Κυριακή, 25 Ιανουαρίου 2009

Aut Vincere aut Mori


"Η εκτενής αρθρογραφία παράγει περισσότερες απόψεις και χειρότερους αναγνώστες", συνήθιζε να μου λέει ο μέντοράς μου, στα εφηβικά μου χρόνια. Το διαπίστωσα χθες, διαβάζοντας ένα ουσιαστικά "κατά παραγγελία" Ορσογουελιανό κείμενο του φίλτατου κ. Στούπα, παραγγελία ενός σχολιαστή του κατά την προηγούμενη. Το συγκεκριμένο κείμενο που αναρτήθηκε στο http://www.capital.gr/ με τον πιασάρικο τίτλο "Ξεχάστε για Είκοσι Χρόνια το Χρηματιστήριο" έσπασε ρεκόρ, τόσο σχολιασμού όσο και επισκεψιμότητας, επαληθεύοντας τη ρήση του Oscar Wilde "το κοινό έχει αχόρταγη επιθυμία να μάθει τα πάντα, πλην εκείνων που αξίζει να μάθει. Η δημοσιογραφία το γνωρίζει αυτό κι έχοντας εμπορική συνείδηση ικανοποιεί τη ζήτηση." Ο αρθρογράφος δε, έγκριτος επαγγελματίας και με ευρεία εμπειρία, εξεπλάγη εξίσου που μία "Φωσκολειάδα" στερούμενης πραγματικής υπόστασης, με αναμεμειγμένα ψίγματα πιθανολογούμενων Λιακοπουλικών και μη σεναρίων και χωρίς ούτε μία προτροπή, παρότρυνση ή συμβουλή αντιμετώπισης του εικονικού μέλλοντος που περιέγραφε, κατά παρέκκλιση του προσωπικού ύφους και πένας του ιδίου, έτυχε τέτοιας υποδοχής.


"Ελπίζω να μη ζήσω να δω τη μέρα που τα πράγματα θα είναι τόσο άσχημα"


Η επεξεργασία τως σχολίων του κειμένου ωστόσο, κατέδειξε αρκετά ενδιαφέροντα συμπεράσματα.


Πέραν λοιπόν του προφανούς, πως το κοινό διεγείρεται από το παραμύθι, τον τρόμο και την απόγνωση, πολύ περισσότερο από την παρουσίαση της αλήθειας και την τεκμηρίωση των γεγονότων διαπίστωσα τα εξής:




  • Η πλειοψηφία των αναγνωστών, όπως προκύπτει από τα σχόλια, δεν ήσαν τακτικοί, αφού δεν μπόρεσαν να αναγνωρίσουν την εμφανή και σκόπιμη δυσαρμονία γραφής του συγκεκριμένου κειμένου με το γνώριμο ύφος του αρθρογράφου.


  • Αρκετοί καταφέρθηκαν εναντίον του αθρογράφου, αλλά και των δημοσιογράφων γενικότερα με αφορμή το κείμενο, επαληθεύοντας δύο πράγματα: Συνήθως κάποιος σχολιάζει όταν αγανακτεί ή για να καυτηριάσει, και όχι για να συγχαρεί ή να συμφωνήσει. Και το δεύτερο: Το κοινό συνηθίζει να προβάλλει στους άλλους τα δικά του λάθη και ατέλειες, να μοιράζει ευθύνες για τα δικά του πταίσματα και να δικαιολογείται μετά στον εαυτό του ως εξαπατηθέν.


  • Λίγοι αντελήφθηκαν τον εμβόλιμο χαρακτήρα του κειμένου και ακόμη λιγότεροι το συνέδεσαν με την παρότρυνση του σχολιαστή της προηγουμένης, που αγανακτισμένος ζητούσε: "Γράψτε επιτέλους για τη μαυρίλα που ζούμε και θα ζούμε και μη μας λέτε όλη την ώρα πως τα πράγματα θα βελτιωθούν."

Ο Hitler είπε πως "χρησιμοποιεί το συναίσθημα για τους πολλούς κρατώντας τη λογική για τους λίγους".


Ένα κείμενο λοιπόν, που γράφηκε χάρην γούστου και αναρτήθηκε εντελώς ρουτινιάρικα, έδωσε στον δημιουργό του την μεγαλύτερη επισκεψιμότητα όπως παραδέχθηκε κι ο ίδιος. Κάτι οφείλουμε να διδαχθούμε από αυτό. Το αντίθετο μιας βαθυστόχαστης αλήθειας μπορεί κάλλιστα να είναι μια άλλη βαθυστόχαστη αλήθεια. Όλοι οι σχολιαστές έθεσαν την άποψή τους, εκείνοι που δεν γνώριζαν φοβήθηκαν, αγανάκτησαν και απόρησαν. Εκείνοι που γνώριζαν βάλθηκαν να διευκρινήσουν τα γεγονότα και τις περιστάσεις. Κανείς όμως -και αυτό περίμενα να διαβάσω καθυστερώντας την ανάρτηση αυτού του δικού μου κειμένου- δεν ρώτησε το ΑΝΑΜΕΝΟΜΕΝΟ, ΤΟ ΟΦΕΙΛΟΜΕΝΟ, ΤΟ ΟΥΣΙΩΔΕΣ.

Αυτό λοιπόν το ερώτημα θα το θέσω εγώ, και όλοι μαζί θα φροντίσουμε να το απαντήσουμε για χάρη της αλήθειας και της ευημερίας:

Έστω πως "Ξεχνάμε για Είκοσι Χρόνια το Χρηματιστήριο". Πώς θα επωφεληθούμε από την επερχόμενη ανέχεια; Να πουλήσουμε Short; Να αγοράσουμε Χρυσό; Χωράφια; Όπλα; Τι;


Αυτή είναι η ερώτηση που πρέπει να τεθεί στο τραπέζι από οιονδήποτε έξυπνο αναγνώστη.


Επιφυλάσσομαι



Τετάρτη, 14 Ιανουαρίου 2009

Tempore



Oι μέρες των εορτών πέρασαν ήσυχα. Χωρίς τηλεφωνήματα, υψηλές συναντήσεις. Ήταν αυτή η εβδομάδα που δειλά, οι παλιοί γνώριμοι έκαναν την εμφάνισή τους:


"Θέλουμε πλάνο στρατηγικής για το 2009". "Δεν είναι το βραχυπρόθεσμο το ζητούμενό μας, αλλά κάποιες επιλογές, οι οποίες σε βάθος χρόνου θα αποδώσουν".


Αυτό κι αν είναι η "ειλικρινής μεταμέλεια" του κερδοσκόπου! Από το "πες μας κάτι να βγάλουμε κα'να χαρτζιλίκι" μέχρι το "προσβλέπουμε σε βάθος χρόνου" συνήθως μεσολαβεί ένα 70% και πλέον πτώση. Πέρα όμως από την πτώση, τους αριθμούς και τα ποσοστά, ο συντελεστής που διαμορφώνει τη μορφή της τοποθέτησης είναι ο χρόνος.


Ελάχιστοι άνθρωποι παραδέχονται πως επιθυμούν κατά βάθος να είναι βραχυπρόθεσμοι. Ορίζοντες πενταετιών ή δεκαετιών δεν συνάδουν με το χαρακτήρα του χρηματιστηρίου, ανεξάρτητα από το τι ομολογούν δημοσίως οι άνθρωποι. Ο Daniel Drew, γνωστός "παίκτης" της Wall το έθεσε πολύ ορθά: "I like Wall st. because you stand a chance of making money there so much faster, than you can in the slow-poke ways of regular business". Με άλλα λόγια αν θέλει κανείς να βγάλει χρήματα με τον παραδοσιακό τρόπο, φτιάχνει μια δική του επιχείρηση, εργάζεται, επενδύει στην πραγματική οικονομία, δεν διαθέτει το χρόνο του διαβάζοντας καθημερινά χρηματιστηριακές στήλες, δεν αναλίσκεται σε blogs, δεν χρησιμοποιεί μόχλευση και κυρίως αποφεύγει οιαδήποτε "καινοτομία" τύπου παράγωγα προϊόντα. Ας πούμε πως κάνει ό,τι κάνει κι ο Buffet. Ο Buffet όμως, μακράν απέχει ως προσωπικότητα από το στερεότυπο του "Wall street guy".


Εάν το χρηματιστήριο σου επιτρέπει να κερδίσεις ή να χάσεις σε μία εβδομάδα, το ποσό που θα σου απέδιδε μια επένδυση "πραγματικής οικονομίας" σε ένα μήνα, τότε η έννοια "μακροπρόθεσμος επενδυτής" αποκτά μία εντελώς διαφορετική σημασία. Αυτό πιθανότατα εξηγεί την απροθυμία των εμπλεκομένων να παραμείνουν σε μια θέση επί μακρόν. Κάτι τέτοιο ακυρώνει την ιδιότητά τους ως "παίκτες" και τους ταυτοποιεί με τον τύπο που "κράτησε το χαρτί γιατί δεν του βγήκε".


Αυτός λοιπόν ο συλλογισμός που προσφέρει την δυνατότητα να αναγνωρίζω τον χαμένο από τον ορίζοντά του. Ο Buffet είναι μοναδικός, στο γεγονός πως δεν δρα σαν τους άλλους παίκτες. Η ζωή όμως του Buffet δεν αποτελεί πρότυπο για κανέναν που ξεκινά την "καριέρα" του σε μια κεφαλαιογορά. Η μέθοδος τους ίσως να είναι εξαιρετικά κερδοφόρα, συνάμα όμως εξωφρενικά βαρετή.


Πρώτο μου μέλημα λοιπόν, ήταν να αποκαταστήσω τον βραχυπρόθεσμο ορίζοντα των παικτών που μου τηλεφωνούσαν. "Η αγορά κινείται", τόνιζα, "όπως ακριβώς τα ψάρια μέσα στο νερό". Δεν μπορείς να μείνεις αδρανής, γιατί αν αυτό είναι το ζητούμενό σου κακώς βρίσκεσαι εδώ. Έπειτα μπορώ να προτείνω τοποθετήσεις με γνώμονα τα δεδομένα που έχω στη διάθεσή μου και την εμπειρία μου.


Μπορεί η αγορά ενός οικοπέδου στη μέση του πουθενά, να αποδώσει πολλές χιλιάδες τοις εκατό όταν μπει στο σχέδιο, ανοιχτεί ο δρόμος, χτιστούν τα πρώτα σπίτια κι έρθουν οι κάτοικοι. Για όλα αυτά ίσως απαιτηθούν 25 χρόνια. Στα ίδια 25 χρόνια οι μισές επιχειρήσεις του χρηματιστηρίου μας, δεν θα υπάρχουν, θα έχουν εξαγοραστεί ή πτωχεύσει, ή τελικά θα έχουν αποσυρθεί από την αγορά. Αυτό προσπαθούσα να εξηγήσω σήμερα στους καλούς μου φίλους που ζητούσαν μετοχή για τα "γεράματά τους".


Ο χρόνος τελικά είναι πολύ σχετικός παντού.