Πέμπτη, 30 Δεκεμβρίου 2010

Ο Καραγκιόζης Της Διπλανής Πόρτας



Πάει και το 2010!  Τι αφήνει πίσω του;  Μία από τις χειρότερες χρονιές της ελληνικής οικονομίας όπως αποτυπώνεται στην πορεία του χρηματιστηρίου, στον ρυθμό ανάπτυξης (μείωσης) του ΑΕΠ, στην οικοδομική δραστηριότητα, στον κύκλο εργασιών των εμπορικών επιχειρήσεων, στον δείκτη της ανεργίας, στον δείκτη καταναλωτικής εμπιστοσύνης, ακόμη και στην ερωτική διάθεση των Ελλήνων.

Από όλα τα παραπάνω, η πτώση της ερωτικής διάθεσης με ενοχλεί το περισσότερο, γιατί είναι το μοναδικό μέγεθος που δεν μπορώ να αντισταθμίσω με κάποιο παράγωγο στις αγορές.  Για όλα τα υπόλοιπα, μπορεί πάντοτε να βρεθεί το κατάλληλο εργαλείο.  Δυστυχώς, για τον περισσότερο κόσμο, όλα τα mental bugs, επιβεβαρυμένα και από την οικονομική δυσπραγία κοπανούν αλύπητα τους φίλους μου επενδυτές και παίκτες.

  1. Έχουμε λοιπόν τους φίλους, οι οποίοι guess what:  Δεν σορτάρουν ποτέ!  Τι κάνουν αυτοί;  Γυαλί καφενέ, μαλακοκουβέντες, αμπελοφιλοσοφία και παραλήρημα φόβου.  Όπερ σημαίνει, chat στο Facebook, φρέντο στην πλατεία, γκόμενες στα κωλόμπαρα και κανένα σχόλιο στους οικονομικούς ιστότοπους.   Το πακετάκι συνοδεύεται με γκρίνια, φασκέλωμα σε πολιτικούς, περισπούδαστο οικονομικό καζαμία και σιχτίρια.  Γιατί δεν σορτάρουν;  ΓΙΑΤΙ ΕΙΝΑΙ ΗΛΙΘΙΟΙ, ΓΙΑΤΙ ΕΙΝΑΙ ΚΟΛΛΗΜΕΝΟΙ, ΓΙΑΤΙ ΤΟΥΣ ΕΦΤΥΣΕ Ο ΘΕΟΣ, ΓΙΑΤΙ, ΓΙΑΤΙ....  Ας πάνε σε κανένα γιατρό να κοιταχτούν.  Δεν μπορώ να ψυχαναλύω τον κάθε πικραμένο.  Αν σορτάριζαν καμιά ρημαδοτράπεζα όχι από πέρισυ, όχι από την άνοιξη, όχι από το καλοκαίρι, ΤΟΝ ΤΕΛΕΥΤΑΙΟ ΜΗΝΑ ΣΟΥ ΛΕΩ ΕΓΩ, θα είχαν απαλλαγεί κι αυτοί από καμιά ζημιά κι εμείς οι υπόλοιποι από την καντήφλα.
  2. Έχουμε επίσης του φίλους, οι οποίοι παίζουν μονο Ελλάδα.  Την Ελλάδα τη βρίζουν, την καντηλιάζουν σε κάθε ευκαιρία και αφορμή, αλλά τις τοποθέσεις τους τις κρατούν αυστηρά εντός των συνόρων.  Volkswagen, Adidas και Bayer ούτε να τις αγγίξουν, ενώ ας πούμε μπορεί να φάνε και μια εβδομάδα κοιτώντας το διαμάντι που λέγεται ΟΛΘ, και ναι δες και τον ισολογισμό, κάνε κι ένα forecast, να στηθώ 15% παρακάτω να την αγοράσω...  Εντωμεταξύ, όσο ο φιλαράκος περιμένει να του κάτσει η ΟΛΘ, οι άλλοι κάνουν πάρτυ, νέα υψηλά, you name it, παράς με τη σέσουλα.  Γιατί δεν φτιάχνουν διεθνές χαρτοφυλάκιο;   ΓΙΑΤΙ ΑΥΤΟ ΠΟΥ ΣΤΟΛΙΖΕΙ ΤΟΥΣ ΩΜΟΥΣ ΤΩΝ ΔΕΝ ΕΙΝΑΙ ΚΕΦΑΛΙ ΑΛΛΑ ΣΩΡΟΣ ΑΠΟ ΣΚΑΤΑ!
  3. Οπωσδήποτε αξίζει να αναφερθούν οι διαπιστωμένοι καταθλιπτικοί φίλοι μας, η επενδυτική συμπεριφορά των οποίων συνοψίζεται στο εξής:  Μεσ'το σπίτι; ΚΩΛΟΣ!  Η δουλειά;  ΚΩΛΟΣ!  Η κυρά;  ΕΚΕΙ ΝΑ ΔΕΙΣ ΚΩΛΟΣ, ΚΙ ΟΥΤΕ ΚΑΝ ΑΞΙΟΠΡΕΠΗΣ!  Οι οικονομίες;  Ο ΚΩΛΟΣ ΤΗΣ ΜΑΪΜΟΥΣ!  Προοπτική για την επόμενη εικοσιπενταετία;  Ο ΚΩΛΟΣ, ΑΥΤΟΣ Ο ΜΙΚΡΟΣ, ΑΥΤΟΣ Ο ΜΕΓΑΣ!  Αυτός τώρα ο τύπος, θα πάει να επενδύσει;  Τι να επενδύσει ο δίσμοιρος που ξυπνώντας κάθε πρωί είναι σαν να τον έχει πατήσει το "Αφέρωφ Προύσσης";  Στείλτον στο πρακτορείο, να παίξει κανένα διπλό τον Εργοτέλη, γιατί μέχρι εκεί τον παίρνει η ψυχολογική του κατάσταση!
Με το'να και το άλλο, η αγορά έχει στεγνώσει, επειδή όλοι οι παλαίμαχοι παίκτες, έχουν γίνει μοιρολογίστρες, σκιά του εαυτού τους, οι καινούργιοι, ρίχνουν κανένα χιλιαρικάκι στα "μπαμπάκια" των μπούκηδων και οι εναπομείναντες σώοι παίκτες είναι τόσο λίγοι και δυσεύρετοι πλέον όσο οι χελώνες Testudo Hermanni.

Και δεν καταλαβαίνουν τα αυτονόητα:

Όταν ας πούμε όλες οι χώρες που μπορώ να σκεφτώ προσφέρουν καλύτερη μερισματική απόδοση από την ελληνική αγορά, γιατί θα έπρεπε ΤΟ ΧΑΑ ΝΑ ΑΝΕΒΕΙ;  Επειδή οι τράπεζες δεν διάνέμουν μέρισμα; 

Όταν ας πούμε, ο διευθυντάρας φίλος μου στην τράπεζα μου δίνει κοντά στο 5% για μια όμορφη προθεσμιακή κατάθεση, γιατί να παω να μπλέξω με τα ΚΩΛΟΧΑΡΤΑ σας;  Για να μου κάνετε γενικές συνελεύσεις Δευτέρες 9 το πρωί σε κάτι αποθήκες στην Ελευσίνα και να αποφασίζετε αυξήσεις μετοχικού;  Για να καλώ τις ΚΩΛΟΕΤΑΙΡΕΙΕΣ σας και να ανακαλύπτω πως ο "υπεύθυνος εξυπηρέτησης μετόχων" απασχολείται στο λογιστήριο και το τηλέφωνο το απαντά "το παιδί για όλες τις δουλειές" που δεν ξέρει την τύφλα του τη μαύρη;

Όταν ας πούμε, το ελληνικό ομόλογο μου δίνει πάνω από 11%, γιατί  να ασχοληθώ με το "η εταιρεία μας αποφάσισε φέτος να μη διανείμει μέρισμα", απόφαση που βέβαια εγκρίθηκε από την πλειοψηφία της γενικής συνέλευσης των μετόχων, δηλαδή από τον ΧΙΟΥΙ ΤΟΝ ΛΙΟΥΙ ΚΑΙ ΤΟΝ ΝΤΙΟΥΙ.  Όχι κοπρίτες μου!  Το ΔΣ να εισηγηθεί πρωτίστως μηδενικές αμοιβές συμβούλων και μετά να ακουμπήσει το μέρισμα του μετόχου!

Όταν ας πούμε, τις ελάχιστες εταιρείες που θα άξιζε να βάλω τα χρήματά μου, μου τις παίρνει πίσω ο βασικός μέτοχος με κάτι τιμές ξεφτίλα, ή τις συγχωνεύει με τις offshore του μπατζανάκη από το Λίβανο, ή τελικά εκχωρεί αλλού όλες τις δραστηριότητες (δηλαδή τις πουλάει και τσιμπάει το χρήμα για την πάρτη του) κι εγώ μένω με το κέλυφος για να το κάνω αναμνηστικό, γιατί να ρισκάρω;

Και δεν ρισκάρω βέβαια!

Αποεπενδύω σεμνά και ταπεινά τα κέρδη μου από τον Αμερικάνο και τον Γερμανό,  επανασταθμίζω τα εμπορεύματά μου και ετοιμάζομαι για τα σορτ της Αρκούδας!

Εσύ, τενεκέ ΞΕΓΑΝΩΤΕ, περίμενε να πάει η ΕΤΕ στα 4€ για να αγοράσεις....

Άντε Καλή Χρονιά!!! 

Τετάρτη, 15 Δεκεμβρίου 2010

Investors' Mental Bug #9 (Never Close at a Loss)

Κουράστηκα ρε παιδιά!

Πόσες φορές πρέπει να εξηγώ και να αποσυνθέτω και να επεξηγώ και να παραφράζω την ίδια έννοια και πάλι να μην γίνεται αντιληπτή;  Υπάρχουν στιγμές που εύχομαι να ήμουν fund manager, κλεισμένος στο αλαβάστρινο μου γραφείο και να μην μιλάω σε άνθρωπο, αντί για adviser σε ρόλο ψυχαναλυτή και κοινωνικού λειτουργού.  Ο διάλογος μεταφέρεται αυτούσιος:

"Πολλά χρόνια θα ζήσεις, πάνω που είχα σηκώσει το ακουστικό να σε καλέσω."
"Εύχομαι ο λόγος που θα με καλούσατε να είναι ο ίδιος με αυτόν για τον οποίο σας ενοχλώ κι εγώ κύριε Περζικανίδη μου (το επώνυμο φανταστικό)"
"Εσύ, γιατί με πήρες;"
"Έλεγα να κλείναμε εκείνα τα VXX.  Είναι μια θέση που δεν χρειαζόμαστε πλέον."
"Μα χάνουμε εκεί.  Όχι! Όχι, εγώ έλεγα να δώσουμε τα UPRO.  28 δολλάρια στο κομμάτι δεν είναι και λίγα.  Να παντελονιάσουμε τα κέρδη."
"Δεν θα διαφωνίσω, όμως αν είναι να αποεπενδύσουμε από μετοχές, πρέπει να ρευστοποιήσουμε αναλογικά, κι αυτό σημαίνει 20% off από τα FEZ, τα XPP, τα TUR, τα PIN..."
"Για να δω....  Από το TUR δεν κερδίζω κάτι και στο XPP χάνω κιόλας.  Όχι, να δώσουμε από τα άλλα που κερδίζω (τώρα ο πληθυντικός "κερδίζουμε", έδωσε τη θέση του στον ενικό "κερδίζω", άσχημο σημάδι)"
"Καλώς κύριε Περζικανίδη, να μιλήσουμε κατά τις πέντε η ώρα να σας δώσω τιμές."

Από το 1979 που οι Kahneman & Tversky διατύπωσαν τη θεωρία της "προοπτικής" έχει περάσει ικανό και αναγκαίο χρονικό διάστημα, ώστε οι εραστές των χρηματιστηριακών παιχνιδιών να μπορούν να αντιλαμβάνονται τι φλούδια έχει μέσα το κεφάλι τους αντί για εγκέφαλο.  Κι όμως, εκείνοι ακλόνητοι, αντιμετωπίζουν τα χρηματιστήρια ως τα ψώνια του σουπερμάρκετ.  Και μετά καλούν τύπους σαν κι εμένα να τους γλιτώσουν από το χάλι τους.  Χάλι που συνοψίζεται στα κάτωθι:

  1. Η συντριπτική πλειοψηφία των επενδυτών/παικτών είναι ικανοποιημένη με ένα κέρδος της τάξης των 1000 Ευρώ σε μια θέση των 10.000 Ευρώ και δεν το θυσιάζει προκειμένου για μία περαιτέρω πιθανότητα της τάξης του 60%, αυτό να γίνει ας πούμε 1.500€.
  2. Η ίδια συντριπτική πλειοψηφία, δεν ανησυχεί για μια ζημιά των 1000 Ευρώ σε μια θέση 10.000 Ευρώ και θα ρισκάριζε να την αφήσει να "τρέχει" για μια πιθανότητα της τάξης του 30% αυτή να μηδενίσει και 70% να εξελιχθεί σε ζημιά 1500€.
  3. Σχεδόν όλοι οι παίκτες επιμένουν να βλέπουν τις επιμέρους θέσεις τους μεμονωμένα και όχι ως σύνολο χαρτοφυλακίου (κάτι που ο Kahneman έχει περιγράψει ως framing).  Δηλαδή, 250€ ζημιά σε μια θέση και 250€ κέρδος σε μία άλλη δεν συμψιφίζονται σε μια "ουδέτερη θέση", αλλά σε 250 Ευρώ που κάποια στιγμή σύντομα, οφείλουν να υλοποιηθούν σε μετρητό και σε άλλα 250 Ευρώ ζημιά που κάποια άλλη στιγμή, αργότερα όμως πολύ αργότερα, ευελπισθούμε πως θα μετατραπούν σε κέρδος επίσης.
  4. Το ίδιο σφάλμα αντίληψης παρουσιάζεται και σε άλλα μέρη του χαρτοφυλακίου, ας πούμε το μέρος των προμηθειών.  100€ σε προμήθειες μπορεί να είναι σοβαρό νούμερο για έναν παίκτη, ενώ τα ίδια 100€ σε μια άστοχη κίνηση αμελητέο.  Κι ας πρόκεται πάντοτε για 100€ και όχι περισσότερα.
  5. Αναλογικά, 1000 Ευρώ αμοιβή συμβούλου επενδύσεων μπορεί να είναι μια περιττή πολυτέλεια για τον παίκτη, ενώ 1000 Ευρώ ζημιά εξ αιτίας απουσίας της γνώμης του συμβούλου, μια πρόσκαιρη "ατυχία"  που θα απωθηθεί βαθιά στο υποσυνείδητο.
Με τέτοιο τρόπο σκέψης βέβαια, ο προβληματικά σκεπτόμενος παίκτης δεν είναι σε θέση να κερδίσει ΠΟΤΕ.  Γιατί, αν κάθε ζημιογόνα θέση ξεχνιέται με την ελπίδα της ανάκαμψης και κάθε κερδοφόρα ρευστοποιείται προκειμένου να προσποριστεί το κέρδος, είναι θέμα χρόνου, το χαρτοφυλάκιο να γεμίσει με ζημιογόνες θέσεις, απογυμνωμένο από μετρητά που θα μπορούσαν να τοποθετηθούν σε άλλα, περισσότερο υποσχόμενα προϊόντα.

Θυμήθηκα τώρα, έναν άλλον κύριο με τον οποίον είχαμε συναντηθεί στα μέσα του καλοκαιριού προκειμένου εκείνος να λάβει καθοδήγηση για τις θέσεις του.  Ανάμεσα στα πολλά, είχε μια θέση με 5.000 ΕΤΕ, που τον προέτρεψα οπωσδήποτε να ρευστοποιήσει.  Βεβαίως δεν με άκουσε διότι όπως επιχειρηματολόγησε,  ήταν αγορασμένες λίγο πάνω από τα 11 και τότε η τιμή στα 9.90.   Ανάμεσα στα πράγματα που του σύστησα όμως ήταν κι η αγορά ενός ETN βασικών μετάλλων.  Μου τηλεφώνησε λοιπόν προχθές, για να με ρωτήσει εάν ήταν καιρός να το ρευστοποιήσει και να λάβει τα 7.000 Ευρώ που κέρδιζει.  Όταν του ανέφερα πως αυτά τα 7.000 θα συμψήφιζαν πολύ όμορφα μέρος από τα 20.000 και πλέον που έχανε στην ΕΤΕ, προσπέρασε τη φράση μου κι επικεντρώθηκε πάλι σ' εκείνα τα 7k, λες και η ζημιά των ΕΤΕ ήταν άλλου παίκτη κι όχι δική του..

Μακαρίζω τη στιγμή που θα μπορέσω να βγάλω τα πίτουρα και τα φλούδια από τη σκέψη αυτών των ανθρώπων και τους εντρυφήσω είκοσι -όχι περισσότερα- βασικά πράγματα, ουσιαστικά και απαραίτητα για την παραμονή τους λίγο περισσότερο στο σύμπαν των αγορών...

Για την ώρα, πάω στην οθόνη να δώσω καμιά τιμή στους βλάκες!

Κυριακή, 5 Δεκεμβρίου 2010

Investment Bazaar



Για πρώτη φορά, εδώ και περισσότερο από δύο χρόνια, έχω ανεβάσει τις τοποθετήσεις μου στο 130% των διαθεσίμων.  Κοιτώντας καθημερινά όλα εκείνα τα νέα χρηματοοικονομικά προϊόντα που πρωτοπαρουσιάζονται, αισθάνομαι σαν να πηγαίνω για ψώνια στο εμπορικό κέντρο.  Από τα 6 καινούργια ETN πάνω στον VIX της VelocityShares:
 (http://www.indexuniverse.com/sections/news/8445-velocityshares-launches-6-vix-etns.html),
 μέχρι το φρέσκο  ETF των ορυχείων ουρανίου: (http://blogs.forbes.com/afontevecchia/2010/12/03/forget-gold-and-oil-buy-uranium/), που παρεμπιπτόντως μπήκα στον πειρασμό και το αγόρασα και προσωπικά,  το στερέωμα των αγορών έχει αρχίσει να μοιάζει με χριστουγεννιάτικο bazaar. 

Σε αντίθεση με την ελληνική οικονομική παρακμή, η κεφαλαιαγορά των ΗΠΑ, αναπτερωμένη, διάγει μια ουσιαστική ανάκαμψη, όπως προκύπτει από την πληθώρα των προϊόντων που διατίθενται πλέον προς συναλλαγή.  Και δεν είναι διόλου αξιοπερίεργο για μια αγορά, όπου μπορείς να δανειστείς με λιγότερο από 3% margin, και να "ψωνίσεις" ό,τι σου κάνει κέφι, από Carbon Contracts http://carboncreditsusa.wordpress.com/2008/11/03/carbon-financial-instrument-futures-explained/) μέχρι Shariah Funds (http://www.albalagh.net/Islamic_economics/finance.shtml).

Αν είχα στη διάθεση μου, έστω και το 1/4 των προϊόντων που υπάρχουν σήμερα πριν μια επταετία, θα είχα πολλαπλάσιασει την απόδοση μου σε μεγαλειώδη ποσοστά.  Δυστυχώς, κατά τον προηγούμενο κύκλο, πέρα από τα κλασσικά SPDR και μερικά money market fund δεν υπήρχε τίποτα προσιτό στον "μικρό" επενδυτή που πάσχιζε να ενισχύσει το χαρτοφυλάκιο του με αμοιβαία αμφιβόλου ποιότητας μεν, εξαιρετικής ονοματολογίας δε, τύπου "Ολυμπιονίκης", (http://www.tovima.gr/default.asp?pid=2&ct=82&artid=119169&dt=06/02/2000).  Την ημερομηνία έναρξης 15/9/99, θα την αφήσω ασχολίαστη καθώς μου θυμίζει ένα παλιό καλό μου πελάτη "αντιδείκτη", ο οποίος αποφάσισε πως η σωστή ημέρα προκειμένου να αγοράσει τα πρώτα του ελληνικά προθεσμιακά συμβόλαια του 20άρη -50 στον αριθμό- ήταν η 10η Σεπτεμβρίου του 2001.  Κάναμε πέντε χρόνια να τον ξαναδούμε στο γραφείο. (Εμφανίστηκε στα μέσα του 2006 για να σορτάρει ο δόλιος) Έκτοτε, αγνοείται η τύχη του!

Η τρέχουσα υπερπροσφορά προϊόντων βέβαια, δημιουργεί σοβαρό σκεπτικισμό για την ποιότητα του οικονομικού κύκλου των ΗΠΑ, ο οποίος αναμφίβολα βασίζεται στην πρακτική του πανάγιου Helicopter Ben, σε αντίθεση με τους δικούς μας, εδώ στην ΕΕ που τρώγονται μεταξύ τους ανούσια, ροκανίζοντας τις οικονομίες των 2/5 των κρατών μελών της Ευρωζώνης. 

Με τόσα λοιπόν εργαλεία στη διάθεσή μου, ανέβασα τις τοποθετήσεις μου, για πρώτη φορά πέρα από το 100%, δανειζόμενος και επωφελούμενος αυτή την σύντομη περίοδο που οι αγορές μοιράζουν τζάμπα χρήμα.  Eμπορεύματα κατά κύριο λόγο (ακούς Μαρίνη;) μετοχές αναδυομένων (τα αγαπημένα BRICια), Themes (λίθιο, ουράνιο, ορυχεία γενικώς, αγροτικές εκμεταλλεύσεις), κινέζικα renminbi, ελβετικά φράγκα, carries, μαζί με τα απαραίτητα short Τ-Βonds (θέση που την έχω από τα παλιά), συνοδευόμενα από spreadάκια (Long Dax/Short Cac), (Long Short Term Vix/Short Medium Term Vix), κάνουν πλέον το χαρτοφυλάκιο μου να μοιάζει περισσότερο με προθήκη σουπερμάρκετ, παρά με λίστα επενδυτικών επιλογών. 

Όμως, μου αρέσει έτσι!

Το πρόβλημα βέβαια τώρα έγκειται στην αποδοχή κάποιων εκ των προϊόντων αυτών από τους αξιότιμους πελάτες μου.  Εξαιρετικά δύσκολο εγχείρημα, καθώς η πλειοψηφία αυτών ενεργούν με την νοοτροπία του "αυτούς ξέρετε, αυτούς εμπιστεύετε" (βλ. αμοιβαία της Citi, Personal Banking Eurobank, και λοιπά τεχνουργήματα τα οποία αποστρέφομαι ως ο εξαποδώ το λιβάνι).  Τι άραγε να μπορεί να προτείνει κάποιος σε άνθρωπο ο οποίος το μόνο που κάνει είναι να "περιμένει να πάει η ΕΤΕ στα 5€" για να αγοράσει, λες κι αυτό το συμβάν είναι η μοναδική του επιλογή;  Θυμάμαι, πριν κανένα χρόνο που ο "φίλος μου ο Λευτεράκης aka ΜC" μου είχε μιλήσει για μια γνωστή του, πελάτισσα του Private Banking της Πειραιώς, η οποία "φορτώθηκε" promptly όλα τα perpetuals που οι λεβέντες της τράπεζας αγόρασαν για λογαριασμό της, ακριβώς στα μέσα του 2007.  Με τιμή αγοράς τότε 100 και τώρα κάτι περισσότερο από 50, κατέληξε να χάνει πάνω από 40κ, και όμως τελικά παρέμεινε πελάτης τους, παρά τις φιλότιμες προσπάθειες μου να της ανοίξω τα μάτια σε σχέση με το πως λειτουργεί ένα τμήμα private banking.  Αντίστοιχα, σήμερα, έτερος εκλεκτός πελάτης με κωδικό σε "τραπεζική" χρηματιστηριακή αρνείται πεισματικά να αλλάξει διαβιβαστή, καταλήγοντας να πληρώνει 80$ για κάθε εντολή που βάζουμε στο Arca.  Κάθε φορά που του το επισημαίνω γίνεται ο ίδιος και απαράλλαχτος διάλογος:

"Μα, αυτή η άλλη εταιρία που μου λες τι ασφάλεια παρέχει;"
"Την ίδια ακριβώς με τη δική σας, αφού χρησιμοποιούν κοινό θεματοφύλακα."
"Μπαα, θέλω κάποιον εδώ στην Ελλάδα"
"Όπως νομίζετε, εγώ το μόνο που σας λέω, είναι πως έχετε πληρώσει 6800$ ως τώρα σε επιπλέον προμήθειες."
"Ναι, αλλά κοιμάμαι σίγουρος!"

Το πόσο σίγουρος βέβαια μπορεί να κοιμάται κάποιος που επενδύει σε "Unsecured Debt Obligations" όπως είναι σχεδόν όλα τα "index trackers" στα οποία έχει τοποθετήσει τα χρήματά του είναι μια άλλη ιστορία, την οποία, αν καθόμουν να του εξηγήσω, θα ρευστοποιούσε τα πάντα και θα έκρυβε το χρήμα στο στρώμα.

Από την άλλη, τύποι σαν κι αυτόν εδώ (http://apodoseis.winner.gr/) μαζεύουν πελατεία με πρακτικές τύπου "ήμουν κάποιος τελειωμένος χάνοντας λεφτά στη ΜΙΓ, αλλά τώρα με το ζούπερ σύστημα συναλλαγών της αστρολόγου κυρίας Τούλας -κληρονομικό χάρισμα- βγάζω παραδάκι και βοηθώ και την κυρά στο σπίτι με τις δουλειές, αφού δεν χρειάζεται να κάνω τίποτα άλλο για βιοπορισμό!"

Ο κόσμος τελικά, φτιάχνει μια υπόθεση την οποία υλοποιεί μέσα στο κεφάλι του, μπαίνει σε αυτήν και καταλήγει να την πιστεύει για παγκόσμια και καθολική πραγματικότητα.

Ήμουν ανέκαθεν άνθρωπος της ποικιλίας...

Πέμπτη, 2 Δεκεμβρίου 2010

Investors' Mental Bug #5 (I Used to be a Trader)

Νύχτα!

Ακούγοντας Xavier Naidoo και με βαθύτατη συντριβή, έπειτα από μια σύντομη αισθηματική ιστορία που μόλις τελείωσε, ευτυχώς προτού οι συνέπειές της γίνουν μη αναστρέψιμες.

Κοιτούσα λίγο τα διαγράμματα του αγαπητού Βασίλειου.  Εκτίμησα το ξέσπασμα του: "Ο S&P αφού ξεφτίλισε κάθε έννοια αξιοπιστίας...."   Δεν νομίζω πως ο δείκτης ξεφτιλίζει ο,τιδήποτε, μάλλον όσοι προσπαθούν να τον "καλουπώσουν" τα βρίσκουν σκούρα.  Θυμάμαι πόσο ανήσυχος ήμουν, παλιά, όταν πάλευα και προσπαθούσα και αγωνιούσα να πιάσω πέντε πόντους του αμερικάνου, μισό ευρώ της ΕΤΕ, 50 pips στο δολάριο.  Τι σπουδή, και μελέτη, μάτια κόκκινα από την κούραση, χαρτομάνι από σημειώσεις, δοκιμές στο excel, τύποι στο meta και κουβέντες.....  ατελείωτες κουβέντες με άλλους traders: 

"Γιατί έκανε εκείνη την κίνηση ρε φίλος;"  "Μήπως, το πάνε για κάτω;" "Σου έβγαλε σήμα ο ταλαντωτής σου;"

Πω-πωωωωωω. Πολύ κακό για το τίποτα!

Μου πήρε κοντά μια δεκαπενταετία, προκειμένου να παραδεχτώ στον εαυτό μου πως όλο αυτό το πράγμα, είναι ό,τι πιο ανόητο μπορεί κανείς να επιβάλλει στον εαυτό του.  Τι πάμε να πετύχουμε;  Νίκη επί της τυχαιότητας;  Εντάξει!  Κι εγώ τώρα θα βάλω στοίχημα πως την επόμενη ώρα, στο δρόμο κάτω από το σπίτι μου, θα περάσουν δέκα μαύρα αυτοκίνητα, τρία λευκά και όχι περισσότερα από έξι κόκκινα.  Θα φτιάξω κι έναν ταλαντωτή που να μετρά την απόκλιση των μαύρων από τα λευκά, θα τεστάρω το σύστημα μου για καμιά εβδομάδα (ωριαία πάντα) και μετά θα βγω να κάνω trading. 

Μου κόστισε μια μικρή περιουσία, η παραδοχή πως το trading είναι μια ματαιότητα που στην καλύτερη περίπτωση κρατάει όσο και η τάση του οικονομικού κύκλου που διέπει την περίοδο δραστηριοποίησης του trader.  Με το που θα αλλάξουν οι συνθήκες της αγοράς, οι trader της προηγούμενης περιόδου εξαφανίζονται ωσάν τους δεινόσαυρους και νέοι εμφανίζονται από το πουθενά για να διεκδικήσουν τον προσωπικό τους ρόλο στην τυχαιότητα.

Και κάποια στιγμή ξύπνησα!

Στην αρχή ήταν δύσκολο, πολύ δύσκολο.  Σταμάτησα να δέχομαι δεδομένα του Meta. Οδυνυρό, δε λέω...  Στη συνέχεια προχώρησα ένα βήμα παραπέρα.  Έκοψα μαχαίρι όλες τις αναλύσεις, το bloomberg, το CNBC.  Εκεί τα χρειάστηκα.  Άρχισα να βγαίνω περισσότερο, ώστε να μη βρίσκομαι ποτέ μπροστά σε οθόνη τις ώρες που έπαιζε η Wall, ενώ τα πρωινά, έβαζα όλα μου τα ραντεβού σε ώρες συνεδριάσης, για να χάνω τη μπάλα.   Πέρασαν  κάποιοι μήνες, μέχρι να περάσω στο σχεδόν ακατόρθωτο.  Έκοψα τη σύνδεση μου εντελώς.   Μάθαινα πλέον τα νέα από συναδέλφους και τα τεκταινόμενα από τον Αυτιά και τo δελτίο του Star.

Και είδα το φως!

Ο κόσμος απέκτησε νέα προοπτική.  Είδα την πραγματικότητα με τα μάτια του καθημερινού ανθρώπου.   Και αμέσως ερωτήματα του τύπου "γιατί δεν αντέδρασε το δολάριο στο news release, αλλά ύστερα από ώρες" ξεκαθάρισαν.  Ήταν η διαφορά στη διάχυση της πληροφορίας, η εγγύτητα αντίδρασης των πολλών και η διάθεση των για δράση, και όχι κάποια μαγική κλίκα που έκανε την αγορά να πηγαίνει ανάποδα στα νέα.   Σύντομα, κι άλλα, περισσότερα ερωτήματα έλαβαν τις απαντήσεις των:  "Ο χρυσός αγοραζόταν συνεχώς και αδιαλείπτως κι έτσι η αξία του ανέβαινε".  Το δεκάλεπτο bar δεν είχε καμία αξία για τους Κινέζους αγοραστές που αγόραζαν physical, ο χαλκός πλέον ήταν ένα προϊόν που χρησιμοποιούσαν οι βιομηχανίες και όχι ένα commodity στο CBOT.  

Kαι λυτρώθηκα!

Έπαψα να πληρώνω 15% των κερδών μου ετησίως σε προμήθειες, κερδίζοντας τα ίδια ποσά με 6 κινήσεις ετησίως, αντί  600.  Βρήκα χρόνο για να ασχοληθώ με κοινωνικές δραστηριότητες.  Άρχισα να κάνω παρέα με κανονικούς ανθρώπους κι οχι με ζόμπι.  Και ο λογαριασμός μου άρχισε να προκόβει.  Σταδιακά, συνδέθηκα πάλι στο διαδίκτυο, άρχισα να κοιτώ ξανά διαγράμματα, και να μελετώ τις ειδήσεις.  Όμως τώρα, η οπτική μου ήταν ολότελα διαφορετική.  Αντί να επικεντρώνομαι στον ωριαίο και ημερήσιο "θόρυβο", στην δήλωση του αξιωματούχου και στο νέο των 15.30,  έβαζα μηνιαίες και ετήσιες μπάρες στα διαγράμματα, άθροιζα τις "καλές" ειδήσεις έναντι των "κακών" προκειμένου να διαπιστώσω αν ήμασταν σε bull ή σε bear market,  έψαχνα να βρω ομιλίες του Αμερικανού προέδρου και τις συνεδριάσεις στο κονγκρέσσο για να βρω τι στο καλό ήθελαν από τις αγορές να κάνουν.

Και δεν ξαναέχασα ποτέ χρήματα year to year!

Γιατί....  Το να σου ξεφύγουν 50 Pips στο USDxEUR είναι καθαρά θέμα τύχης!  Για να χάσεις όμως 7 ανοδικά χρονια στο χρυσό πρέπει να είσαι πολύ ΒΛΑΚΑΣ!  Και οι βλάκες συνήθως ξεκινούν και τελειώνουν με το trading. 

Ξέρω πως είναι...  Ήμουν κι εγώ ένας από αυτούς....


Τετάρτη, 24 Νοεμβρίου 2010

Benvinguts



Επέστρεψα από ένα επαγγελματικό ταξίδι σε χώρα φορολογικού παράδεισου. Από εκείνες που η FATF έχει γραμμένες στα κατάστιχα. Μια χώρα πάνω στα βουνά, στην οποία εισέρχεσαι βολίδα και εξέρχεσαι μετά από μισή ώρα έρευνας για καπνικά προϊόντα, αλκοολούχα και όπλα.  Κοντολόγις, μια χώρα πρότυπο.  Χωρίς ΦΠΑ, χωρίς δασμούς, τέλη και άμεσους φόρους.  Χωρίς φόρους εισοδήματος, κληρονομιάς, ή κεφαλαιακούς. Με περισσότερα από 2.500 καταστήματα καταναλωτικών ειδών που ευημερούν και 83.000 μόνιμους κατοίκους που όλοι εργάζονται, απολαμβάνουν δωρεάν παιδείας και περίθαλψης και σε χαιρετούν χαμογελαστοί.

Συνόδευσα έναν εκλεκτό μου πελάτη που θέλησε να μεταφέρει τους κόπους του σε σίγουρο μέρος.    Και δεν ήταν ο μόνος.  Οι μισοί Έλληνες δέχονται τηλεφωνήματα, προκειμένου να μετατρέψουν Ευρώ σε συνάλλαγμα, να αποσύρουν καταθέσεις σε άλλες χώρες, να αγοράσουν χρυσές λίρες.  Οι υπόλοιποι μισοί είναι πλέον κάτω από το όριο της φτώχιας, οπότε τι να λέμε...
Τον τελευταίο καιρό έχω βρεθεί πολλές φορές εκτός Ελλάδος, όμως δεν είναι το ίδιο να επισκέπτεσαι τη Βρετανία, όπου μεθοδεύεται η εργατική τάξη του μέλλοντος, τη Γαλλία, όπου πάντοτε κάποιος θα απεργεί, ή την Ιταλία όπου επίσης πάντοτε κάποιος θα σου γκρινιάζει για την οικονομική κατάσταση.  Εκεί, πάνω στα βουνά, ένιωθα σαν την Αλίκη στη χώρα των θαυμάτων.  Ακόμη και στην αγαπημένη μου Ελβετία, η πτώση στο βιοτικό επίπεδο των κατοίκων είναι εμφανής.  Ενώ, πάνω στα άλλα βουνά, έβλεπες την ευημερία να σε καλωσορίζει.

Οι τράπεζες πολλές, αν και διακριτικές.  Ο κόσμος επίσης συμμαζεμένος.  Σε αντίθεση με τις ορδές των Ρώσσων με τις Ferrari στη Ριβιέρα, τους Εβραίους στη Γενεύη και την ασπρίλα των κελεμπιών του City, τίποτα το κραυγαλέο δεν υπήρχε που να ουρλιάζει:  Φέρτε μας τα χρήματα σας, κι εμείς θα φροντίσουμε να μη μάθει ποτέ κανείς γι αυτό.  Αρκεί βέβαια να ακολουθηθεί η "κλασσική διαδρομή":  Αθήνα, Μαϊάμι, Παρθένοι Νήσοι... 

Ο πελάτης μου αναχώρησε ικανοποιημένος.  Εγώ έμεινα δυο μέρες ακόμη να θαυμάσω αυτόν τον φορολογικό παράδεισο...

Και επέστρεψα στην κόλαση του Δάντη!

Τι σιχτίρι και κακό, γκρινιλίκι, μίρλα και καντήφλα που αντιμετώπισα!  Όλοι, μα όλοι οι φίλοι μου ψάχνονται να εγκαταλείψουν τη χώρα.  Το θέμα είναι πως εκεί που θέλουν να πάνε, μέσα στην επόμενη δεκαετία θα αντιμετωπίσουν ανάλογα προβλήματα.  Είναι θέμα χρόνου.  Το δυτικό σύστημα παραπαίει, στην αρχή είχαμε τους πολέμους για ρυθμιστές, μετά τις υποτιμήσεις, μετά φέραμε μετανάστες, τώρα βρισκόμαστε σε οριακό σημείο.  Αισθάνομαι πως η επόμενη δεκαετία θα βρει όλον τον δυτικό κόσμο, δομημένο σε μια κοινωνία νοτιοαμερικάνικου τύπου:  "Τους έχοντες τα παραγωγικά μέσα, ασφαλισμένους σε όμορφα προάστια, τη μπουρζουαζία του 21ου αιώνα αφενός, και τους προλετάριους αφ ετέρου, ως παραγωγικό ιστό, ημιμαθείς, προβληματικούς και φτωχούς.  Και ειλικρινά δεν θα έχει καμιά σημασία σε μερικά χρόνια αν θα είσαι Έλληνας στην Ελλάδα, Αλβανός, ή Πακιστανός.  Όπως και δεν θα έχει καμιά σημασία αν θα είσαι Αλγερινός μετανάστης στο Παρίσι ή άνεργος αμόρφωτος Γάλλος.  Οι φτωχοί θα γίνουν όλοι ένα, κι οι κατέχοντες ένα διαφορετικό ένα.  Και στη μέση;  Τι-πο-τα!

Αυτά αφουγκράστηκα στο τελευταίο μου ταξίδι.  Είναι κρίμα να είναι οι άνθρωποι τόσο κοντόφθαλμοι.  Να νομίζουν πως έχουμε "ελληνικό θέμα" "ιρλανδικό πρόβλημα" "ισπανική νόσο".  Δεν νοσούν οι κυβερνήσεις.  Νοσεί η δομή της κοινωνίας ως έχει.  Και οι μοναδικοί που μπορούμε να κάνουμε κάτι γι αυτό είμαστε εμείς.  Εμείς που μέρα με τη μέρα παραιτούμαστε υπέρ της αδικίας, που δεν πάμε να ψηφίσουμε, που γκρινιάζουμε από τους καναπέδες, που ψάχνουμε δουλειά στις Βρυξέλλες...

Προτιμώ να καταφύγω στον φορολογικό παράδεισο, έστω μαζεύοντας καπνά, ζώντας σε μια αξιοπρεπή κοινωνία, από το να βρεθώ ξανά στα γυάλινα κτίρια, υπηρετώντας τον Μαμμωνά.

Δευτέρα, 8 Νοεμβρίου 2010

Ο Κυρίαρχος Λαός (Ιστορίες Ακύρου Κάλλους)



"Ο λαός επέλεξε".  "Ο λαός αποφάσισε".  "Ο λαός έδωσε το μήνυμα".

Ήταν η πρώτη φορά που ψήφισα σε αυτήν τη χώρα.  Ήταν η πρώτη φορά που θέλησα να εξασκήσω το κυρίαρχο πολιτιακό μου δικαίωμα, το δικαίωμα του εκλέγειν.  Για τη γειτονιά μου και την πόλη μου.  Κατέβηκαν επτά συνδυασμοί.  Ο καθένας με καμιά τριανταριά υποψήφιους.  Άτομα τα οποία δεν γνωρίζω και δεν φρόντισαν να τους γνωρίσω.  Πήγα μια βόλτα από τα εκλογικά τους τμήματα να δω τις φάτσες τους.  Να διαπιστώσω κατά πόσο τους κολακεύουν οι μέγα φωτογραφίες που κοσμούν τις αφίσες των.  Αμέσως απέριψα τους δύο.  Τέτοιες φυσιογνωμίες δεν τις εμπιστεύεσαι ούτε για να σου μαζεύουν τα σκουπίδια, όχι για να σε κυβερνήσουν.  Μίλησα με τους υπόλοιπους.  Ένας μου έβγαζε απίστευτη οργή στην άρθρωση του.  Το τελευταίο που θα ήθελα για την πόλη μου, θα ήταν ένας όργιλος δήμαρχος.  Ο επόμενος, ο μεγαλύτερος ηλικιακά όλων, εκφραζόταν με μια διάχυτη έπαρση:  "Εγώ που ήμουν εκείνο, κι έκανα το άλλο κι έχω καταφέρει τόσα."  Συγγνώμη φίλε μου, αν είναι να τις βγάλουμε να τις μετρήσουμε να παίξουμε άλλο παιχνίδι, εδώ θέλω να επιλέξω υποψήφιο.  Ο επόμενος, ήταν πολύ απασχολημένος με τους φίλους του, που δεν μου έδωσε σημασία.  Αν δεν έχεις χρόνο για τον δημότη σου, δεν έχω κι εγώ σταυρό για σένα καλέ μου.  Έμειναν δύο, από τους οποίους επέλεξα εκείνον με τα ομορφότερα επιχειρήματα, διότι αμφότεροι μου ήταν εξίσου συμπαθείς. 

Χθες, είχε μία καταπληκτική ημέρα.  Λιακάδα και ζέστη, τέτοια ζέστη μέσα στο Νοέμβριο σε κάνει να θέλεις να ζεις εδώ, στην άκρη των Βαλκανίων.  Έξω από το εκλογικό κέντρο/σχολείο, μια καλή μου φίλη:
 "Ωωω...  Τι κάνεις;  Εκθαμβωτικός όπως πάντα."  Για να συμπληρώσει:
 "Η μητέρα μου βάζει υποψήφια...  Αν θέλεις."
"Πώς λέγεται η μητέρα σου;" έκλεισα την κουβέντα.

Δυστυχώς η μητέρα της, δεν βρισκόταν στον εκλογικό συνδιασμό του υποψηφίου που είχα επιλέξει.  Δεν είχα όμως κανέναν λόγο να το αναφέρω αυτό.  Αφού εκπλήρωσα το δημοκρατικό μου καθήκον, πηγα στην πλατεία λίγο πιο πάνω για μια σοκολάτα.

Ο υποψήφιος μου  έλαβε 1,497 ψήφους σε σύνολο 27,124.  Η αιτία;  Υποστηρίχθηκε από "κακό" κόμμα.  "Κακό" είναι το κόμμα που δεν είναι το δικό μας.  "Κακό" είναι οποιοδήποτε κόμμα που θεωρούμε πως δεν αρμόζει σε μας.  Αν είμαστε Νεοδημοκράτες, κακοί είναι οι του ΚΚΕ, αν ήμαστε αριστεροί κακοί είναι οι του ΣΥΡΙΖΑ, αν είμαστε ψευδοσοσιαλιστές, κακός είναι όποιος είπε "όχι" στο μνημόνιο.  Αυτό δυσκολεύομαι πολύ να το καταλάβω.  Οι φίλοι μου, είτε απήχαν των εκλογών, είτε έριξαν λευκό ψηφοδέλτιο.  Μου φαίνεται αδιανόητο!

Όσοι δεν προσέρχονται να ψηφίσουν δεν εκλέγουν άρχοντες.  Άρχοντες εκλέγουν όσοι τελικά ψηφίζουν.  Τα άκυρα δεν προδίδουν κάποιου είδους διαμαρτυρία, τα άκυρα ψηφοδέλτια απλά ενισχύουν τις επιλογές των έγκυρων.  Καταλήγουμε σε σύνολο 51,958 εγγεγραμμένων να επιλέγουν λιγότεροι από τους μισούς.  Μετά οι υπόλοιποι, οι "διαφωνούντες/άκυροι" γκρινιάζουν επειδή δεν αλλάζει τίποτα σε αυτόν τον τόπο.

ΠΩΣ ΘΑ ΑΛΛΑΞΕΙ ΚΑΤΙ, ΑΝ ΕΣΕΙΣ ΠΟΥ ΘΑ ΜΠΟΡΟΥΣΑΤΕ ΝΑ ΤΟ ΑΛΛΑΞΕΤΕ ΠΑΡΑΙΤΕΙΣΤΕ, ΕΚΧΩΡΟΝΤΑΣ ΤΟ ΔΙΚΑΙΩΜΑ ΤΗΣ ΕΠΙΛΟΓΗΣ ΣΑΣ;

Εσύ δεν πας να ψηφίσεις ο άλλος δεν πάει,  ο παραδίπλα πάει για καφέ κι ο άλλος στο βάθος την αράζει στον καναπέ του.  Τελικά, κάποιος υποψήφιος μαζεύει τους φίλους τους και την επιρροή του και βγαίνει δήμαρχος.  Γιατί;

ΓΙΑΤΙ ΟΙ ΦΙΛΟΙ ΤΟΥ ΔΗΜΑΡΧΟΥ ΠΗΓΑΝ ΚΑΙ ΨΗΦΙΣΑΝ, ΒΓΗΚΑΝ ΣΤΟΥΣ ΔΡΟΜΟΥΣ, ΕΡΓΑΣΤΗΚΑΝ. 

Εσύ τους άφησες να κάνουν ό,τι θέλουν.  Επειδή νομίζεις πως είναι "cool" να μην ψηφίζεις και την επόμενη μέρα να βρίζεις τους κυβερνώντες.  Φίλε μου, νομίζω πως είσαι ηλίθιος!  Εντάξει λοιπόν, μείνε στην πλάνη σου, και κάνε χαζοκουβέντα στις χασαποταβέρνες τις Κυριακές για το χάλι της χώρας.  Και μετά έλα να μου κλαφτείς για όλα όσα σ' ενοχλούν. 

Το άκυρο δεν είναι λύση.  Ο άκυρος υποψήφιος είναι μακράν καλύτερη επιλογή, διότι ενδυναμωμένος, αποτελεί υπολογίσιμη δύναμη.

ΜΗΝ ΨΗΦΙΖΕΤΕ ΑΚΥΡΟ!  ΨΗΦΙΣΤΕ ΤΟΥΣ ΑΚΥΡΟΥΣ!


Δευτέρα, 1 Νοεμβρίου 2010

Μετριότης, Μετριοτήτων, οι Πάντες Μετριότης!



Δευτέρα 1 Νοεμβρίου 2010.  Τσαγκαροδευτέρα.  Περίμενα όλο το Σαββατοκύριακο να μου στείλει ο δικηγόρος μου, κάτι προτάσεις για το εφετείο.  Ο δικηγόρος, τον οποίο αμοίβω προκειμένου να με εξηπηρετεί.  Το e-mail έφθασε σήμερα το πρωί στις 7.30.  Άργησα στην εργασία μου διότι έπρεπε να διορθώσω το κείμενο -το οποίο ήταν γραμμένο στο πόδι σημειωτέον- και να το ξαναστείλω. 

Έξω από την πόρτα μου βρήκα περί τα δέκα φυλλάδια υποψηφίων στις επερχόμενες εκλογές.  Στις φωτογραφίες, επειδή δεν υπάρχει ούτε ίχνος προγράμματος, αγέλαστες μεγαλοκοπέλες, κάτι μέλη νεολαίων κομμάτων με μακρύ μαλλί, τεχνογιάπηδες, ένας είχε υπέροχο βιογραφικό, όμως δεν εξηγεί πως θα συνδιάσει τη θέση του συμβούλου στη Deloitte με τις συνεδριάσεις του δημοτικού συμβουλίου.

Πέρασα από την τράπεζα προκειμένου να λάβω κάποιες πληροφορίες.  Μια κοπελίτσα που μασούσε τσίχλα, ήταν η υπάλληλος που έτυχε να με εξυπηρετησέι. Εξυπηρετήσει, τρόπος του λέγειν.  Τις έκανα επτά ερωτήσεις και γνώριζε μόνο την μία.  Ο διευθυντής, είχε πει να μην τον ενοχλήσει κανείς, γιατί βρισκόταν σε τηλεδιάσκεψη.  Κοινωνία της πληροφορίας, greek version.

Χθες το μεσημέρι, είχε πολύ όμορφη ημέρα.  Τελειώνοντας κάποιες εργασίες στο σπίτι αποφάσισα με την καλή μου να πάμε να φάμε κάπου.  Με το που καθήσαμε, στην πρασιά μπροστά στο εστιατόριο, ένοικος της διπλανής πολυκατοικίας αποφάσισε να επιδιορθώσει το από δεκαπενταετίας αυτοκίνητό του.  Πέντα λεπτά, ενενήντα ντεσιμπέλ, και 345mg ΝΟ αργότερα,  κατευθυνθήκαμε προς το εσωτερικό του εστιατορίου.  Καμία τύχη! Βιετναμέζοι μάγειρες βαρούσαν wok, τσιγάριζαν κρεμύδια και τηγάνιζαν φιλετάκια σετσουάν δίπλα ακριβώς στο τραπέζι μας.  Το ποτήρι ήταν ραγισμένο στο χείλος.  Ζήτησα το φαγητό σε πακέτο και το φάγαμε στον κήπο.

Στο YouTube, συμπαθέστατος κουρεύς, στολίζει κάποιον Μαρίνη γιατί τον έβαλε σορτ σε S&P, ελληνικό και βαμβάκι.   Αναζητώ τον Μαρίνη σε άλλο στιγμιότυπο.  Ο Χριστός!  Πρόγραμμα Trash TV χρηματιστηριακού περιεχομένου.  Σιγαρέτο, τραπέζι ουζερί, μπουφανάκι οκαζιόν, αμπελοφιλοσοφία.  Τρεις μέρες μετά τα βίντεο του Μαρίνη εξαφανίστηκαν από το διαδίκτυο.  Τυχαίο;  Δε νομίζω!

Το ότι στην Ελλάδα δεσπόζει η κοινωνία της μετριότητας το γνώριζα.  Μέτριοι άρχοντες, μέτριοι κυβερνώντες, μέτριοι διοικούμενοι, μέτριοι επαγγελματίες, μέτριες λύσεις, μέτριοι μισθοί, μέτριες ευκαιρίες, μέτριες φιλοδοξίες.  Η πρόσφατη όμως οικονομική κρίση, ανήγαγε τη μετριότητα σε προσόν.  Οι υπάλληλοι εργάζονται ίσα-ίσα προκειμένου να μην απολυθούν.  Οι εργοδότες τους αμοίβουν ίσα-ίσα προκειμένου να μην παραιτηθούν.  Οι παροχή υπηρεσιών αγγίζει τα όρια του φαιδρού.  Ευγένεια, χαμόγελο, εξυπηρέτηση, οι αξίες εκείνες που κάνουν μια επιχείρηση να προκόβει έχουν αντικατασταθεί από μίρλα, γκρίνια, μιζέρια και υπολειτουργία.  Σαν να βλέπω ένα reality show όπου κι αν κοιτάξω.  Μόνο που εν προκειμένοις, οι πραγματικοι παίκτες reality, είναι συμπαθέστεροι και περισσότερο φωτογενείς από τους υποψήφιους δημοτικούς συμβούλους π.χ.

Δεν μεγάλωσα έτσι.  Οι γονείς μου έλεγαν να είμαι ευγενικός.  Οι πνευματικοί μου επέμεναν να είμαι δίκαιος.  Οι δάσκαλοί μου απαιτούσαν να είμαι επιμελής.  Οι καθηγητές μου, μου επέβαλαν να είμαι καταρτισμένος.  Οι συνεργάτες μου έθεσαν ως προϋπόθεση να είμαι ικανός.  Ο κοινωνικός μου περίγυρος με προτρέπει να είμαι ευχάριστος.  Οι φίλοι μου, ζητούν να είμαι φιλεύσπαχνος.  Οι πελάτες μου, να είμαι συνεπής.  Οι αναγνώστες μου, θέλουν να είμαι διδακτικός.  Αυτές και τόσες άλλες αξίες ξεχωρίζουν τον ΑΝΘΡΩΠΟ από την πλέμπα.  Τον επαγγελματία από τον τυχοδιώκτη, τον φίλο από τον εκμεταλλευτή, τον σύμβουλο από τον τελειωμένο καραγκίοζη που σορτάρει τον S&P  παγίως και αδιαλείπτως επειδή κάτι μέσα του του λέει να παραμείνει δέσμιος των μειονεκτημάτων του. 

Δεν ξέρω αν αυτός ο λαός των Ελλήνων, κατέληξε έτσι εξ αιτίας των περιστάσεων, ή αυτή είναι τελικά η μοίρα του.  Να ζει στο περιθώριο του πλανήτη, παρέα με τις ψευδαισθήσεις του.   Χωρίς όραμα και ιδεολογία, χωρίς σκοπό, προορισμό και συναίσθηση της θέσης του.  Δεν αντέχω άλλη μετριότητα.  Δεν είμαι έτσι.  Δεν ήμουν ποτέ έτσι.  Κι ούτε θα γίνω, ακόμη κι αν μείνω ο τελευταίος εραστής της τελειότητας, της αγνότητας, της ομορφιάς, της γνώσης και της σύνεσης σε αυτή την τελειωμένη κοινωνία, όπου ο κάθε Μαρίνης παίρνει δυο ντουζίνες παληκάρια στον λαιμό του, επειδή -λέει- το βαμβάκι είναι σε ιστορικά υψηλά.

Η βλακεία σου φίλε μου είναι σε ιστορικά υψηλά!



Κυριακή, 24 Οκτωβρίου 2010

Unconventional Thinking



Μου αρέσει να γράφω τις Κυριακές.  Το μυαλό είναι καθαρότερο και περισσότερο ξεκούραστο και συνήθως έχει προηγηθεί ένα ξέγνοιαστο Σαββατόβραδο, οπότε οι σκέψεις ρέουν στο πληκτρολόγιο ανεμπόδιστα.  Ειδικά όταν από το παράθυρο μπαίνει ο Αθηναϊκός ήλιος, φωτίζοντας τα αντικείμενα που με περιβάλλουν.  Ένας επάργυρος ταϊλανδέζικος βούδας, μια λάμπα "Napoleon", ένα μουσικό κουτί που παίζει το "Arrivederci Roma"  το οβάλ αμπύρ τραπεζάκι και στο βάθος ο Λυκαβηττός, ζωσμένος στη λιακάδα.

Αφορμή γι αυτό το κείμενο, ένα docu που έτυχε να δω χθες περί της κλιματικής αλλαγής.  Στη διάθεση μ'εβαλε αυτό το κομμάτι του Craig Armstrong που ακούω τώρα.  Υλοποιεί σε γραπτό λόγο τις άναρχες σκέψεις που κυκλοφορούν στο νου έπειτα από τον γλυκό βραδυνό ύπνο του Σαββάτου.

  • Πολλοί μαζεύουν χρυσό φοβούμενοι μια οικονομική κρίση.
  • Ακόμη περισσότεροι θησαυρίζουν υλικά αγαθά, μετρητά σε θυρίδες και θησαυροφυλάκια.
  • Κάποιοι άλλοι αποεπενδύουν από τα πάντα, αναζητώντας τη σιγουριά των ομολόγων.
Πιστεύουν πως το να έχεις μετρητά στο σπίτι, ή χρυσό στη θυρίδα, ομόλογα του αμερικανικού δημοσίου, είναι η λύση απέναντι σε μία κρίση.

Είναι σαν να προσπαθείς να παραβιάσεις έναν ανιχνευτή ίριδας ματιού με αντικλείδι. 

Μπορείς να προφυλαχτείς από τη βροχή κρατώντας ομπρέλα, όμως η ομπρέλα δεν σε προστατεύει από ανεμοστρόβιλους.

Οι άνθρωποι νομίζουν πως η επόμενη οικονομική κρίση θα είναι μια επανάληψη της πρόσφατης ιστορίας.  Φευ!  Αν μιλάμε για κάτι τέτοιο, τότε δεν θα πρόκειται περί κρίσης.  Θα είναι απλά ένα κυματάκι στη λίμνη της οικονομικής πραγματικότητας.  Αν αντιθέτως, κάποιος πιστεύει πως θα υπάρξει πραγματική, ατόφια, ουσιαστική κρίση τότε, ούτε τα ομόλογα, ούτε τα μετρητά, ούτε ο χρυσός θα τον βοηθήσουν να επιβιώσει.

Φανταστείτε αύριο μια ανεργία της τάξης του 35%.  Μιλάμε για πραγματική κρίση έτσι;   2,700,000 συνανθρώπους μας χρεωμένοι, στερημένοι, πιθανότατα πεινασμένοι Πείτε μου τώρα πως θα προστατεύσετε το σπίτι σας ή την επιχείρησή σας από βανδαλισμό, κλοπή, ή τον εαυτό σας από επίθεση.

Φανταστείτε αύριο μια γενικότερη αδυναμία του δημοσίου να αποπληρώσει τα χρέη του, συνοδευόμενη από πάγωμα της κίνησης κεφαλαίων.  Τα ομόλογα σας δεν αξίζουν τίποτε, και οι τράπεζες που τα κατείχαν, πτωχεύουν η μία μετά την άλλη.  (Μιλάμε πάντα για κρίση, όχι για scrub στη ραχοκοκαλιά του καπιταλισμού)  Τα μόνα χρήματα που διαθέτετε είναι όσα έτυχε να βρίσκονται πάνω σας, ή στο χρηματοκιβώτιο του σπιτιού σας, εφόσον έχει προηγουμένως γλιτώσει από τους διαρρήκτες.  Τι όμως θα μπορείτε να αγοράσετε έστω και με αυτά;

Κάποιοι θα έχουν μερικές χρυσές λίρες για ώρα ανάγκης.  Θα τις ανταλλάξουν με  τρόφιμα που θα έχουν κατορθώσει να φθάσουν στην πόλη.  Τα καταστήματα τροφίμων θα είναι άδεια και οι ιδιοκτήτες τους θα είναι οπλισμένοι, προκειμένουν να τα προφυλάξουν από επιθέσεις.  Τα ταμεία θα είναι επίσης άδεια γιατί το ρευστό θα έχει σχεδόν εξαφανιστεί.  Ας πούμε λοιπόν, πως με μερικές χρυσές λίρες θα μπορείτε να θρέψετε τις οικογένειες σας για κάποιες εβδομάδες, κι αυτό μόνο εάν το συγκεκριμένο μέσο ανταλλαγής θα είναι ευπρόσδεκτο από τον έμπορο. 

Εάν η κρίση γενικευθεί πέρα κάποιων εβδομάδων, οι δυνάμεις επιβολής τάξης θα αδρανοποιηθούν, απλά γιατί το κράτος δεν θα μπορεί να τις πληρώσει, οπότε και θα περάσουν στην αντίπαλη μεριά, λεηλατώντας κι εκείνες με τον τρόπο τους.  Οι αφύλακτες ιδιοκτησίες θα καταπατηθούν και ουδείς ιδιοκτήτης θα μπορεί να τα βάλει με μια ντουζίνα καταληψίες που ενδεχομένως θα είναι οπλισμένοι.

Νομίζω πως ήδη έγινα αντιληπτός, κι έτσι σταματώ την "καταστροφολογία".

Σταματείστε να οπλίζεστε για το μέλλον με όπλα του παρελθόντος.  Ο χρυσός μπορεί να είναι ένα επενδυτικό παιχνίδι απέναντι στον φόβο των αφελών, όμως σε μια ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΗ κρίση, ένα χωράφι που να μπορεί να καλλιεργηθεί, μια συσκευή αφαλάτωσης νερού, ένα κρυσφύγετο σ'ενα ξεχασμένο μέρος, ένα όπλο και μερικά μαθήματα σε σχολή αυτοάμυνας είναι όλα, όσα θα σας επιτρέψουν να επιβιώσετε.

Πάω να πάρω τον καθαρό μου αέρα, όσο ακόμα τον έχω διαθέσιμο....


Τρίτη, 19 Οκτωβρίου 2010

Prices & Prejudice



"Εδώ και δεκαπέντε ημέρες δεν έχουμε κάνει καμιά κίνηση", είπε ο πελάτης μου, διακριτικά ενοχλημένος από τα διαφυγόντα κέρδη του S&P.
"Το γνωρίζω", του απάντησα ακαριαία, "όμως αυτή την περίοδο θέλω να είμαι πολύ προσεκτικός στο τι προτείνω."

Τελικά υπάρχει εποχικότητα στις αγορές, ή μήπως αυτό αποτελεί μία ακόμη προκατάλειψη του παρελθόντος μαζί με τη γραμμική τεχνική ανάλυση, τους μαλλιάδες κνίτες και την πάπια με πορτοκάλι;  Αδυνατώ να απαντήσω, διότι από ότι φαίνεται αυτή η προκατάληψη καταλαμβάνει κι εμένα!  Μέχρι και πριν λίγα χρόνια, θα στοιχημάτιζα το σπίτι μου πως αγορές το Νοέμβριο και πωλήσεις το Μάϊο δίνουν κέρδη.  Βέβαια, μέχρι πριν από λίγα χρόνια οι αγορές είχαν εμάς, την τιμημένη πλέμπα των συμβούλων επενδύσεων ως συμμετέχοντες μεγάλου ειδικού βάρους στη διαμόρφωση τάσεων.  Σήμερα τα πράγματα δεν είναι έτσι:
  • Η διαίσθησή μας...
Έχει αντικατασταθεί από εξειδικευμένα προγράμματα νευρωνικής πρόβλεψης.
  • Η πελατεία μας... 
Ένα παρεάκι bloggers πλέον, που ανταλλάζουν φιλοφρονήσεις και  παρωχημένα χρηματιστηριακά tips.  Άντε και καμιά προκλητική γυναικεία φωτογραφία. 
  • Οι αναλύσεις μας...  
Γραφικά κείμενα σε ιστολόγια που διαβάζονται ως συνοδευτικά κρουασάν και capuccino.

Από τη στιγμή που η επενδυτική δραστηριότητα έφυγε από τα χέρια της πλειοψηφίας και έγινε εργαλείο χειραγώγησης κεντρικών τραπεζιτών, μεγαλομετόχων χρηματοπιστωτικών ιδρυμάτων και κυβερνητικής ολιγαρχίας, δεν μπορούμε να μιλάμε για πραγματική κανονικότητα, εποχικότητα, τεχνική ανάλυση και παραδοσιακή χρηματοοικονομική ανάλυση.  Τα διαγράμματα που θα δούμε τον επόμενο μήνα στον S&P, το πετρέλαιο, τον χρυσό και τα ομόλογα βρίσκονται ήδη σε built in-house προγράμματα μεγάλων οίκων.   Δεν υπάρχουν περιθώρια για αποκλίσεις από μια προσεκτικά σχεδιασμένη "κανονικότητα", όπως αυτή ορίζεται.  Οι τιμές εισάγονται στο σύστημα, μαζί με τον προσχεδιασμένο προϋπολογισμό και στη συνέχεια υλοποιείται σε αυτό που αύριο θα μας προβληματίσει:  "Ναι ρε φίλε, ναιιιιιι, το πέρασε το 1180 ο σπούκης, είδες;  Πάει για τουλάχιστον 50 πόντους ακόμη πάνω.  Άρχισε τα long και πυραμίδωσε ως το 1210."

Θα το πίστευα, αν απέναντί μου είχα όλους εκείνους που είχαν και ο Dow, o Barron, o Rothchild, ο Gould, μια μάζα ημιμαθών άπληστων που νόμιζαν πως τα ξέρουν όλα.  Οι άνθρωποι που ήσαν η αιτία για την τεχνική ανάλυση, την εποχικότητα, τη διαχείριση χαρτοφυλακίου και όλους τους μύθους που σήμερα καλούμαστε να αποταξουμε από το πεπερασμένο μας νου, ήσαν οι άνθρωποι που αγόραζαν ΛΑΜΨΑ και ΚΛΩΝάρια, έριχαν αέρα στην ΟΛΥΜΠ και χαιρόντουσαν όταν μπορούσαν να καυχηθούν στον κουμπάρο πως αγόρασαν  Mercedes από τα κέρδη του χρηματιστηρίου.  Αντίστοιχα στις ΗΠΑ, ήταν οι τύποι που αγόραζαν τα dot.coms online, έβλεπαν CNBC και πήγαν τη Google στα $200 την πρώτη εβδομάδα της εισαγωγής της.

ΑΥΤΟΙ ΟΙ ΑΝΘΡΩΠΟΙ ΔΕΝ ΕΙΝΑΙ ΠΛΕΟΝ ΑΝΑΜΕΣΑ ΜΑΣ!

Σήμερα, όταν καλούμαι να λάβω μια θέση στις αγορές, δεν παίζω ενάντια στoυς Joneses και τον κύρ Θάνο.  Παίζω απέναντι στο team της UBS, τον Bernanke, την αμερικάνικη elite, και δυο χούφτες τόσο ισχυρούς τύπους που υποτιθέστω πως αύριο τους κέρδιζα, θα με ταξίδευαν στον άλλο κόσμο με συνοπτικές διαδικασίες. 

Κι ερχόμαστε τώρα να μιλήσουμε για εποχικότητα και αναλύσεις;  Αυτές οι θεωρίες αναπτύχθηκαν πάνω στα μειονεκτήματα του επενδυτικού όχλου, όχι ως κερδοσκοπική τακτική ενάντια στα software των μεγάλων "σπιτιών" της Wall.  Θυμάμαι και χαζογελάω με τον πανικό που έπαθαν τον Μάϊο όταν το κακορυθμισμένο flash trading της Waddell & Reed τους έστειλε όλους αδιάβαστους μέσα σε δεκαπέντε λεπτά της ώρας. 

Ήταν ίσως η μοναδική στιγμή τα τελευταία δύο χρόνια (η προηγούμενη ήταν το sell-off του Ιανουαρίου του 2008) που το σύστημα ξέφυγε από τον προσεκτικά υπολογισμένο σχεδιασμό του, να μας παραπλανά μέχρι τελικής εξόντωσης.

Θα επαναπρογραμματίσω το λογισμικό που έχω μέσα στο κεφάλι μου και θα επανέλθω με κάτι νέο.

Προκαταλήψεις Τέλος!


Κυριακή, 10 Οκτωβρίου 2010

Random Walk



Συννεφιασμένη Κυριακή...

Ξεκίνησα να περπατώ από τη μαρίνα του Φλοίσβου και πριν καλά καλά  συνειδητοποιήσω που πηγαίνω είχα βρεθεί στον Αγ. Σώστη.  Χαμένος στις σκέψεις μου, ναι, αλήθεια είναι.  Με ένα remix της Βέμπο κολλημένο στ' αυτιά μου:  "Πόσο λυπάμαι τα χρόνια που πήγαν χαμένα πριν να γνωρίσω εσένα."  Μπήκα στο πρώτο λεωφορείο που περνούσε από μπροστά μου.  Κινέζοι, μουσουλμάνοι, ένας παππούς μ' ένα μαντολίνο,  δυο ρεμπεσκέδες κι ο οδηγός.  Στο Σύνταγμα, ένας τύπος με ριγέ στολή, εκφωνούσε λόγο σε ανύπαρκτο ακροατήριο.  Κάποιοι τουρίστες τον τραβούσαν φωτογραφίες.  Στο McDonald's η κυρία εμπρός μου, άφησε ένα μασουράκι ψιλά για δυο Sundae's:  "Αααααα!  Τις είδατε;  Βγήκαν έξω;"  μου φώναξε η ταμίας πριν προλάβω να παραγγείλω.  "Μου έδωσαν λιγότερα χρήματα.  Αααααα!"  Πήρα ένα γλυκερό Milk Shake και κατηφόρησα την Ερμού.  Οι αστυνομικοί  ήταν περισσότεροι από τους διαβάτες.  Ίσως γι αυτό οι σκούροι μικροπωλητές ήταν εξαφανισμένοι, από το πλακόστρωτο.  Επέστρεψα με το τραμ.  Στις εργατικές πολυκατοικίες, Σύροι αραχτοί σε μπερζέρες μαζεμένες από τα σκουπίδια μπεγλέριζαν στωικά.  Δυο κυρίες δίπλα μου στα δεύτερα ~ήντα, ντυμένες σαν κοκότες, αλλά με προγόμφιους απόντες, συνομιλούσαν.  Δεν μπορούσα να ακούσω, στα αυτιά μου το "I need a miracle" από τις Fragma σε remix κι αυτό, μου έδινε μια νότα ευεξίας στη μουντίλα της Αθήνας.

Έχετε παρατηρήσει πόσο άσχημη δείχνει η Αθήνα χωρίς τον ήλιο της;  Χωρίς τις ζεστές, φωτεινές ηλιαχτίδες που χρωματίζουν τα κτίρια και τους βρώμικους δρόμους;  Αν ξεριζώσω το φως του ήλιου από αυτή την πόλη, δεν θα μείνει τίποτα που να μου αρέσει να κοιτώ...    Άνοιξα τον φυλλομετρητή κι έπεσα πάνω σ'ένα άρθρο για τον χρυσό:

"Πράγματα για το Χρυσό Που Δεν Γνωρίζετε" έγραφε...

  • Σε μία ώρα εξορύσεται περισσότερο ατσάλι απ' όλον τον χρυσό που έχει εξορυχθεί στην ανθρώπινη ιστορία.
  • 161,000 τόνοι χρυσού έχουν εξορυχθεί από καταβολής κόσμου.
  • Ο χρυσός που ειναι αποθηκευμένος στο Fort Knox είναι κοστολογημένος με $44,22 η ουγκιά.
  • Ο χρυσός είναι το πλέον εύπλαστο και μαλακό μέταλλο που υπάρχει.
  • Μια ουγκιά χρυσού, μπορεί να σφηρηλατηθεί ώστε να καλύψει έκταση 9,29τ.μ.
  • 2/3 του παγκόσμιου χρυσού προέρχονται από τη Ν. Αφρική.
  • Κατά τη διάρκεια της εποχής των χρυσοθήρων στην Καλιφόρνια τον 19ο αιώνα, οι χρυσοθήρες πλήρωναν περισσότερο για μια ουγκιά πόσιμο νερό από όσο ελάμβαναν για μια ουγκιά χρυσού που έβρισκαν.
  • Ο βασιλιάς Κροίσος των Λύδων ήταν ο πρώτος που κυκλοφόρησε χρυσά νομίσματα το 540π.Χ.
Περπατώντας στην πλατεία, συνάντησα έναν γνωστό μου:

"Πάλι τους έθαψες του τεχνικούς αναλυτές, ρεεεε;" μου φώναξε από το τραπέζι του καφέ που καθόταν.
"Μα τι λεεεεες;" του αποκρίθηκα. 
"Το αν περάσει αυτό το επίπεδο θα πάει υψηλότερα, ενώ αν δεν το περάσει, χαμηλότερα, είναι ανάλυση τώρα;" συνέχισα, αλλά σταμάτησα αμέσως, γιατί οι γυναίκες της συντροφιάς γύρισαν όλες και με κοίταζαν απορημένες.

Δεν είχα χρόνο να καθήσω, βροχή ερχόταν κι έπρεπε να βρίσκομαι σε στεγασμένο χώρο σύντομα.  "Tu es foutu"  στ' αυτιά και τροχάδην για το σπίτι.

Στον ανελκυστήρα, το "Μy saving Grace" του ATB διακόπηκε από κλήση:

"Πάμε για πάνω δυνατά, τρέμετε αρκούδες!"  Ήταν ο φίλος μου ο Λευτεράκης.
"Για να τ' ακούς ο ίδιος, τα λες;" αποκρίθηκα εκνευρισμένος που μου έκοψε τη μουσική που άκουγα εκείνη τη στιγμή.
"Είσαι long;" με ρώτησε αντιπαρερχόμενος.
"Είμαι long commodities κ την Πέμπτη ψώνισα και κάτι Callάκια του Vix" του είπα.
"Ελληνικό δεν έχεις;"
"Έχω κάτι Ελλάδος από δημόσια εγγραφή και λίγα ΜΟΗ μου έδωσε ο Τζίγγερ, γιατί του χάρισα εκείνες του ΠΑΟ από την προπέρισινη ΑΜΚ.  Κάτι άλλο;"

Πώς μπορούν κάποιοι άνθρωποι  Κυριακή μεσημέρι να τραβιούνται με το ίδιο κι απαράλλαχτο θέμα που ούτως ή άλλως θα τους απασχολήσει και όλη την εβδομάδα που μας έρχεται;  Κάθησα στο γραφείο μου, άνοιξα το παράθυρο να βλέπω και να ακούω τη βροχή να πέφτει, έβαλα "Snow Patrol" και κάθησα να γράψω τις σκέψεις μου.  Σε λίγο έχω αγώνα Bridge...

Τετάρτη, 6 Οκτωβρίου 2010

Investors' Mental Bug #14 (Trust no one but My Charts!)


Έχετε αναρωτηθεί γιατί μια ανάλυση εισηγμένης εταιρείας διατίθεται επί πληρωμή, ενώ το ιστορικό της γράφημα δωρεάν;  Γιατί για κάθε μοναδικό report αναλογούν δεκάδες τεχνικές αναλύσεις;

Οι τεχνικοί αναλυτές ήδη, από τη δεύτερη γραμμή θα αρχίσουν να θυμώνουν.  "Τι λες ρε φιλαράκι", θα ψιθυρίσουν στον εαυτό τους.  "Άχρηστους πας να μας βγάλεις";

Να' ναι η πρόκληση του τίτλου του "Μέγα Δρυϊδη" που προβλέπει τα μελλούμενα, η έπαρση της "αυλής" που σε κάθε επιβεβαίωση σήματος προσθέτει κύρος στις ερμηνείες του "τεχνικού" με τα σχόλια της: "Μπράβο ρε φίλε, ακολούθησα το σήμα σου κι έβγαλα ζούπερ παρά στα ΕΤΕΟ2."  Κάποιες άλλες φορές, η ανάγκη αυτοπροβολής ως "ο πλέον ακριβής αναλυτής" λειτουργεί ως τροφή για μελέτες επί μελετών, μέχρι να ακουστεί το λυτρωτικό τηλεφώνημα στον διαχειριστή ή πελάτη:  "Ναι, κύριε Χλίτσα, στο 1161 θα σορτάρουμε, ούτε πόντο παρακάτω."

Πολύ ωραία για να είναι αληθινή, η τεχνική ανάλυση βασίζεται σε μια σειρά από ερμηνείες, προκειμένου να ΑΝΑΓΝΩΡΙΣΕΙ μια τάση, αλλά πολύ περισσότερο να πιθανολογήσει την ΑΝΤΙΣΤΡΟΦΗ της. 

Επιστρατεύονται γνώσεις γεωμετρίας:

  • Να κοίτα!  Τράβηξα εδώ μια γραμμούλα που ενώνει δυο σημεία, βάζω και το χαρακάκι και την προεκτείνω και πρόσεξε τι γίνεται μετά:  Λειτουργεί σαν σημείο αντίστασης!  Φα-ντα-στι-κό δεν είναι;  Ουάααααου!
Αριθμητική:

  • Ο μέγας φύλαρχος Elliot έχει κληροδοτήσει στην ανθρωπότητα την αρκανική μέτρηση 1 και 2 και 3 και 4 και 5, έϊ-μπι-σι.  Μετρούμε τώρα κορυφούλες, μια δυο και βάζουμε ξανά το χαρακάκι, ωωωωωω!  Θαύμα χωριανοί, σε 152 ημέρες θα τελειώσει η άνοδος, αράχτε, φραπεδιές και Ρωμανού Μελωδού ανήμερα κλείνουμε τα Long.
Βασικά Μαθηματικά:
  • Πάρε φίλε μου το μεσοπρόθεσμο χαμηλό και αφαίρεσέ το από το μεσοπρόθεσμο υψηλό.  Διαίρεσε το με το τρία και θα βρεις τρία πιθανά σημεία επιστροφής τιμών.  Διαίρεσε το και με το δύο.  Έχεις τώρα τα retracements του 33.3, 50 και 66.6 τοις εκατό σύμφωνα με τον παμμέγιστο Fibonacci.  Τα νούμερα δουλεύουν στα κοχύλια και στα σαλιγγάρια οπότε γιατί όχι και στα χρηματιστήρια.   Μην ξεχάσεις τον αριθμό "φ" δικέ μου!
Ανώτερα Μαθηματικά:
  • Χθες που λες, δεν μου κόλλαγε ύπνος, είχε και τις αμυγδαλές του ο μικρός και έκλαιγε, κάθησα λίγο στο Meta και τεστάρησα κάτι τύπους από Αμερική στον Explorer, ναι εκείνου του tradera που χρεώνει 500$ το μήνα για τις αναλύσεις, ναι, άσε που τις βρήκα, μου τις έστειλε ένας φίλος που δουλεύει στη Mellon, έβαλα που λες την τρίτη παράγωγο του ποσοστού της διαφοράς της τιμής των 33 ημερών για αριθμητή και τον μέσο όρο του όγκου των τελευταίων 10 ημερών στον παρονομαστή, κι όλο αυτό το πολλαπλασίασα με τον αριθμό των ημερών που η τιμή βρέθηκε πάνω από τον κινητό των 9 ημερών και άσε μεγάλε.....  Δεν σου λέω τίποτα!  Θα το δοκιμάσω στην ΑΒΕΝΙΡ αύριο.
Μερομήνια:
  • Πλάκα μου κάνεις;  Τέταρτη εβδομάδα του Οκτώβρη πάντα γίνεται της πουτάνας.  Ναι, η ανάμνηση του Κραχ.  Όχι, όχι.  Έκλεισα κάποια Long και περιμένω να πουλήσω κι άλλα.  Θα αγοράσω μετά για το January Effect.   Θα γίνει καλό κλείσιμο έτους.
Αν όλα αυτά μπορούν να δώσουν αξιόπιστα αποτελέσματα, "where are the technicians' yachts"?  Χαμένα ανάμεσα στις γραμμές τάσης.  Ανάμεσα στις τόσες συζητήσεις για το αν η τεχνική ανάλυση είναι αξιόπιστη ή όχι, ουδείς έθεσε το ερώτημα:

Αφού λέγεται "Ανάλυση" γιατί επιχειρεί "Προβλέψεις";  Όσο παραμένει στα όρια του ορισμού ως Διερευνητής Τάσης, ο αναλυτής διασώζει την αξιοπρέπεια του και το κύρος του.  Με το που θα ξεπεράσει το όριο και θα βρεθεί στην αντίπερα παίζοντας το ρόλο του Δρυϊδη, το πράγμα γίνεται γραφικό.

Σε συναντήσεις με συναδέλφους που τυγχάνει να παρίσταται "ο μάγος της φυλής", και αφού ακούσω όλες τις ερμηνείες και προβλέψεις που έχει να κάνει για το θέμα που εξετάζουμε, θέτω πάντοτε το εξής ερώτημα:  "Καλά όλα αυτά, όμως μπορείς σε παρακαλώ να μας εξηγήσεις τι είναι αυτό που διατηρεί αυτή την τάση τόσο καιρό και με τι θα συνδεθεί το σημείο αντιστροφής;"  Ο αναλυτής δεν απαντά ποτέ!  Θα μπορούσε βέβαια να απαντήσει εύκολα αν δεν ήταν κολλημένος με τα διαγράμματα.  Θα μπορούσε να πει:  "Ο χρυσός βρίσκεται σε ανοδικό κανάλι διότι υπάρχει fear premium στην αγορά και αυτό θα εξακολουθήσει να υφίσταται όσο η παγκόσμια ανάπτυξη βρίσκεται κάτω από το 1%."  Κάτι τέτοιο θα ήταν επιστήμη.  Κάτι τέτοιο θα ήταν έξυπνο ίσως.  Όταν όμως ακούω την απάντηση:  "O RSI δείχνει υπερτιμημένος και αναμένω αντιστροφή",  κουνάω το κεφάλι μου.  

Ας μασήσουμε λίγα φύλλα ακόμη να βγάλουμε κι άλλους χρησμούς.... 


(Technicians σε στιγμές ύστατου οίστρου)

Παρασκευή, 1 Οκτωβρίου 2010

Η Πρώτη Σάλπιγγα


Καθημερινά ακούω παράπονα!  Οι εργαζόμενοι παραπονούνται πως δεν αμοίβονται ικανοποιητικώς.  Οι άνεργοι πως δεν έχουν, έστω και πενιχρώς αμοιβόμενη εργασία.  Οι μη έχοντες γκρινιάζουν επειδή δεν έχουν.  Οι έχοντες διαμαρτύρονται επειδή πληρώνουν υψηλούς φόρους.  Οι πλούσιοι πελάτες μου, είναι κατηφείς επειδή δεν κερδίζουν αρκετά.  Οι φτωχοί συνάδελφοί μου απελπίζονται επειδή οι πλούσιοι τους εγκατέλειψαν.

Τριγυρνώ στους δρόμους και τα μοναδικά χαμογελαστά πρόσωπα που συναντώ είναι των παιδιών και των μαθητών.  Οι υπόλοιποι, περιφέρονται, ωσεί απόντες, φορτωμένοι το προσωπείο της μελαγχολίας.  Όλες οι σύγχρονες κοινωνίες βρίσκονται σε διαδικασία ριζικής αποδόμησης, με ταχύτατους ρυθμούς που οι ανθρώπινες ψυχές αδυνατούν να αφομοιώσουν.

Ανάμεσα στα παράδοξα που βιώνω πλέον σχεδόν καθημερινά, είναι και το διττό ανεξήγητο, τιμές χρυσού VS τιμές ομολόγων.  Υποτίθεται πως ο χρυσός προσφέρει ασφάλεια σε περιβάλλον υψήλού πληθωρισμού και πιστωτικής αβεβαιότητας.  Τουλάχιστον έτσι κάποιοι μας έμαθαν να το βλέπουμε.  Τα ομόλογα από την άλλη, αυξάνουν την τιμή τους σε περιόδους αποπληθωρισμού, ύφεσης και πιστωτικής βεβαιότητας.  Εδώ και πολλούς μήνες η τιμή και των δύο αυτών προϊόντων αυξάνεται συσχετισμένα, ενώ by the book θα έπρεπε να ανεβαίνει ένα από τα δύο και να πέφτει το άλλο.  Στα μέσα βλέπω και διαβάζω υπέρμαχους του ενός ή του άλλου "εργαλείου προστασίας", αλλά ποτέ δεν είδα κάποιον να εξηγεί γιατί οι τιμές των ανεβαίνουν μαζί!

Δεν γνωρίζουν άραγε;

O Rogers διαμυνείει όπου τον καλούν πως τα αμερικανικά ομόλογα εξελίσσονται στη φούσκα της δεκαετίας και πως όταν σκάσει θα γελάσει κάθε πικραμένος.  Από την άλλη ο Paulson βλέπει το χρυσό στις 4000$ την ουγγιά, ισχυριζόμενος πως η τιμή του βρίσκεται σε στενή συσχέτιση με τη νομισματική βάση.  Μα....  το ίδιο δεν συμβαίνει και με τα ομόλογα;  Δεν μπορεί να έχουν δίκιο και οι δύο! 

Ή μήπως είναι δυνατόν;

Σορταρισμένος ομόλογα από το 3.60% και αγορασμένος χρυσό από τα $400, βρίσκομαι με ένα πλήρως χετζαρισμένο χαρτοφυλάκιο, εκεί που θα έπρεπε να βγάζω παρά με ουρά.  Τι δεν υπολόγισα;

Σκέφτηκα λοιπόν πως η μόνη πιθανή ερμηνεία είναι πως έχουμε δυο κατηγορίες επενδυτών που ΑΝΗΣΥΧΟΥΝ!  Από τη μία μεγάλα χρηματοπιστωτικά ιδρύματα, συνταξιοδοτικά ταμεία, κυβερνητικά κεφάλαια και τους συναφείς που τοποθετούν τη ρευστότητά τους σε ομόλογα, επειδή δεν έχουν τι να την κάνουν και από την άλλη έχουμε hedge funds, κυβερνήσεις αναπτυσσόμενων χωρών,  φυσικά πρόσωπα και μικρούς επενδυτές που επενδύουν σε χρυσό για τον αυτό λόγο:  ΑΝΗΣΥΧΟΥΝ επίσης!  Ο κοινός παράγοντας της επένδυσης είναι ο ίδιος, η ανησυχία για το μέλλον των δυτικών οικονομιών.  Αλλάζει μόνο το μέσο ανακούφισης:  Η UBS αγοράζει T-Bonds, η κυβέρνηση του Bangladesh αγοράζει χρυσό.
Κι εφόσον η προσφορά χρήματος αυξάνεται, σε αυτό συμφωνούμε άπαντες, έχουμε καθημερινά χρηματοροές προς αυτά τα προϊόντα.  Το θέμα προς διερεύνηση είναι αν η φούσκα βρίσκεται στα ομόλογα ή ίσως τελικά στην τιμή του χρυσού. 

Γιατί και πάλι σκέφτηκα....

Η προσφορά χρήματος δεν μπορεί να επεκτείνεται για πάντα.  Αν η πορεία αντιστραφεί, τότε θα καταρεύσουν κεφαλαιαγορές, τράπεζες, ασφαλιστικές επιχειρήσεις, χαμός πολύς!  Αν πάλι συνεχίσει να επεκτείνεται τότε όντως ο χρυσός μπορεί να είναι μια λύση.  Όμως ένα προϊόν με μοναδική σχεδόν χρήση την κατασκευή κοσμημάτων και με επίπεδο τιμών που βασίζεται στην επίπλαστη εικασία του νου πόσο "ασφαλές" μπορεί να είναι; 

Ο καιρός για το πρώτο σάλπισμα γαρ εγγύς!

Τετάρτη, 22 Σεπτεμβρίου 2010

Όμορφος, Καινούργιος Κόσμος


Ξύπνησα σήμερα το πρωί και συνειδητοποιήσα πως ο κόσμος που έμαθα και γνώρισα δεν είναι αυτός που ζω σήμερα.

Θυμάμαι πως στο σχολείο μας μιλούσαν για δημοκρατία και την ελευθερία του πολίτη.  Σήμερα νόμοι ενάντια στο 38% του γενικού πληθυσμού βλ. "Απαγόρευση καπνίσματος σε δημόσιους χώρους", λαμβάνονται χωρίς καν διαβούλευση με την ομάδα των πολιτών που θίγεται. 

Θυμάμαι, στις ανώτερες σχολές μας δίδασκαν για την προστασία των πολιτών από τις υπερβολές της διοίκησης και την προστασία του δικαιώματος της έκφρασης και της ανωνυμίας.  Σήμερα, η αρχή προστασίας προσωπικών δεδομένων έχει έξι εκατοντάδες καταγγελίες για τις κάμερες, πρακτική καθ'όλα παράνομη, χωρίς να θέλει να δικαιώσει τον πολίτη.

Θυμάμαι, στην πρακτική μας, μαθαίναμε για τον καπιταλισμό και την ελεύθερη αγορά, no barriers to entry, no duties, είναι τα χαρακτηριστικά του, μαζί με την "αόρατη χείρα".  Αυτά τα πράγματα δεν τα βρίσκεις σε καμμία οικονομία σήμερα.

Ξύπνησα σήμερα το πρωί και κατάλαβα πως παίζουμε ένα παιχνίδι, έχοντας διδαχτεί κανόνες που έχουν αλλάξει προ πολλού και κανείς δεν μπήκε στον κόπο να μας ενημερώσει.  

Θυμάμαι τις μελέτες περί της αυτορύθμισης των αγορών.  Αντί να αφεθεί το σύστημα να επανέλθει σε σημείο ισορροπίας, οι κυβερνήσεις πριμοδοτούν τις τράπεζες με κεφάλαια.

Θυμάμαι τα βιβλία του Keynes και του Friedman περί της ανάπτυξης και του ρόλου των κυβερνήσεων.  Δόθηκε Nobel γι αυτό από τη διεθνή κοινότητα...  Αντί οι κυβερνήσεις να επωμισθούν τον αναπτυξιακό ρόλο, αυξάνουν φόρους για να μέιώσουν πρόσκαιρα τα ελλείματα, καταποντίζοντας τη δυνατότητα της επιχειρηματικότητας να ανασυσταθεί από την κρίση.

Θυμάμαι το περίφημο "Invisible Hand" του καπιταλισμού.  Διαβάζω για τις προγραμματισμένες αγορές ομολόγων από τη FED,  τις συντονισμένες παρεμβάσεις θεσμικών στις αγορές, τις δηλώσεις των Ιαπώνων για το νόμισμά τους.

Θυμάμαι τα αξιώματα της τεχνικής ανάλυσης:  "Many Participants", "Great Volume", "Universal Access To Information".  Κοιτώ τον ημερήσιο τύπο, διακρίνω πέντε μεγάλους "οίκους" να κάνουν παιχνίδι και μερικές κυβερνήσεις.  

Αυτός δεν είναι ο κόσμος που διδαχτήκαμε.  Δεν είναι καν ο κόσμος που ζούσαμε.  Αυτός είναι ένας νέος κόσμος, που αποθεώνει την εξαπάτηση και το ψεύδος, που στηρίζεται σε μια οικονομική ολιγαρχία, κυρήσσει μια ανύπαρκτη δημοκρατία, πρεσβεύει έναν κίβδηλο καπιταλισμό και κόπτεται μόνο για τη διαιώνιση ένος παρηκμασμένου μοντέλου ζωής.

Η ΑΜΚ της ΕΤΕ κόστιζει στους μετόχους 95.300.000€ ως δαπάνες έκδοσης, σύμφωνα με το ενημερωτικό της δελτίο.  Μπορεί σαν σχετικός αριθμός να είναι το 5% της έκδοσης αλλά σαν απόλυτο νούμερο είναι εξωπραγματικό για την τρέχουσα ελληνική πραγματικότητα.  Από αυτά 68.100.000€ πήγαν στους "φίλους μας" ξένους οικους ως "εγγύηση κάλυψης αδιάθετων".  Με κάποιες όχι και τόσο διαφανείς διαδικασίες τιμολόγησης και βεβαίως χωρίς διαγωνισμό υποθέτω.  Η τράπεζα, η οποία προσλαμβάνει μόνο μέσω ΑΣΕΠ καθαρίστριες και ταμείες και τηρεί κατά γράμμα τις μισθολογικές επιταγές της κυβέρνησης, μοίρασε χρήμα σε ημέτερους οίκους για κάτι το οποίο θα μπορούσε να καλυφθεί με το 1/3 αυτού του ποσού.  Κατά τα λοιπά, διάγουμε εποχές έντονης λιτότητας.

Ξύπνησα σήμερα το πρωί, έτοιμος να αντιμετωπίσω αυτόν τον καινούργιο κόσμο με τα ίδια του τα όπλα.  Ελπίζω και εύχομαι να μην είμαι μονος...  

Σάββατο, 11 Σεπτεμβρίου 2010

Nine P.M. Reloaded


Τρέχω και δεν σώνω αδέλφια!  Εκεί που από τα μέσα Ιουνίου, έψαχνα δραστηριότητες να γεμίσω τις ώρες μου, με το που μπήκε ο Σεπτέμβριος η καθημερινότητα μπήκε σε διαδικασία F.Fw.  Σκέψου, οργανώσου, αποφάσισε, ενέργησε!  Και εκεί που οι παραστάσεις εμπρός μου ήσαν ο αφρός των κυμάτων και η μυρωδιά της θάλασσας, το πρωινό μου ξεκινά με το καθημερινό μπινελίκι στον Ελληνάρα δημόσιο ή οιωνεί δημόσιο υπάλληλο και την εξάτμιση του "Αφέρωφ Προύσσης" να μου λερώνει το κουστούμι.

Μου λείπει ύπνος.  Το κόκκινο Moleskine έχει πλέον γεμίσει μέχρι και την 43η εβδομάδα, ενώ οι τέσσερις ημέρες διακοπών που μου υπολοίπονται, στοιχειώνουν κάθε νύχτα το νου μου, υπενθυμίζοντας μου πως το καλοκαίρι τελείωσε και καλά θα κάνω να σπεύσω.

Σπεύδω λοιπόν...

Μου αρέσει ο Σεπτέμβριος γιατί είναι ο πλέον παραγωγικός μήνας του χρόνου.  Οι Εβραίοι διδάσκαλοι εορτάζουν το Rosh Hashanah, την Πρωτοχρονιά τους αυτόν τον μήνα, που συμπίπτει με την έναρξη του οικονομικού έτους.  Έτσι και ο δικός μου, με κάλεσε την προηγούμενη Πέμπτη να υποδεχτούμε το έτος 5771,  φυσώντας το Shofar, τρώγοντας μήλα με μέλι και ανταλλάσσοντας ευχές για το μέλλον. 

Να είναι οι ίδιοι Εβραίοι διδάσκαλοι που συμβούλευσαν τους ιθύνοντες της ΕΤΕ να προβούν στην ανακοίνωση της ΑΜΚ την ίδια ημέρα, έπειτα από σωρεία διαψεύσεων των δημοσιευμάτων που επεσήμαιναν ακριβώς τα ανακοινωθέντα, ήδη από τον Ιούνιο, αρχή της περιόδου ραστώνης;  Δεν μπορώ να το επαληθεύσω, γεγονός είναι όμως πως αυτή η εξέλιξη πρόσθεσε επιπλέον φόρτο στο ήδη επιβαρυμένο μου πρόγραμμα.  577 κελιά του Excel, Τρίτη βράδυ με πιθανές τιμές στόχους για τη μετοχή, παρέα με τον quant, με sangria και φρούτα να πέφτουν στις εκτυπώσεις που έπρεπε να βρίσκονται το επόμενο πρωί στο γραφείο της Pilatusstrasse.  

Ξεκινώντας τα short από τα 9,73€ φορτωθήκαμε συμβόλαια εδώ, στο AMEX κάναμε spreadάκια με τα options του ADR, προσπαθώντας να μη φύγει το VAR από τη νόρμα.  Ο Mattias, το ίδιο άϋπνος με μένα γκρίνιαζε γιατί δεν το κάναμε αυτό από την προηγούμενη που οι τεχνικοί δείκτες, κατεδείκνυαν πως κάτι συνέβαινε, απολογήθηκα αιτιολογώντας τις κινήσεις μας με βάση τα δημοσιευμένα δεδομένα και όχι τις φήμες, τέλος πάντων, ο Σεπτέμβριος μπήκε φουριόζος και μου μένουν τέσσερις ακόμη μέρες διακοπών, αλλά νομίζω αυτό το ξαναέγραψα...

Διαβάζω τα πονήματα των διαδικτυακών μου φίλων, ο Mc στο http://www.mantri.gr/index.php?/topic/606-%ce%b5%cf%84%ce%b5-%ce%ad%ce%ba%ce%b4%ce%bf%cf%83%ce%b7-%ce%bf%ce%bc%ce%bf%ce%bb%ce%bf%ce%b3%ce%b9%ce%b1%ce%ba%ce%bf%cf%8d-%ce%b4%ce%b1%ce%bd%ce%b5%ce%af%ce%bf%cf%85-%ce%b1%cf%8d%ce%be%ce%b7%cf%83%ce%b7-%ce%bc%ce%b5%cf%84%ce%bf%cf%87%ce%b9%ce%ba/  μου θύμισε μια παλιά μας κουβέντα που δεν απέχει και πολύ από την "κοινή λογική" και που αναπτύσσεται ως:  "Περιμένω μια αντίδραση 10% από το χαμηλό, προκειμένου να αγοράσω".  Ούτως ή άλλως και η δική μας τεχνική, στην ίδια αρχή βασίστηκε, αντεστραμμένη όμως:  Είδαμε μια πτώση 10% από το τοπικό υψηλό που επαληθεύτηκε από αδυναμία νέας τοπικής κορυφής, οπότε και του "γαμ....σαμε τη μάνα στις ανοικτές πωλήσεις."

Λίγο παραπέρα, ο εκλεκτός Βασίλης Μαρκάκης στο http://vasilismarkakis.blogspot.com/ κάνει εξαιρετική δουλειά, εκπαιδεύοντας ερασιτέχνες και μη παίκτες, στα μυστικά της τεχνικής ανάλυσης.  Αν και πολλές φορές διαφωνώ με τη μεθοδολογία του (πολλή γεωμετρία και ελάχιστη στατιστική), συμβουλεύομαι τα διαγράμματα του γιατί με απαλλάσσουν από εργατοώρες ειδικής τεχνικής μελέτης.  Σκέφτομαι πως του χρωστάω το δεύτερο μέρος των "Βροντάκηδων & Φορτουνάκηδων",  είναι όμως τόσες οι καθημερινές εξελίξεις που ακόμα και ένα δίωρο αφιερωμένο σε ένα λογοτεχνικό κείμενο είναι χρόνος που δεν περισσεύει.

Ο καιρός συννέφιασε, ακόμα κι αυτό το Σαββατιάτικο μπάνιο δεν δείχνει ασφαλές, άσε που το βράδυ πρέπει να είμαι απολύτως ξεκούραστος.  Η συμφοιτήτρια που συνάντησα στο συμβούλιο μετά από είκοσι χρόνια ήταν κατηγορηματική:  "Γουστάρω τους τύπους όπως εσύ που δεν έχουν αλλάξει και πολύ όλα αυτά τα χρόνια."  Θα προτιμούσα βέβαια η φράση να ήταν:  "που δεν έχουν αλλάξει καθόλου", αλλά δυστυχώς ο χρόνος είναι αμείληκτος και εδώ.  Εδώ κυρίως! 

Σεπτέμβριος...  Μετρώ 16 εκκρεμότητες σε τέσσερις βασικές κατηγορίες που πρέπει να κλείσουν πριν βγει ο μήνας.  Οψόμεθα!






Παρασκευή, 3 Σεπτεμβρίου 2010

Du Sublime au Ridicule, Souvent il n'y a qu'un Pas



Η φάτσα μου φάνηκε γνωστή.  Αυτή η φαλάκρα, η αποδιοργανωμένη άρθρωση, ο υπεροπτικός λόγος.  Κανάλι "Τηλεφώς" σε απονενοημένο zapping, τρώγοντας τη σαλάτα του Κυριακόβραδου μεταξύ φθοράς για την εβδομάδα που έρχεται και αφθαρσίας για την αργία που φεύγει.  Στάσου ρε φίλε......

Ήταν ο "Ρέγγας".

Έλα Χριστέ και Παναγία!  Τι γράφει στο σούπερ;  Συγγραφέας.  Πρώην ασθενής σκλήρυνσης κατά πλάκας;  Τι να σημαίνει πάλι αυτό;  Πώς νοείται ένας "πρώην ασθενής;"  Είναι ιδιότητα σαν του συγγραφέως;  Δεν μπορεί λάθος θα κάνω.... 

Άφησα την πίκλα τρυπημένη στη μύτη του πηρουνιού κι έτρεξα στο αδέκαστο αρχείο μου.
Ναι, ήταν εκεί.  Ανάμεσα στη Boyden και στην Impact, η κάρτα του τύπου:   "Excellence Α.Ε.Λ.Δ.Ε".   Πάνε χρόνια...

Το κτίριο στην Σκουφά, χαρακτηριστικό της περιοχής.  Στον πρώτο όροφο το συνηθισμένο σκηνικό.  Οθόνες, βαριεστημένοι τύποι,  στόρια τίγκα στη σκόνη και το καυσαέριο, παρκέ με σημάδια από σβησμένες γόπες, άτιμο '99 που με είχε αναγκάσει να αναζητώ εργασία σε untermensch επιχειρήσεις, θυμάμαι ήταν ένας συνάδελφος που μου είχε απευθύνει τη σύσταση:  "Να πας, γιατί ο τύπος θέλει να επεκταθεί τώρα στα πέτρινα χρόνια και στο κάτω-κάτω, σιγά και τη δουλειά που θα κάνεις..."

Πήγα!

Μου άνοιξε την πόρτα μια γυναίκα ντυμένη στα μαύρα.  Τεχνητός φωτισμός, ένας τύπος παραμέσα, απορροφημένος στην ύψιστη μελέτη των Κ.Μ.Ο., tickerάκι να τρέχει στο Origin, αναμενόμενη εικόνα ΕΛΔΕ των αρχών της δεκαετίας, εκτός από μία λεπτομέρεια:  Από την κουζίνα, ερχόταν μια μυρωδιά τηγανισμένου ψαριού, συν εκείνο το τσιρτσίρισμα του λαδιού στο τηγάνι.  Αυτάααααα ήταν!  ΕΛΔΕ avant-garde.

"O κύριος Φωτόπουλος θα σας δεχτεί τώρα", μου ανακοίνωσε η μαυροφορεμένη γυναίκα μετά από την κλασσική δεκάλεπτη αναμονή του υποψηφίου συνεργάτη/υπαλλήλου.  Πέρασα στο γραφείο.  Το μάτι μου έπεσε στην καρέκλα.  Σακάκι περασμένο στην πλάτη και γραβάτα με λεκέ από λάδι, τύπου "Γκαρσόν!  Λεκιάστηκα" ριγμένη πάνω στο σακάκι σταυρωτά.  Πορτοπαράθυρα ανοιγμένα για να μπαίνει το δροσερό αεράκι του κέντρου της πόλης, μαζί με το θόρυβο, το καυσαέριο και τις σκόνες,  ο διευθυντής με το πουκάμισο, ανοιγμένο, σηκωμένα μανίκια.

Μετά τα τετριμμένα, εγώ είμαι αυτό, εσύ είσαι εκείνο, εμείς εδώ κάνουμε αυτά, τι ξέρεις να κάνεις εσύ, τρεις το λάδι, πέντε το λαδόξυδο, συμφωνήσαμε στις ώρες εργασίας, μειωμένες ώστε να μπορώ να φεύγω νωρίτερα για να βρίσκομαι στην εφημερίδα εγκαίρως, το μισθό, βασικό συν κάτι ακόμη μπας και φέρω κανέναν πελάτη, και τα καθήκοντα, λίγη ανάλυση, λίγη μελέτη, εντολοληψία, λίγο κρασί, λίγο θάλασσα και τ' αγόρι του.

Βγαίνοντας από το γραφείο εκείνο, σαστισμένος από τη συνάντηση και με τα ρούχα μέσα στην τσίκνα της ψαρίλας, τηλεφώνησα αμέσως στη σύντροφό μου:

"Ναι αγάπη μου, καλά πήγε, όμως δεν έχω καθόλου καλό προαίσθημα για όλο αυτό".
.....
"Ναι, το ξέρω πως δεν νοείται οικογένεια δίχως σταθερό μισθό, αλλά εδώ μιλάμε για χάλι."
.....
"Εντάξει καρδιά μου, να ξέρεις πως θα το κάνω μόνο για σένα."

Το 2002 ήταν πολύ δύσκολη χρονιά.  Από εκεί που πετούσαμε, στην κυριολεξία τα χρήματά μας, γιατί δεν είχαμε τίποτα πλέον που να χρειαζόμασταν και να μην το είχαμε ήδη αποκτήσει, βρεθήκαμε να μην καλύπτουμε ούτε το ΤΕΒΕ μας.  Κι ενώ οικονομικό πρόβλημα δεν ετίθετο, η εμμονή των συζύγων στο στερεότυπο:  "Σταθερός μισθός = Σωστός οικογενειάρχης" εξανάγκασε πολλούς από εμάς, τους "Λύκους των Αγορών" σε αναζήτηση μισθωτής εργασίας, συχνά χωρίς περαιτέρω σκέψη, όπως φάνηκε εκ των υστέρων.

Την επόμενη ημέρα το πρωί, βρισκόμουν στη νέα μου εργασία.  Ο χώρος, απαράλλαχτος με την προηγούμενη εκτός από την τηγανίλα.  Η γνωστή γυναίκα, με το γνωστό μαύρο ένδυμα με υποδέχτηκε.  Τακτοποιήθηκα στη θέση μου, οργάνωσα το χώρο μου, έκανα τα τηλεφωνήματά μου, η αγορά άνοιξε.  Λίγο αργότερα, σκάει μύτη ο "Ρέγγας" με σακούλα σουπερμάρκετ, ιχθύες, έλαια, μπαχάρια και κρασί.  Τα αφήνει στην κουζίνα, πάει στο γραφείο του, βγάζει σακάκι και γραβάτα, την ίδια γραβάτα με το λεκέ και αράζει στη διευθυντική του πολυθρόνα.  Ύστερα με φωνάζει:

"Ξέρεις, είμαι οπαδός της υγιεινής διατροφής, είναι πολύ σπουδαίο να τρεφόμαστε σωστά".
......
"Γαμώτο όμως, χθες μου λερώθηκε η γραβάτα, μήπως ξέρεις πως να την καθαρίσω;"
......
"Από εσένα θέλω καθημερινά να μου ετοιμάζεις ένα report για να λέμε στους πελάτες τι να αγοράσουν."
.....
"Εμένα που με βλέπεις, μπορώ να πουλήσω ο,τιδήποτε.  Δεν θέλω όμως να χάνουν οι πελάτες μου."

Μετά με οδήγησε σε ένα άλλο δωμάτιο, το οποίο μέχρι εκείνη τη στιγμή νόμιζα για άποθήκη.  Δεν ήταν όμως!  Άνοιξε την πόρτα.  Στο βάθος, γυρισμένη πλάτη, μεσόκοπη κυρία μιλούσε στο τηλέφωνο.  Στη μπαλκονόπορτα κουρτίνα.  Στο πάτωμα μάλλινο νομαδικό χαλί.

"Αυτή η κυρία τηλεφωνεί στους πελάτες μας και τους λέει τις προτάσεις μας.  Από αύριο οι προτάσεις που θα τους λέει, θέλω να είναι δικές σου."
"Κύριε Φωτόπουλε, δεν είναι δυνατόν να έχουμε καθημερινά προτάσεις.  Οι ευκαιρίες δεν παρουσιάζονται μέρα-μπαίνει, μέρα-βγαίνει."
"Σιγάαααααα!  Μέχρι τώρα τις έγραφα μόνος μου και δεν είχαμε κανένα πρόβλημα.  Το ίδιο θα κάνεις κι εσύ!"

Κι έφυγε για να τηγανίσει απερίσπαστος τα ψάρια του.

Έφτιαξε και χωριάτικη...

Το ίδιο απόγευμα από την εφημερίδα:
"Αγάπη μου, δεν υπάρχει χαϊρι σε αυτή την επιχείρηση.  Αν δεν κλείσει φέτος, θα κλείσει του χρόνου."
.....
"Ήταν μία απερίσκεπτη επιλογή.  Σου υπόσχομαι, θα βρω κάτι καλύτερο."

Και δεν ξαναπάτησα!

Και κοίτα να δεις τώρα...

Ο Ρέγγας σε ρόλο "πρώην ασθενή" και "συγγραφέα".  Τον ψάχνω στο διαδίκτυο:
"Αγαπητοί φίλοι, ξεκινώ εκπομπή στο κανάλι τηλεφώς από την ερχόμενη Κυριακή το απόγευμα και κάθε Κυριακή όπου θα παρουσιαθούν θέματα που αναλύονται στο βιβλίο Έτσι Γίνεται το Θαύμα, καθώς και από το επόμενο βιβλίο μου βιβλίο που θα εκδοθεί σε ένα περίπου χρόνο.

Σκοπός αυτής της ενέργειας, όπως και του βιβλίου είναι να βοηθήσω τον κόσμο να γίνει καλύτερος, να καταλάβει την πραγματική του φύση, να κατανοήσει ότι για ότι του συμβαίνει είναι υπεύθυνος και ότι μπορεί αν αλλάξει τον τρόπο σκέψεις και αντιλήψεις τον πραγμάτων να πετάξει σε όλους τους τομείς της ζωής του.

Θα αναλυθούν θέματα που ενδιαφέρουν τους περισσότερους όπως: πως θα γίνεται εσείς ή οι δικοί σας καλά από ανίατες ή χρόνιες ασθένειες, να αδυνατίσετε, να κόψετε κακές συνήθειες όπως το αλκοόλ, το κάπνισμα, ίσως και τα ναρκωτικά, να γίνεται καλά από την κατάθλιψη που σας δημιουργήθηκε από διάφορα αρνητικά, αλλά και φυσικά γεγονότα στη ζωή σας όπως είναι η κλιμακτήριο στις γυναίκες."

Η κλιμακτήριο λοιπόν...  Ίσως και τα ναρκωτικά!
 
Για την Ελδοταμπακιέρα τσιμουδιά. 
 
Τέτοιοι άνθρωποι έσπειραν, λίπαναν και θέρισαν το '99, σκέπτομαι.  Συγγραφείς, πρώην ασθενείς σκλήρυνσης κατά πλάκας.  Που έγραφαν καθημερινά προτάσεις αγοράς μετοχών ενώ από το νόμο δεν είχαν αυτή τη δικαιοδοσία.  Που είχαν υπάλληλο να κάνει cold calling ενώ απαγορεύεται ρητά.  Που σύστησαν χρηματιστηριακά γραφεία χωρίς να γνωρίζουν τίποτα για τα χρηματιστήρια.  Που στην τελική είδαν φως και μπήκαν.
 
Τα έκαναν πουτάνα και έφυγαν νύχτα, χωρίς να σβήσουν καν το φως.
 
Έκλεισα την τηλεόραση και πέταξα την υπόλοιπη σαλάτα  Μου κόπηκε η όρεξη!