου η βασική σου τεχνολογία στην παρακολούθηση του χρηματιστηριίου ήταν το καθημερινό σου τηλεφώνημα, από το καρτοτηλέφωνο στα Ματογιάννια στον χρηματιστή σου, επιστρέφοντας στο γραφείο, βρήκα την αγορά 30% κάτω, χωρίς να έχω πάρει μυρωδιά. 

Με όσα είχα ξοδέψει και χάσει εκείνον τον υπέροχο μήνα στη Μύκονο θα μπορούσα να χρηματοδοτήσω τις διακοπές μου για όλη την υπόλοιπη δεκαετία.  Η συνέχεια είναι γνωστή στους παλιότερους από εσάς.  Για τους νεώτερους θα αναφέρω, πως μέχρι τον Νοέμβριο η αγορά βρέθηκε κάτω από τις 800, οι τζίροι στέγνωσαν, δυο χρηματιστές καταστράφηκαν από κόκκινους κωδικούς, ο ένας τυπικά αγνοείται ακόμη από το 1992 -πτώμα πάντως δεν βρήκαμε ποτέ-, η δε αγορά, ξαναβρέθηκε στις 1600 μονάδες όχι νωρίτερα απο τον Απρίλιο του 1997.

Το 1991, δεν περίσσευαν χρήματα για dolce vita.  Θυμάμαι τον εαυτό μου, να ρεμβάζει ώρες ατελείωτες πάνω σε μια βάρκα στη Σαρωνίδα, λίγα μέτρα από την ακτή, προσπαθώντας να αντιληφθώ τι στο καλό είχε πάει τόσο στραβά όλη την προηγούμενη χρονιά και ποιο ήταν το δικό μου μερίδιο ευθύνης.  Διότι από τότε που εγώ είχα ξεκινήσει να ασχολούμαι με εκείνο το περίεργο ζώο που λέγεται "Οργανωμένες Αγορές Κινητών Αξιών" δεν είχα ποτέ βιώσει μια άσχημη χρονιά.  Με τον ίδιο τρόπο που οι πεταλούδες, δεν ζουν παρά ένα πελώριο καλοκαίρι μέχρι τα πρώτα κρύα και μετά απλώς πεθαίνουν. 

Ήταν η πρώτη φορά που έθεσα τον εαυτό μου προ των ευθυνών του, που ψηλάφισα τη μηχανική των αγορών και αντιλήφθηκα το γεγονός πως αν εκείνο που ήθελα να κάνω στη ζωή μου ήταν κάτι τόσο εύκολο όσο είχα νομίσει, θα το έκαναν όλοι.

 


Ακόμη μαθαίνω από τα λάθη μου...

Δυστυχώς, σε αυτόν τον δυσβάσταχτα ανταγωνιστικό κόσμο των κεφαλαιαγορών, η ανεπάρκεια και το λάθος εμφανίζονται σαν στοιχειά αν όχι στο τέλος της ημέρας, σίγουρα στο τέλος του μήνα.  Και δεν μπορεί κανείς να τα αγνοήσει, γιατί όπως οι βδέλλες, στραγγίζουν τα κεφάλαια, εγκαταλείποντας τους τυχοδιώκτες παίκτες στη μοίρα τους που δεν είναι άλλη παρά ο μηδενισμός του επενδεδυμένου κεφαλαίου. 
 
Κάθε περίοδος που διανύει ένας επενδυτής -και εφ εξής θα τους ονομάζω επενδυτές, διότι μακροημερεύοντες παίκτες δεν συνάντησα ως τώρα- έχει από κάτι να τον διδάξει.  Κι αν είναι τόσο οξυδερκής, ώστε να μάθει το μάθημα του χωρίς να χρειαστεί να το επαναλάβει, μπορεί να προχωρήσει κεφαλαιακά ανέπαφος στην επόμενη.  Που με τη σειρά της, θα αποπειραθεί να τον διδάξει κάτι άλλο κ.ο.κ.
 
Μετρώ δεκάδες χρόνια σε αυτόν τον ιδιόμορφο κόσμο κι έχω περάσει από όλες τις θέσεις, του παίκτη, του επενδυτή, του αναλυτή, του διαχειριστή, του συμβούλου, του διαμεσολαβητή, του αρθρογράφου, του ερευνητή, του σχολιαστή, του στρατηγικού, του θεσμικού.  Μόνο quant δεν έχω υπάρξει, διότι ποτέ δεν τα πήγαινα καλά με τα ανώτερα μαθηματικά.  Μέσα από τους ρόλους αυτούς λοιπόν, σε όλα τα χρόνια έχω κάνει σχεδόν κάθε πιθανό λάθος, ακόμη και ορισμένα απίθανα, ώστε να είμαι πλέον σε θέση, τα δικά μου λάθη, τη δική μου πορεία και ιστορία να την αναγνωρίζω στη συμπεριφορά των υπολοίπων, όχι επειδή είμαι εξυπνότερος ή καλύτερος, αλλά μάλλον επειδή πλήρωσα τα δίδακτρα μου.
 
Στις αρχές μου, έφηβος ακόμη, ονειρευόμουν τη ζωή μου μέσα από τις αγορές κάπως έτσι:
 


Σήμερα, σχεδόν τριάντα χρόνια μετά, αυτό που γνωρίζω είναι πως το τέλος θα μοιάζει σαν το story από το "Southland Tales."  Μεταξύ κύλικος και χειλέων πολλά πέλει.  Το χαρμόσυνο γεγονός ωστόσο είναι πως είμαι ακόμη χρηματιστηριακά ενεργός, οπότε επαγωγικά, εκείνα που κάνω καλά, είναι περισσότερα από όσα δεν κάνω.
 
Θα προσπαθήσω να συνοψίσω μια δεκαριά -όχι περισσότερα- από τα σοβαρότερα λάθη που μπορούν να στείλουν κάποιον από τα χρηματιστήρια, σερβιτόρο σε ταβέρνα, όπως εκείνον τον φερέλπη σύμβουλο που αντάμωσα πέρισυ, στην αγ. Γαλήνη.
 
Λάθος #1 =>  Η μοντελοποίηση.  Νοητικό απολίθωμα των θετικών επιστημών, μοντελοποίηση στην οικονομική συμπεριφορά δεν νοείται.  Θέλετε ένα ωραιότατο παράδειγμα μοντελοποίησης που πήγε άπατο, διαβάστε τα μνημόνια.  Άλλα περίμεναν, άλλα συνέβησαν. Γιατί;  Η ανθρώπινη συμπεριφορά είναι ΑΠΡΟΒΛΕΠΤΗ.  Όσο κι αν πιστεύει κανείς πως ίδιες καταστάσεις, οδηγούν στην ίδια οικονομική αντίδραση, η εμπειρία δείχνει πως αυτό δεν συμβαίνει.  Το νούμερο που βλέπουμε σήμερα στο κλείσιμο του S&P, είναι αποτέλεσμα της αλληλεπίδρασης χιλιάδων παραμέτρων και εκατοντάδων χιλιάδων συμμετεχόντων.  ΔΕΝ ΜΠΟΡΕΙ ΝΑ ΠΡΟΒΛΕΦΘΕΙ.  Ακόμη κι αν μπορούσαμε να εκθέσουμε τους ίδιους συμμετέχοντες στις ίδιες πληροφορίες σε ένα άλλο, παράλληλο σύμπαν, την ίδια ακριβώς ημέρα, το κλείσιμο θα ήταν διαφορετικό.  Γιατί;  Σκεφτείτε πως ένας από αυτούς πάθαινει εγκεφαλικό μέσα στη συνεδρίαση.  "Χεστήκαμε" θα μου απαντήσετε.  Κι αν αυτός που παθαίνει το εγκεφαλικό, σκοπεύει να αγοράσει 1.000.000 μετοχές και αυτό δεν συμβεί;  "Ποιος έχει τέτοια δύναμη", θα μου απαντήσετε.  Ο "Soros" θα σας ανταπαντήσω χωρίς δεύτερη σκέψη.  Αν ας πούμε, ο Soros σκοπεύει να αγοράσει 1εκ μετοχές της Cisco απόψε και αισθανθεί αδιαθεσία, ακυρώσει τις εντολές στα συστήματα του, στη συνέχεια ο scalper δεν κάνει το front running του, η είδηση δεν περάσει στο Bloomberg, το CNBC δεν τη μεταδόσει, κι ο John Doe από το Ohio δεν θα αντιληφθεί τίποτα το ασυνήθιστο, τότε ούτε κι ο Λουκάς ο Μπατήρης θα αγοράσει.  Τώρα, στη λέξη "αδιαθεσία" μπορείτε να βάλετε "τον πάτησε τρένο", "κάποιος του είπε πως το report θα δείξει κέρδη χαμηλότερα των εκτιμήσεων", ή "ο υπάλληλος που έγραψε τον κώδικα έκανε λάθος."
 
Το συμπέρασμα είναι ένα και μοναδικό.  Μην προσπαθείτε να μαντέψετε πως θα κινηθούν οι αγορές με σχέση αυτά που γνωρίζετε, αυτά που πιστεύετε, ή αυτά που αναμένετε.  Το πιθανότερο είναι πως θα διαψευσθείτε.  Εδώ το παθαίνουν οι διεθνείς οίκοι, δεν θα συμβεί σε σας;  Επενδυτές που προσπάθησαν να το παίξουν μάντηδες, έχουν περάσει στη λαϊκή σοφία ως ιστορίες για να γουστάρουμε πίνοντας τσίπουρα κάτω από τα αρμυρίκια σε ελληνικές ακρογιαλιές.  Μη γίνετε ακόμη μια τέτοια.
 
 


Λάθος #2 =>  Η Τύχη.  Μην εκλαμβάνετε ποτέ μια σειρά από επιτυχημένα trades ως αποτέλεσμα των ικανοτήτων σας, όταν αυτό που συμβαίνει στην πραγματικότητα είναι πως η τύχη (δειτε και προηγούμενη ανάρτηση "Rota Fortuna") σας ευνόησε.  Η τύχη είναι ένας σημαντικός παράγων, ίσως και ο δεύτερος σημαντικότερος για την μακροημέρευση σας στις αγορές (ο πρώτος είναι ο φόβος).  Όλοι οι παίκτες που έτυχε να σταθούν τυχεροί στα πρώτα τους βήματα, καταδικάστηκαν να εγκαταλείψουν αργότερα, όταν η τύχη του πρωτάρη, του αρχαρίου, ή του μαλάκα, αναχώρησε για άλλους πρωτάρηδες και μαλάκες.  Αντιθέτως, εκείνοι που είδαν νωρίς τα λάθη των, μηδενισμένα margin, σκασμένα option, ζημιές με φούντες, είχαν την ευκαιρία να ανασκουμπωθούν και να ενδοσκοπήσουν.  Ο ίδιος ο Jesse Livermore έφτασε τέσσερις φορές στο μηδέν και κατάφερε να σταθεί ξανά στα πόδια του, επειδή είχε το χάρισμα να διαχωρίζει σε μια κίνηση το στοιχείο της ικανότητας από εκείνο της τύχης.
 
Από την άλλη, ποιος από μας δεν ανακαλεί τύπους που ενώ ήταν πασιφανές πως η ασχετοσύνη τους ήταν θεόρατη, καυχιόντουσαν για τα χαρτοφυλάκια των, τα κέρδη των, καταλήγοντας παρακάτω από εκεί που ξεκίνησαν, ενώ θα είχαν πολύ καλύτερο μέλλον εάν είχαν ξεκινήσει την καριέρα τους χάνοντας. 
 
 

Σάββατο, 6 Ιουλίου 2013

Organo Gold and Investment Opportunities (Just a Teaser)

Τελικά υπάρχει επενδυτική πνοή στην Ελλάδα...

 



 


Κι όπως τους βλέπω αυτούς τους σαπιοκοιλιάδες, ούτε το ξύλο δεν αντέχουν....

Δευτέρα, 1 Ιουλίου 2013

Delusional



Έχω μια παραίσθηση:
 
Έχω μια παραίσθηση πως μια μέρα η Ελλάδα θα ξεμπερδέψει με τους πιστωτές της κι ο βρόχος των χρεωλυσίων θα προστεθεί στην επιχειρηματικότητα.
 
Έχω μια παραίσθηση πως μια μέρα όλοι τούτοι οι άνεργοι που σήμερα συνωστίζονται στις αίθουσες του ΟΑΕΔ, θα διαπρέψουν, ο καθένας στον τομέα του, προσφέροντας μια νέα πνοή στον τόπο μας.
 
Έχω μια παραίσθηση πως μια μέρα αυτός ο κόπρος της ανομίας που κατ' ευφημισμό ονομάζουμε βουλή των Ελλήνων, θα νομοθετεί για το καλό των Ελλήνων κι όχι σύμφωνα με τις προσταγές αλλότριων συμφερόντων.
 
Έχω μια παραίσθηση πως οι Έλληνες μια μέρα, αντί να αντιμετωπίζονται από το δημόσιο ως απατεώνες και λαμόγια, θα απολαμβάνουν του σεβασμού της πολιτείας και της αξιοπρέπειας που τους αρμόζει.

Έχω μια παραίσθηση σήμερα.

Έχω μια παραίσθηση πως μια μέρα, η κληρονομιά της πατρίδας μας θα αποδοθεί στους Έλληνες ως τους αρμοδιότερους θεματοφύλακες της, οι φυσικές μας ομορφίες θα είναι ελεύθερες για όλους και οι κάτοικοι αυτής της χώρας θα μπορούν να τις απολαμβάνουν ανεξάρτητα από την οικονομική τους δυνατότητα.

Έχω μια παραίσθηση σήμερα.

Έχω μια παραίσθηση πως αυτό το έθνος των Ελλήνων θα μπορεί να έχει ελεύθερη πρόσβαση στην παιδεία, στην υγεία, τις τέχνες και τον πολιτισμό ως αρμόζει σε ένα σύγχρονο έθνος.

Η δικαιοσύνη θα απονέμεται ορθά και σε εύλογο χρόνο όπως ορίζει το σύνταγμα.  Οι δημόσιοι λειτουργοί δεν θα χρηματίζονται και για να επιχειρήσει κανείς δεν θα χρειάζεται να δωροδοκεί.

Η αξιοπρέπεια στη ζωή δεν θα αποτελεί προνόμιο πολύ συγκεκριμένων συμπατριωτών μας, η ευγένεια και η καλλιέργεια θα μεταδίδεται από τους γονείς στα παιδιά των και το να αποκαλείται κάποιος "Έλληνας" θα ισοδυναμεί με τίτλο τιμής κι όχι γνώρισμα του τόπου καταγωγής του.

Έχω μια παραίσθηση...