Δευτέρα, 22 Αυγούστου 2011

Γλώσσα & Ψέμματα


Κάπου έχουμε χάσει το νόημα.  Κάπου στην πορεία, μας έγχυσαν στον εγκέφαλο λανθασμένα μηνύματα.  Υπό τον μανδύα της πολιτικής ορθότητας αρχικώς, στη συνέχεια όμως, οι λέξεις έχασαν την έννοια τους και η γλώσσα την σημασία της.

Στην επιστήμη της σημειολογίας, τα σημεία που υποδηλώνονται από μία λέξη (η σημασία της δηλαδή) κατανοούνται το ένα σε σχέση με το άλλο, δηλαδή από τον συσχετισμό μεταξύ ενός σημείου με κάποιο άλλο, σε βαθμό που να μπορεί να θεωρηθεί πως "η γλώσσα δεν αντιπροσωπεύει την πραγματικότητα, αλλά μάλλον την κατασκευάζει" (Saussure).  Έτσι, δεχόμενοι πως "η γλώσσα είναι το όργανο που μορφοποιεί τη σκέψη" (Hombolt), τι μπορούμε να περιμένουμε από τους άρχοντες μας που μέσω των νομοθετών μας εκτρέπουν την έννοια των λέξεων από την πραγματικότητα;

Ας πάρουμε για παράδειγμα την έννοια της λέξης φόρος:  Φόρος κατά τον θεμελιωτή της δημοσιονομικής επιστήμης στη Γαλλία Gaston Jèze είναι "χρηματική παροχή που επιβάλλεται αναγκαστικά από το κράτος σε βάρος των ιδιωτών χωρίς αντιπαροχή, προς το σκοπό κάλυψης των δημοσίων βαρών."   Μετά έρχεται ένας επικοινωνιολόγος.  Και βαφτίζει έναν άλλο φόρο "εισφορά".  Η "εισφορά" είναι απλώς ένας φόρος με άλλο όνομα.  Όπως και το "τέλος".  Τα τέλη είναι άμεσοι φόροι που σχετίζονται με την κατανάλωση αγαθών και τη χρήση υπηρεσιών.  Θυμηθείτε το "τέλος συνδρομητών κινητής τηλεφωνίας".   Υπάρχει κάποιος που μπορεί επιτυχώς να ισχυριστεί πως το ανωτέρω τέλος δεν αποτελεί απλώς έναν φόρο;  Γιατί όμως ο νομοθέτης -γλωσσικός εκτροπέας- δεν το ονομάζει "φόρο";  Μα προκειμένου να μπορεί να επιβάλλει έναν άλλο φόρο, τον "φόρο προστιθέμενης αξίας" επ' αυτού.  Σκεφτείτε τώρα την "έκτακτη εισφορά κοινωνικής αλληλεγύης".  Δεν είναι ένα κόσμημα της προπαγάνδας;  Καταρχάς, ουδεμία σχέση έχει με "κοινωνική αλληλεγύη" διότι αυτός ο φόρος -διότι περί φόρου πρόκειται- δεν έχει αναδιανεμητικό χαρακτήρα.  Επιπλέον, γιατί ονομάζεται "εισφορά";  Τι σημαίνει αυτή η λέξη;   Εισφορά, σύμφωνα με το λεξικό είναι η "συμβολή σε μια δαπάνη ή έργο".  Ταυτίζεται αυτή η έννοια με την πληρωμή φόρων;  Μόνο αν δεχτούμε πως η "έκτακτη εισφορά κοινωνικής αλληλεγύης" αποτελεί πρόσοδο προορισμένο για κοινωνικό έργο και όχι απλώς δημόσιο έσοδο που θα χρησιμοποιηθεί για την πληρωμή χρεωλυσίων.  Μετά, η λέξη "έκτακτη" σε τι αποσκοπεί;  Είναι έκτακτος ένας φόρος που θα πληρώνεται ετησίως από το 2011 ως το 2016;  Εγώ θα τον ονόμαζα "προσωρινό".  Διότι το επίθετο "έκτακτος" μεταξύ άλλων σημαίνει ο "μη μόνιμος", αλλά και πάλι το επίθετο "προσωρινός" τι σημαίνει;  Το καταλαβαίνετε βέβαια πως ο νομοθέτης παίζει με τις λέξεις....

Γιατί καταλήξαμε να παίζουμε με τις λέξεις αλλοιώνοντας τη σημασία τους;

Καθαρά για ψυχολογικούς λόγους θα απαντούσε κάποιος.  Εγώ θα ισχυριζόμουν λόγους προπαγάνδας.  Πόσο καλύτερα νιώθει ένας παράλυτος που τον αποκαλούμε "Α.Μ.Ε.Α.";  Εξωραϊζουμε την ουσία "τον άνθρωπο που δεν μπορεί να περπατήσει" με κάποιον άλλον τύπο που γενικώς και αορίστως "έχει ειδικές ανάγκες;"  Σύμφωνοι ένας παράλυτος έχει "ειδικές ανάγκες".  Ειδικές ανάγκες όμως έχει κι ο γιος του Μιχάλη που είναι δυσλεξικός.  Το παιδάκι του Μιχάλη όμως δεν λογίζεται ως "Α.Μ.Ε.Α." παρότι έχει μαθησιακές δυσκολίες και ως εκ τούτου κάνει λογοθεραπεία και πηγαίνει σε "ειδικό" σχολείο.  Δεν είναι ανάπηρο ένα παιδάκι με δυσλεξία, σωστά;  Τι είναι ένα παιδάκι με δυσλεξία;  "Δυσλεξικό" θα απαντήσουμε όλοι.  Τότε γιατί ο "έχων παράλυση στα κάτω άκρα" δεν είναι παράλυτος αλλά "άτομο με ειδικές ανάγκες";

Ομοίως, γιατί η νομιμοποίηση πολεοδομικών παραβάσεων καλείται "πολεοδομική τακτοποίηση;"  Για να μην σκοντάψει το θέμα στη συνταγματικότητα, θα απαντήσουν οι περισσότερο διαβασμένοι.  Το να νομιμοποιήσουμε κάτι για 50 χρόνια, κι έπειτα για άλλα 50, πληρώνοντας κάποιο τέλος, που εδώ -ναι- είναι τέλος, πλέον λέγεται τακτοποίηση;  Εγώ θυμάμαι τη συγχωρεμένη τη μάνα μου που όταν μου έλεγε να "τακτοποιήσω το δωμάτιο μου" εννούσε να στρώσω το κρεβάτι, να βάλω τα ρούχα στη ντουλάπα και τα παιχνίδια στη θέση τους.  Τώρα γιατί η "τακτοποίηση" αυτού του ίδιου δωματίου που τυγχάνει ημιυπαίθριος σημαίνει "τράβα στην πολεοδομία" και πλήρωσε;  Κι οι δικαστές, ερμηνεύοντας τις λέξεις όχι σημειολογικά αλλά γραμματικά να θεωρούν μια "νομιμοποίηση" αντισυνταγματική, ενώ μια ίδια "τακτοποίηση" συνταγματική; 

Διάβαζα χθες το βράδυ τον "μνημονιακό νόμο" τον 3986/11. Εκεί εισάγεται η έννοια του "δικαιώματος επιφανείας".  Το "δικαίωμα επιφανείας" είναι ένας συνταγματικά ανεκτά τρόπος να πουλήσεις δημόσια γη.  Αντί να πουλήσεις το δημόσιο κτήμα, συστήνεις ένα "δικαίωμα επιφανείας" το οποίο το μεταβιβάζεις σε έναν ιδιωτή κι εκείνος ως "επιφανειούχος" κτίζει στο δημόσιο οικόπεδο, κάνει χρήση του δημόσιου αιγιαλού, ενίοτε αλλοιώνει την ακτογραμμή φτιάχνοντας μαρίνες, κοντολογίς κάνει ό,τι θα έκανε κι ως ιδιοκτήτης της έκτασης, αλλά επειδή δεν μπορούμε να του μεταβιβάσουμε την έκταση, του μεταβιβάζουμε το "δικαίωμα επιφανείας" κι αυτός μας πληρώνει το "εδαφονόμιο", περιοδικό αντάλλαγμα για το "δικαίωμα" αυτό.  Ορίζουμε τη μέγιστη διάρκεια του "δικαιώματος" στα 50 χρόνια, για να μη μας κράξουν οι αντιπολιτευόμενοι, αλλά βάζουμε στο νόμο και τη δυνατότητα ανανέωσης της, οπότε είναι όλοι ευχαριστημένοι.  

Οιοσδήποτε σκεπτόμενος πολίτης θα αναφωνούσε:  "Μας κοροϊδεύετε;"  Εδώ όντως μεταβιβάζετε δημόσια περιουσία και αυτό συνταγματικά απαγορεύεται.   "Όοοοοχι" θα απαντήσει ο νομοθέτης, "δεν μεταβιβάζω τη γη, μεταβιβάζω τη χρήση της".  Αυτές οι γελοίες δικαιολογίες όμως, θα έπρεπε να επισημαίνονται από τους δικαστές, και να πατάσσονται.  Τι θα πει "τακτοποίηση;"  Τι τακτοποιείς δηλαδή;  Πήρες την άδεια και την έβαλες σε ωραίο ροζ κλασσέρ και από κει στον φοριαμό;  Όχι, απόκτησες νομική ασυλία έναντι μιας αποδεδειγμένης και βεβαιωμένης πολεοδομικής παράβασης.  Οπότε;  "ΝΟΜΙΜΟΠΟΙΕΙΣ" φίλε.  Ομοίως και στην "σύσταση δικαιώματος επιφανείας".  Τι μαλακίες μας τσαμπουνάς κύριε νομοθέτα;  Τι θα πει "επιφανειούχος";  Η χρήση ενός δημόσιου κτήματος κατ αποκλειστικότητα από κάποιον, ισοδυναμεί με αποστέρηση της ίδιας χρήσης από κάποιον άλλον.  Οπότε αυτό εξομοιούται με την επικαρπία.  Το σύνταγμα της χώρας δεν λέει τέτοια!  Μιλάει για δημόσιες εκτάσεις.  Και δημόσιος σημαίνει "ΑΠΟ ΤΟΝ ΚΑΘΕΝΑ".  Εδώ έχουμε έναν, όχι τον καθένα.




Μπορεί κανείς να παίζει με τις λέξεις, όσο του επιτρέπει η νοημοσύνη, η γνώση της ελληνικής και η οξυδέρκεια του.  Μπορεί επίσης να χρησιμοποιεί αυτά του τα χαρίσματα, προκειμένου να νομοθετεί εις βάρος του ελληνικού λαού.  Είναι όμως καθήκον της δικαστικής εξουσίας να θέτει τα όρια της παραποίησης των εννοιών μέσω της αλλαγής των λέξεων.  Δεν είναι μόνο οι νομοθέτες έξυπνοι άνθρωποι.   

Παρασκευή, 12 Αυγούστου 2011

The End of World As We Know It.





Γεγονός είναι πως τελευταία, όπως ορθώς παρατήρησε και ο φίλος Peter Pan, έχω αποστασιοποιηθεί από τα κοινωνικά.  Και αυτό δεν έχει καθόλου να κάνει με την κατάσταση των αγορών, αλλά μάλλον με την κρίση της μέσης ηλικίας.  Όταν ήμουν νεώτερος, νόμιζα πως είχα όλον τον χρόνο για το κάθε τι, χρόνο για να εργαστώ και να δημιουργήσω, χρόνο και για να αναπαυθώ, χρόνο για να ερωτευτώ χρόνο για να χωρίσω, χρόνο για να ολοκληρωθεί ένας οικονομικός κύκλος, να φθάσουν οι τιμές στο επίπεδό μου, οι μέρες δεν είχαν και τόση σημασία, άλλωστε το τελευταίο πράγμα που σκέφτεται ένας νέος είναι τι ψυχή θα παραδώσει.

Σήμερα, η αναμονή για ο,τιδήποτε, έχει μια χρονική διάσταση που αγγίζει το αναντικατάστατο:  "Να δημιουργήσω τώρα που ακόμη μπορώ, να φτιάξω περιουσία όσο ακόμη μου κόβει, να χαρώ τη ζωή όσο είμαι υγιής και γοητευτικός", πριν η Ήβη αποσύρει την εύνοια της.   Έτσι, προτιμώ να περάσω ένα μεσημέρι στην παραλία, αντί της οθόνης και ένα βράδυ στη βεράντα αντί της συγγραφής.  Όσο ακόμη έχω τη δυνατότητα...

Σε αυτά τα τελευταία μεσημέρια, δίπλα στη θάλασσα, ολοκλήρωσα το "The Big Short" του Lewis που το είχα αγοράσει εδώ και καιρό.  Το τελείωσα ακριβώς πάνω στην υποβάθμιση της αμερικανικής πιστοληπτικής ικανότητας από την S&P.  Η οποία, βέβαια, καθόλου δεν με εξέπληξε, καθώς όφειλε να έχει συμβεί από το 2008.  Αυτό που με αγριεύει είναι η φούσκα των treasuries.  Πώς γίνεται να υποβαθμίζεται το χρέος των ΗΠΑ, να πωλούνται οι μετοχές των αμερικανικών τραπεζών και ταυτόχρονα τα T-Bonds να κάνουν νέα υψηλά;  Επιμένω πως είναι η φούσκα της δεκαετίας.  Τέτοια φούσκα που απέναντι της, τα 1750$ της ουγγιάς του χρυσού φαντάζουν αγοραστική ευκαιρία.  Παρεμπιπτόντως, είναι η πρώτη φορά που η τιμή του χρυσού, ξεπέρασε εκείνη της πλατίνας.  Της πλατίνας που είναι βιομηχανικά αξιοποιήσιμη και όπως και να το κάνουμε περισσότερο κομψή.  Συγκρίνετε ένα χρυσό Rolex, μ' ένα πλατινένιο.  Ποιο είναι ομορφότερο; 

Το πελώριο sell-off των κεφαλαιαγορών με βρήκε short.  Με βρήκε με πολύ χρυσό, ακόμη περισσότερο ασήμι, ελβετικά φράγκα και κάμποσα spread πάνω στην καμπύλη των αμερικανικών επιτοκίων.  Ήταν μια θέση που έβγαλε αρκετά, μόνο που μου έλειπε ο βασικός πρωταγωνιστής:  Tο χαρτάκι που όλοι θέλουν, το figurini Panini, με τη φάτσα του Κυράστα που όλοι θέλουν να ανταλλάξουν, τα συμβόλαια στον Vix.  Την προηγούμενη Παρασκευή επέστρεψα νωρίτερα από τις διακοπές μου ακριβώς γι αυτό.  Για να παίξω λίγο μαζί τους.  Και παίξαμε καλά, δεν έχω παράπονο.

Στην πορεία έκλεισα τα short, τα ξανάνοιξα, πούλησα τα AUD που μουλάρωσαν,  μπήκα long στην ΕΤΕ και βγήκα με stop και τώρα κοιτάζω να αλλάξω όλα τα USD σε CHF, μόλις χτυπήσει την πάνω αντίσταση, όπως το βλέπω ίσως και την Τρίτη αν συνεχίσει έτσι.  

Πέρα όμως από τα χαρούμενα Αυγουστιάτικα παιχνίδια, η γη έχει αρχίσει να τρέμει και ίσως να είναι και η πρώτη φορά στη ζωή μου, που δεν μπορώ να πιθανολογήσω τα μελλούμενα, ούτε καν ως γενίκευση.  Ο δυτικός κόσμος είναι χρεωμένος, υπερμοχλευμένος και στο όριο των δυνατοτήτων που ο καπιταλισμός προσφέρει.  Μια κοινωνία θηρευτών, που σταδιακά αλλά επιταχυνόμενα, βλέπει τη βάση των θηραμάτων να στερεύει.  Το φυσικό ανάλογο, θα ήταν ένας βιολογικός αρμαγεδώνας, μόνο που στην περίπτωση μας ο Bernanke δεν τον αφήνει να συμβεί.  

Με QE3 και καθεστώς μηδενικών επιτοκίων, βιώνουμε το ισοδύναμο της χορήγησης μορφίνης ως υποκατάστατο ίασης στα τραύματα που η υπερχρέωση μας δημιούργησε.  Ο πόνος εξαφανίζεται, αλλά μοιραία ο ασθενής εκλείπει.  Εδώ και μήνες πασχίζω να φανταστώ πως θα είναι ο κόσμος μετά το σκάσιμο της φούσκας των Treasuries.  Θα μείνει άστεγο το 1/3 των Αμερικανών;  Θα μπουν οι ΗΠΑ σε ύφεση μεγαλύτερη εκείνης του '30;  Ηλικιωμένοι θα πεθαίνουν στους δρόμους, αφού ούτε σύνταξη θα έχουν, ούτε χρήματα για νοσηλεία;  Η αξία της γης ποια θα είναι;  Θα επωφεληθούν οι Κινέζοι, αγοράζοντας την πολεμική μηχανή των Αμερικανών, κερδίζοντας τελικά την παγκόσμια κυριαρχία;   Μήπως, αντί για όλα αυτά πάμε σε hyperinflation;  Οι λιγοστοί μελλοντικοί κάτοχοι των μέσων παραγωγής, θα μπορέσουν να μετατρέψουν τον κόσμο σε ένα δεύτερο φεουδαρχικό μεσαίωνα, όπου προλετάριοι θα εργάζονται για ένα πιάτο φαγητό;  Σε έναν τέτοιο κόσμο θα είχε νόημα να κρατάς χρυσό και χωράφια, ή απέναντι στις ορδές των πεινασμένων, το μόνο χρήσιμο θα ήταν ένα Kalashnikov, πυρομαχικά και επαφές με τους ισχυρούς;

Όσο και να σκέφτομαι, άκρη δεν βγάζω.  Ο κόσμος οδεύει στην μεγαλύτερη κρίση από την πτώση της Ρωμαϊκής αυτοκρατορίας, εδώ και 1500 χρόνια, και το οικονομικό κατεστημένο σχολιάζει αν ο χρυσός είναι ακριβός στα 1800, ή ο S&P μπήκε σε bear market.  Κάποιες φορές που προσπαθώ να εισάγω αυτήν την παράμετρο "συντέλεια" σε κουβέντες που έχω με συναδέλφους και μη, αισθάνομαι σαν κύρηκας πάνω σε καφάσι στο Hyde Park που ευαγγελίζεται τη δευτέρα παρουσία.  Και το φοβερότερο όλων, εκείνο που με στενοχωρεί τα μέγιστα είναι το εξής:  "Δεν είμαι πλέον νέος."

Δεν έχω τη δυνατότητα να περιμένω, ούτε ίσως το σθένος να παλέψω, ούτε το βιολογικό περιθώριο να επιβιώσω από ενός τέτοιου μεγέθους καταστροφή.  Το να σκάσουν όλα τα συνταξιοδοτικά ταμεία της Ευρώπης, ίσως να μην είναι και μεγάλο θέμα αν είσαι 28 χρονών.  Έχεις χρόνο να κάνεις τα κουμάντα σου.   Αν όμως είσαι 10 χρόνια πριν τη σύνταξη σου, ή ακόμα και 15, σημαίνει πρόωρο θάνατο από δριμύ ψύχος σε χαρτόκουτο στην αυλή της Παναγίας της Ελεούσας, κάποιο πρωί του Φεβρουαρίου.  Το να μπαίνεις στα 30 σου και να ανακαλύπτεις πως σε αυτή τη χώρα, η κυβέρνηση έχει βάλει σκοπό να σου πάρει αυτά τα 35.000€ κατά κεφαλήν χρέος που θεωρητικά χρωστάς, μπορεί απλώς να σημαίνει πως θα φιλήσεις σταυρωτά τους γονείς σου και θα φύγεις για την Αυστραλία με το πρόγραμμα υποδοχής καταρτισμένων στελεχών, ερχόμενος στην Ελλάδα μια φορά την πενταετία για να δεις συγγενείς.  Το να πλησιάζεις τα 50, και η κάρτα ανεργίας σου να είναι σαν τοίχος graffiti από τις σφραγίδες, ισοδυναμεί με μια διαλυμένη οικογένεια, τη δική σου, και κοινωνική περιθωριοποίηση.  

Αυτά σκέφτομαι φίλοι μου και ειλικρινά δεν μου κάνει κουράγιο να μιλήσω πλέον για τα καθημερινά και τα τετριμμένα.  Για την τιμή της "Εθνικής", το "μεσοπρόθεσμο",  τις έκτακτες εισφορές και το fair value του S&P.  Ένας ολόκληρος κόσμος βλέπει έξω νύχτα και ισχυρίζεται πως είναι ακόμη μέρα.  Το λένε τα δελτία, το λένε οι φίλοι μας, το λέει κι ο παπάς της ενορίας.  Κι εγώ τολμώ να κοιτάξω έξω από το παράθυρο το σκοτάδι, θλίψη με κυριεύει και ψάχνω μέρος να περάσω τη νύχτα.  

Ψάχτε κι εσείς!   

Sic Transit Mundi Gloria