Κυριακή, 17 Μαρτίου 2013

Αισιοδοξία εναντίον Πεσιμισμού (Ένα στοίχημα που φέρνει πάντοτε 1)

Ο Robert Anton Wilson είναι πεθαμένος.  Πριν μας χαιρετήσει για να πάει να βρει την Έριδα δια παντός, μίλησε για πολλά και σπουδαία, πλείστα εξ αυτών δεν μας αφορούν σήμερα.  Βρήκε ωστόσο, τρία λεπτά χρόνο για να μας πει κάτι για τη FED:

 


 Πράγματι, η Federal Reserve Bank είναι ένας συνταγματικά κατοχυρωμένος εκτυπωτής χρήματος, που από το 1913 που δημιουργήθηκε κανείς πρόεδρος δεν τόλμησε να καταργήσει, ή αντικαταστήσει.  Ο JFK, μια απόφραδα μέρα του Ιουνίου 1963 υπέγραψε την "executive order 111110", τυπώνοντας απευθείας 4,3δισ φρέσκο χρήμα έναντι αποθεμάτων ασημιού της κυβέρνησης χωρίς την "διαμεσολάβηση" της FED, μόνο και μόνο για να βρεθεί νεκρός λίγες εβδομάδες αργότερα.  Ήταν μια εποχή που οι διαφορές λύνονταν με τα όπλα και όχι με πολώνιο. 
 
Η  ένσταση πίσω από την απεμπόληση του εκδοτικού προνομίου και την εκχώρηση του σε μια κατ ουσίαν ιδιωτική τράπεζα, η οποία δημιουργεί αξία από αέρα κοπανιστό και τον ΔΑΝΕΙΖΕΙ σε ένα έθνος ΕΝΤΟΚΩΣ οδηγεί βαθιά σε θεωρίες συνομωσίας με τους Rothchild να εμφανίζονται πρώτοι και καλύτεροι ως μέτοχοι, ενώ κάποιοι άλλοι, νεκροί κυριολεκτικά ή μεταφορικά όπως ο Israel Moses Shiff, ή οι Lehman Brothers φιγουράρουν σε κατασκευασμένες λίστες μετόχων της FED στο διαδίκτυο και αλλού.  Το μόνο που θα ήθελα να προσθέσω ως πληροφορία σε όλα αυτά, είναι πως το πλήρες όνομα του helicopter Ben είναι Ben SHALOM Bernanke, και ως έφηβος μελετούσε το Torah στην τοπική συναγωγή του Dillon. 
 
Κατά τα λοιπά, όντως κάτι σάπιο υπάρχει στο βασίλειο της Δανιμαρκίας, δεν χωρεί αμφιβολία.  Δεν είναι όμως αυτό το θέμα μας.  Ούτε βέβαια, οι πιθανές λύσεις σε αυτόν τον Γόρδιο χρέους που θα οδηγήσει την ανθρωπότητα στον δεύτερο της μεσαίωνα είναι το θέμα μας.  Εξάλλου, οι περισσότερες λύσεις που έχουν προταθεί, είναι εξίσου προβληματικές με την πολιτική του συσσωρεύσιμου χρέους.
 
Πίσω στο χρόνο, 10 χρόνια πριν, η άνοιξη του 2003 με είχε βρει φορτωμένο με πολύ χαρτί, αγορασμένο ίσως και στις χαμηλότερες τιμές εκείνης της δεκαετίας.  Με Ολυμπιακούς μπροστά, μηδενισμένο κόστος χρήματος λόγω Ευρώ και μια λαμπρή κτηματαγορά, ο ορίζοντας ήταν κάτι περισσότερο από ρόδινος.  Παρ' όλα αυτά ως το 2005 είχα ξεπουλήσει, σκεπτόμενος από τότε όλα αυτά που συμβαίνουν σήμερα, την υπερβολική δαπάνη της Ολυμπιακής φιέστας, την αλματώδη αύξηση των υποχρεώσεων, τον υπερδανεισμό νοικοκυριών και κυβέρνησης, το αβέβαιο μέλλον του τραπεζικού συστήματος.  Για τα επόμενα τρία χρόνια σορτάριζα τις αγορές ανελέητα, καταλήγοντας να χάσω ένα σημαντικό μέρος των κεφαλαίων μου, ακόμα και μετά τα υπερκέρδη που έφερε η κατάρευση της Lehman.  Το λάθος;  Κακό timing και υπερβολική απαισιοδοξία.
 
Γιατί τα λέω αυτά...
 
Καθημερινά, διαβάζω στις Κασσάνδρες:
  • "Οι ανόητοι των φωτοτυπιών...
    Κάποιοι αφελείς έχουν πιστέψει πως με την εκτύπωση χρήματος από το πουθενά έχουν βρει όχι μόνο το φάρμακο που θεραπεύει την “πάσαν νόσον και την πάσαν μαλακίαν", αλλά και το φάρμακο που μπορεί να “απογειώσει” την οικονομία."  (Ο καθηγητής)
     
  • Famed economist Nouriel Roubini stands firm on his prediction for a global “perfect storm” in 2013, warning that economies of the world will slow down or shudder to a complete halt as geopolitical risk grows and the eurozone’s debt crisis accelerates.
  • Forbes reported this spring that the ever-bearish and independent Schiff is forecasting another economic crisis that will strike at the very heart of the U.S. economy, sweeping through the monetary system itself and precipitating a massive U.S. dollar and Treasury bond crisis. His analysis of the underlying economic problem and solution is essentially the same as it was when he predicted the 2007-2008 financial crisis.
  • Instead of the Europeanization of the Balkans, are we now witnessing the start of the Balkanization of Europe?
Θα δεχθώ πως όλοι αυτοί έχουν δίκιο.  Για σταθείτε όμως...

Τα ίδια δεν έγραφαν πέρισυ, πρόπερσι, και αντιπρόπερσι;  Μήπως αυτήν την άποψη δεν έχω κι εγώ από το 2005;  Και;  Ποιος φεύγει από δω μέσα νικητής;  Εκείνος με την πρωιμότερη πρόβλεψη, ή ο άλλος με το γεμάτο πορτοφόλι; 

Επανέρχομαι στον Robert Anton Wilson:

 


Πέρα από το προφανές, δηλαδή πως ο απαισιόδοξος το μόνο που θα κατορθώσει είναι να περάσει όλη του τη ζωή στη μιζέρια, όπως πολύ χαμογελαστά μας τονίζει ο μακαρίτης Robert, υπάρχουν και μερικά άλλα στοιχεία τα οποία πάντοτε λειτουργούν εναντίον του απαισιόδοξου, ακόμη κι όταν εκείνος έχει δίκιο, και πιστέψτε με, σας τα αναλύει ένας από τους πιο απαισιόδοξους ΖΩΝΤΑΝΟΥΣ ανθρώπους που μπορεί να συναντήσετε στο δρόμο σας.
  • Κανείς δεν θέλει για παρέα έναν απαισιόδοξο.  Είναι στη φύση του ανθρώπου, ψυχικώς διαταραγμένων εξαιρουμένων, να σηκώνονται το πρωί με θετική διάθεση.
  • Το γεγονός πως η ανθρωπότητα προόδευσε από την εποχή των κυνηγών/τροφοσυλλεκτών οφείλεται στη θετική σκέψη και όχι την αρνητική.
  • Αν κάποιος αισιόδοξος αποδειχτεί αληθινός, όλοι θα θέλουν να μοιραστούν μαζί του τις απόψεις του.  Εντέλει, εκείνος ήταν ο "believer".
  • Αν αντίθετα κάποιος απαισιόδοξος επαληθευτεί από τα γεγονότα είναι απλώς "ο γκαντέμης".  Θυμηθείτε τον αειθαλή Κ. Μητσοτάκη που δεν παραλείπει να συμπληρώνει σε κάθε του συνέντευξη πως αυτά που συνέβησαν στη χώρα μεταγενέστερα, τα είχε προβλέψει ήδη από το 1990, αλλά οι διαπλεκόμενοι δεν τον άφησαν να εφαρμόσει το πρόγραμμά του.
  • Ακόμη κι αν το τέλος του καπιταλισμού όπως τον γνωρίζουμε είναι στη γωνία κι εμείς ζούμε τις τελευταίες ημέρες της Πομπηίας, στο μεσοδιάστημα, οι αισιόδοξοι ζουν καλύτερα, ενδεχομένως να προοδεύσουν σε αυτές τις φαύλες ημέρες και να χαρούν όση οικονομική ελευθερία τους απομένει, προτού ο οικονομικός κατακλυσμός μας αφήσει άπορους και πένητες να ζητιανεύουμε για λίγη τροφή.
  • Στο κάτω-κάτω, ακόμη κι αν το τέλος του καπιταλισμού έλθει κιόλας αύριο το πρωί, θα έχει κανείς μας τη διάθεση να αποδόσει τα εύσημα στους απαισιόδοξους που είχαν προβλέψει το τέλος;  Ποιος χέστηκε για τον Roubini αν δεν έχω κρεβάτι να κοιμηθώ απόψε; 
  • Το να είναι κανείς απαισιόδοξος όταν διαθέτει διέξοδο και λύσεις, είναι κι αυτό μια μορφή θετικής σκέψης.  Το να μην γνωρίζει ούτε τη διέξοδο, ούτε τις λύσεις, εξισούται με μοιρολατρεία.
  • Τέλος, μην ξεχνάτε πως ο μεγαλύτερος στοχαστής αυτού του τύπου, είναι ο Ιωάννης ο Θεολόγος.  Προέβλεψε 20 αιώνες πριν όλα αυτά που μας περιμένουν.  Αυτό που παρέλειψε να μας πει, είναι όλα όσα οι άνθρωποι κατάφεραν στο μεσοδιάστημα, την κατάργηση της δουλείας, την πρόοδο των επιστημών, τη δημοκρατία, την ελεύθερη διακίνηση των ιδεών, την δημιουργία πλούτου από αέρα κοπανιστό...
Διαλέξτε που θέλετε να ανήκετε:
 
Με τους αισιόδοξους που ζουν καλύτερα, περισσότερο και πιο ποιοτικά, ή με τους άλλους;  Πριν απαντήσετε, αναλογιστείτε τον κοινό προορισμό και των δυο ομάδων που είναι τα εξής δυο τετραγωνικά μέτρα...
 
 

Πέμπτη, 7 Μαρτίου 2013

O Θεριστής κι ο Αλωνάρης



Πω-πω!  Άργησα στο ραντεβού!  Κι έχω πει στον εαυτό μου, γράφε χρυσέ μου ένα κείμενο το μήνα!  Τουλάχιστον..  Τρεχάματα φίλοι μου...
 
Τελευταία ασχολούμαι με καλλιέργειες.  Σε σημείο που κάποιες φορές χάνω την κλίμακα του χρόνου.  Κι όμως, η ενασχόληση με τους κύκλους της φύσης μου έχει μάθει πολλά τα οποία είναι εφαρμόσιμα και στις αγορές.  Ας πούμε, όσο καλό χώμα και να'χεις, όσο γόνιμος να'ναι ο σπόρος σου, όσο ιδανικές συνθήκες φωτισμού, αερισμού και θερμοκρασίας και να'χεις στο χωράφι, αν δεν περάσει Ο ΧΡΟΝΟΣ που πρέπει, αποτέλεσμα δεν θα έχεις.  Μπορείς να κάθεσαι όλη την ώρα και να κοιτάς τη σπορά σου, αλλά αν δεν περάσουν οι μέρες που έχει η καλλιέργεια στο DNA της για να βλαστήσει, το μόνο που θα βλέπεις θα είναι υγρό χώμα.  Έτσι και στις αγορές.  Θέλουν το χρόνο τους κι ας περιμένουν οι βιαστικοί πάνω από τις οθόνες να συμβεί το ευκταίο.
 
Σε αντίθεση με τις σπορές ωστόσο, οι αγορές στερούνται λαϊκής σοφίας που θα μπορούσε να καθοδηγήσει τους παίκτες.  Ίσως γιατί στις αγορές ποτέ την ιστορία δεν την έγραφε ο λαός, εκτός ίσως από ελάχιστες απόφραδες στιγμές της ιστορίας μας, που βλέπαμε τις φούσκες να γιγαντώνονται.  Στις αγορές ας πούμε δεν θα ακούσετε ποτέ κάτι ανάλογο με το "κλάδευε Γενάρη και μην κοιτάς φεγγάρι", ούτε "αν κάνει ο Μάρτης δυο νερά κι ο Απρίλης άλλο ένα, χαρά στο γεωργό που'χει πολλά σπαρμένα."  Κι όμως..
 
"Sell in May and go away.  Don't come back until St. Leger day", λέει το αγγλοσαξωνικό ρητό, του οποίου η πατρότητα αγνοείται.  Ή επίσης "only buy something that you'd be perfectly happy to hold if the market shut down for ten years", έχει πει ο φίλτατος Warren.  Και τα δύο αυτά ρητά εμπεριέχουν τη βασική παράμετρο των αγορών, ίσως τη σημαντικότερη όλων, τον ΧΡΟΝΟ.  Ο παράγοντας χρόνος τείνει να αγνοείται στα περισσότερα μοντέλα ανάλυσης, τα οποία είναι πολύ απασχολημένα στο να μαντεύουν τιμές στόχους που αδιαφορούν για το ΠΟΤΕ αυτές οι στιγμές είναι δυνατόν να επιτευχθούν. 
 
 


Τις τελευταίες ημέρες συγκομίζω  και αποξηραίνω.  Και στο χωράφι και στις αγορές.  Συγκομίζω ώριμες θέσεις και ώριμο καρπό.  Και "αποξηραίνω" διατηρώντας τόσο τα κέρδη όσο και τα φυτά μου πολύ περισσότερο απ' όσο ο φυσιολογικός τους κύκλος θα τους επέτρεπε να διατηρηθούν.  Αυτή είναι και η μόναδική επέμβαση που επιτρέπω στον εαυτό μου να κάνει στη φύση.  Το να διατηρώ τους καρπούς της, ώστε να μπορούν να καταναλωθούν από εμένα και οχι από άλλα, λαίμαργα πλάσματα.
 
Δυστυχώς για πολλούς παίκτες, ο χρονικός τους ορίζοντας είναι μια ασήμαντη τυχαιότητα μπροστά στους κύκλους των αγορών.  Ακόμα και καραβανάδες των χρηματιστηρίων, δεν έχουν την πολυτέλεια να περιμένουν μια πενταετία στην καλύτερη ή πενήντα χρόνια στην χειρότερη, προκειμένου να γευτούν τους καρπούς των επενδύσεων των.  Ως εκ τούτου, προσαρμόζουν τα time frames σε πιο "ανθρώπινη κλίμακα", οι μηνιαίες μπάρες γίνονται ημερήσιες, μην ξεχνάμε πως πολλοί από εκείνους που πλέον ασχολούνται με τις αγορές είναι επαγγελματίες και κανείς δεν θέλει να πληρώνει κάποιον επαγγελματία για να "πετάει τάπες σε βαρέλια περιμένοντας το whisky του να ωριμάσει."
 
Το γεγονός όμως, πως εμείς οι άνθρωποι μικραίνουμε τις κλίμακες προκειμένου να κοροϊδεύουμε τους προϊσταμένους, τους φίλους και τις γυναίκες μας πως "κάτι κάνουμε στις αγορές" δεν σημαίνει πως αλλάζει κάτι στις μακροχρόνιες τάσεις.  Αν ο χρυσός έχει την τάση να ενισχύεται, λόγου χάρη, εδώ και μια δεκαετία, το γεγονός πως για 18 μήνες κοντοστάθηκε δεν άλλαξε ούτε την τάση, ούτε την αιτία της ανόδου.  Τι μπορεί να είναι 18 μήνες απέναντι στους τελευταίους 120;  Ότι ακριβώς και οι Αλκυονίδες ημέρες στην καρδιά του χειμώνα.  Μια ανάπαυλα!
 
Μην παρασύρεστε λοιπόν φίλοι μου σε άσκοπες αναλύσεις, κοιτώντας πεντάλεπτους ταλαντωτές, μελετώντας ωριαία διαγράμματα και θέτοντας εαυτούς απέναντι στο τυχαίο.  Η εμπειρία δείχνει πως Άνθρωπος VS Τυχαίο φέρνει σχεδόν πάντα 2.   Και ακριβώς όπως και στο χωράφι, κάποιοι σπόροι βλασταίνουν γρηγορότερα, κάποιοι άλλοι είναι οι πιο εύρωστοι, ενώ μερικοί δεν βλασταίνουν ποτέ.  Ο "θεριστής" όμως είναι πάντοτε ο Ιούνιος κι ο "αλωνάρης" ο Ιούλιος.