Πέμπτη, 17 Δεκεμβρίου 2009

Και στο Τέλος Κάποιος Πεθαίνει πριν Προλάβει να Ρεφάρει


Δεν υπάρχει επαγγελματικός τομέας, όπου η συσσώρευση εμπειρίας να καθορίζει το αποτέλεσμα, τόσο σημαντικά, όπως οι κεφαλαιαγορές. Οφείλουμε όμως να υπερβούμε έναν εξίσου καθοριστικό παράγοντα. Το πεπερασμένο της ανθρώπινης ζωής! Οι κερδοσκόποι που μνημονεύονται στις πηγές των ανά τον κόσμο χρηματιστηριακών βιβλίων, έχουν πολλά κοινά με τις μεγαλοφυίες των επιστημών. Ξεκίνησαν από μικροί. Ξόδεψαν εκατοντάδες χιλιάδες ώρες από το χρόνο τους στην παρακολούθηση και μαθητεία. Τους άρεσε αυτό που έκαναν. Δοκίμασαν και ξαναδοκίμασαν και ξαναδοκίμασαν. Και ευτυχώς πρόλαβαν να ζήσουν αρκετά, ώστε η εμπειρία τους να είναι σε θέση να αποδώσει καρπούς.

Κάθε γενιά που εισέρχεται στα χρηματιστηριακά παιχνίδια είναι προορισμένη να εισφέρει κεφάλαια στους εμπειρότερους και μεγαλύτερους σε ηλικία παίκτες. Ακόμα κι αν κάποιες εξαιρέσεις γίνονται πρωτοσέλιδα στα έντυπα, ο φυσικός νόμος είναι τούτος: Δεν μπορείς να κερδίσεις το γέρικο σκυλί γιατί εκείνο γνωρίζει την περιοχή πολύ καλύτερα από σένα. Αρκεί βέβαια το γέρικο σκυλί να είναι ακόμα σε θέση να τριγυρνά.

Κατά καιρούς, διάφοροι φερέλπιδες νέοι με πλησιάζουν με ιδέες για μεγάλα πλούτη, συστήματα που κερδίζουν πάντα ή σχεδόν πάντα και έπαρση ανάλογη της ηλικίας των. Στην πλειοψηφία των περιπτώσεων τα συστήματα αυτά δεν είναι προσομοιωμένα σωστά ή ακόμη και καθόλου. Στις περιπτώσεις που τα συστήματα έχουν προσομοιωθεί, οι παράμετροι αγνοούν παντελώς τον ανθρώπινο παράγοντα που δεν είναι άλλος από την ψυχολογική διάθεση του συναλλασσόμενου. Αυτή είναι η ειδοποιός διαφορά μεταξύ του γεροσκύλου και του συστήματος. Ο έμπειρος παίκτης μπορεί να εισαγάγει αλλοιώσεις στο σύστημα κατά περίπτωση, να αγνοήσει σήματα ή να προσθέσει άλλα κατά την κρίση του, και αυτή την κρίση κανένα μηχανιστικό σύστημα δεν μπορεί να την αντικαταστήσει. Ο άπειρος παίκτης θα κάνει ακριβώς το ίδιο, διότι έτσι λειτουργούν οι άνθρωποι, μόνο που εδώ οι εμβόλιμες κινήσεις θα ακυρώσουν το σκεπτικό του συστήματος, επειδή ακριβώς η κρίση του νέου και άπειρου παίκτη δεν είναι επαρκής για μόνιμη κερδοφορία.

Το αποτέλεσμα πάντοτε φαίνεται στα P/L statements. Στην πορεία των πραγμάτων, όπως σε όλες τις ασχολίες, οι καλοί παίκτες παραμένουν στο σύστημα, ενώ οι κακοί αποβάλλονται αφού έχουν εισφέρει τα κεφάλαιά τους. Η μοναδική προϋπόθεση είναι ο νεοεισερχόμενος παίκτης να είναι, είτε αρκετά τυχερός, είτε αρκετά πλούσιος ήδη, ώστε να καταφέρει να παραμείνει στο σύστημα συσσωρεύοντας εμπειρία. Αν καταφέρει να συνεχίσει να ασχολείται, τότε μετά από έναν δεδομένο αριθμό ετών, ή συναλλαγών, ή χαμένων ποσών, έρχεται η ώρα που τα πράγματα αλλάζουν. Πλέον, υπάρχει η επόμενη γενιά που εισφέρει κεφάλαια, που είναι άπειρη, που βασίζει τις γνώσεις της σε αναγνώσεις και όχι την πραγματικότητα, και έτσι ο παλιός παίκτης είναι σε θέση να εισπράττει.

Αρκεί να έχει παραμείνει ζωντανός επαναλαμβάνω. Διότι, αναλογιστείτε μια εικοσαετία ή πενηντακονταετία που απαιτείται για έναν πλήρη χρηματιστηριακό κύκλο και υπολογίστε πως χρειάζονται τουλάχιστον δύο πλήρεις κύκλοι, ώστε να σχηματιστεί εμπειρικά ένα trading plan που θα αποδώσει στον τρίτο. Τα κέρδη θα έλθουν στον τρίτο κύκλο, μόνο που τότε είτε θα είναι άχρηστα για τον παίκτη, είτε ο παίκτης ο ίδιος δεν θα είναι σε θέση να τα απολαύσει.

Είναι τόσο όμορφα τα νιάτα.... Κρίμα που ο δημιουργός τα έδωσε στους νέους.

Τετάρτη, 2 Δεκεμβρίου 2009

O Mαύρος, ο Σκύλος, ο Black

Γενικά δεν είμαι αγαπητός τύπος. Θες το επικριτικό μου ύφος, θες η εμμονή μου στις ξεκάθαρες κουβέντες και η απέχθεια κάθε μορφής διασκέδασης των γεγονότων, πολλοί άνθρωποι με αντιπαθούν. Χθες, νωρίς το πρωί, συνομιλώντας με έναν καλό φίλο, στο καθιερωμένο πλέον briefing των 9.30, έπεσε η ιδέα:
"Ρε συ ArTaXiA" μου λέει, "εκείνος ο φαιδρός τύπος, πολύ εκνευριστικός δεν είναι;"
"Ποιος απ 'όλους", του απαντώ, "διότι πλέον οι φαιδροί είναι περισσότεροι από τους σοβαρούς σε αυτό το συνάφι που έχουμε μπλέξει."
"Ωχ καημένε", συνεχίζει, "εκείνος εκεί ο μπουχέσας με το καροτί μαλλί, που κάθε μέρα παριστάνει τον δημοσιογράφο."
"Τι δηλαδή, δεν είναι;", συνέχισα.

Η χθεσινή μέρα ήταν εξαιρετική. Σε λίγες ώρες βγήκαν όσα χρήματα δεν είχαν βγει τις προηγούμενες επτά εβδομάδες. Ως εκ τούτου, η διάθεση μου ήταν χαρμόσυνη. Αποφάσισα να βάλω κάποια πράγματα στη θέση τους.

"Ε σεις! Δημοσιογράφοι που αντιγράφετε όποια ανακρίβεια σας λένε! Μπορείτε παρακαλώ να μας επιβεβαιώσετε της πένας σας το αληθές;" έγραψα σε ένα εμβόλιμο σχόλιο στη στήλη κάποιου μαύρου που αρέσκεται να παριστάνει τον γενικό δερβέναγα.

Η ώρα βεβαίως περνούσε, και απάντηση δεν ερχόταν. Οι δημοσιογράφοι βλέπετε, αισθάνονται αρμόδιοι στο να κριτικάρουν οιονδήποτε, αλλά δηλώνουν εντελώς αναρμόδιοι στο να απαντούν στις κριτικές προς τους ίδιους.
"Ε συ, Θάνο κι αρχιθάνο και αφέντη Τσουτσουλομύτη! Σε σένα γράφω... Σκοπεύεις να μας παραθέσεις τις πηγές σου;"
Προφανώς, χρειαζόταν ιδιαίτερο κάλεσμα για να ανταποκριθεί. Η απάντηση ήλθε ακαριαία:
"Δεν σας εννοώ μεσιέ, υπαινίσσεσθε πως δεν είμεθα αξιόπιστοι;"
"Ναι μπρε εφέντη'μ! Αυτό ακριβώς υπαινίσσομαι, συγγνώμη κιόλας για τα θάρρητα," ψέλισσα με συγκατάβαση.

Υπάρχουν λοιπόν κάποιοι άνθρωποι που έχουν την απαίτηση να ΠΙΣΤΕΥΟΥΜΕ Ο,ΤΙ ΓΡΑΦΟΥΝ.
Υπάρχουν επίσης κάποιοι δημοσιογράφοι, οι οποίοι σε παράβαση της δημοσιογραφικής δεοντολογίας, ΑΡΝΟΥΝΤΑΙ ΝΑ ΠΑΡΑΘΕΣΟΥΝ ΤΗΝ ΠΗΓΗ ΤΟΥΣ, ακόμη κι αν προκληθούν.
Υπάρχουν ακόμη, οι αυλικοί, οι οποίοι αυτόκλητοι ή ετερόκλητοι, θα υπερασπιστούν, όχι την αλήθέια και την ακεραιότητα, αλλά τη φαυλότητα και την αμετροέπεια, για λογαριασμό των υμετέρων των.

Α-ΡΚΕ-ΤΑ!

Ας θεωρήσουμε πως ανάμεσα στις γραμμές που διαβάζετε εδώ, δείτε έναν αριθμό που θα σας φανεί λίγο μυστήριος. Κάτι σαν το, για κάθε κάτοικο των Αθηνών, αντιστοιχούν 50 γάτες. Εγώ λοιπόν σας λέω πως σύμφωνα με τις αξιόπιστες πηγές μου (σ.σ. μελέτη πανεπιστημίου της Γευγελή, υπό την επίβλεψη του επίκουρου καθηγητή Mueller), την οποία μην τυχόν και τολμήσετε να ΑΜΦΙΣΒΗΤΗΣΕΤΕ ΓΙΑΤΙ ΘΑ ΒΑΛΩ ΟΛΗ ΤΗΝ ENTOURAGE MOY NA ΣΑΣ ΜΟΝΑΣΤΕΡΩΝΕΙ, για κάθε κάτοικο των Αθηνών, έχουμε 50 γάτες.

Βρε από εδώ το πάτε, από εκεί το πάτε, 25εκ. γάτες δεν σας βγαίνει να υπάρχουν στην Αθήνα. Μου στέλνετε λοιπόν μηνύματα ηλεκτρονικού ταχυδρομίου (sic) και με ρωτάτε που βρήκα το ρημαδονούμερο. Λογικό δεν είναι; Αποτέλεσμα μελέτης δημοσίευσα, δεν διάβασα τον Καζαμία!

Τι κάνω εγώ ως ακέραιος συγγραφεύς; Σας παραθέτω τη μελέτη, την πηγή μου δηλαδή, με μία δήλωση αποποίησης ευθύνης, επισημαίνοντας πως: "Μη με σκοτίζετε guys, εγώ αυτό που διάβασα έγραψα, αν δεν το πιστεύετε εκεί είναι η ιστοσελίδα του πανεπιστημίου της Γευγελή, εκεί είναι κι ο Mueller (σ.σ. προφ. μιούλαααααα), τραβάτε και ζητήστε του τα ρέστα. Ή εναλλακτικά, αν μ'εχετε πήξει στο e-mail, μπαίνω κι εγώ κερκίδα γράφοντας: "Τον σκατιά τον Μιούλααααα, όλο βλακείες γράφει, τι παπαριές είναι αυτές, κι εμένα δεν μου πολυέβγαινε το συμπέρασμα κ.τ.λ."

Αν όμως το παίζω γενικός δερβέναγας στο capital τι κάνω; Την πάπια σύντροφοι. Τουμπέκα ντε! "Βρε καλέ μου, βρε χρυσέ μου, πού τα βρήκες τα νούμερα που γράφεις; Ποιος στα έδωσε; Κρυφά είναι;" Τίποτα, σιγή ιχθύος! Και οπωσδήποτε η τουμπέκα συνοδεύεται από το ανάλογο ύφος: "Δεν σας κατανοώ κύριε, εννοείτε πως δεν είμαστε αξιόπιστοι;"

"Ναι μαύρε μπουάνα, αυτό ακριβώς εννοώ, απορώ κι εγώ μερικές φορές πως μπορείς να το παίζεις τόσο βλάκας."

Τρώμε λοιπόν επί μία εβδομάδα τα πεντάστηλα φόρα παρτίδα "χρεοκοπεί η χώρα, 200μ.β. το spread, επίπεδα ρεκόρ τα Credit Default Swaps της Ελλάδας", και τι κάνουμε εμείς οι παλιοσύμβουλοι; Πάμε στην ΕΤΕ με μεγαλοπελάτη και απαιτούμε: "Πού είναι παληκάρια αυτά τα ομόλογα με την απόδοση 5.30%" (σ.σ. 200μβ. πάνω από το bund δεν είπαμε;) "Τα θέλουμε όλα τώρα, τυλίχτε τα μας όμως, γιατί θα τα φάμε σπίτι." Και σιγά μην είχανε ομόλογα με αυτήν την απόδοση. Και μετά πήγαμε στην ΑΛΦΑ. Και σιγά μην είχαν κι εκεί. Και μετά στην ΠΕΙΡΑΙΩΣ. Και μας κοιτούσαν σαν ιθαγενείς.

Και αφού σιχτιρίσαμε τρώγοντας τυρόπιτες στους "Μερακλήδες", στείλαμε ένα σχόλιο για να επισημάνουμε το προφανές: "Ρε σεις, αυτοί που σας δίνουν αυτά τα νούμερα σας περνούν για χαϊβάνια, δεν υπάρχουν στην αγορά, είναι μούφα οι τιμές."

Και τι συνέβη;

Μου την έπεσαν κάτι άκυροι τύποι, που μήτε με ξέρουν, μήτε τους ξέρω για να μου πουν τι; "Πως τα στοιχεία αυτά τα δίνει το Bloomberg, κι επειδή τα δίνει το Bloomberg είναι κι αξιόπιστα! Τι να πεις τώρα εσύ; Πως όταν δούλευες στη Nomura σου τηλεφωνησαν από το bloomberg για να τους δώσεις αντίστοιχα στοιχεία και μια φορά έκανες λάθος ένα δεκαδικό επειδή σου είχε πέσει κέτσαπ πάνω στο print out και αργότερα, όλοι οι traders έψαχναν την μετοχή που είχε κάνει 180% σε μια ώρα;

Ρε δεν διαβάζω τον Καζαμία καλύτερα;

Παρασκευή, 27 Νοεμβρίου 2009

Was Ist Los?


Πω-πω πως πέρασε ο καιρός... Καλοκαίρι θυμάμαι ήταν ακόμη που διάβαζα τους ρούνους κι έδινα χρησμούς. Πήρε 11 εβδομάδες στους εμίρηδες του Dubai να ανακοινώσουν το προφανές: "It is not over until the fat lady sings". Και τώρα; Είναι προεξοφλημένο; Θα προεξοφληθεί; Προεξοφλήθηκε; Δοκιμάστε το ρήμα σε όλους τους χρόνους και απάντηση δεν θα βρείτε. Και δεν θα βρείτε όχι διότι είστε ανόητοι (φτου κακά, μακριά από μας αυτά) αλλά γιατί οι αγορές ακόμη δεν γνωρίζουν τι να προεξοφλήσουν ακριβώς.

Στη γειτονιά του capital, η στήλη του κ. Στούπα έχει προσαρμοστεί στο κλίμα των ημερών: "Φιλοσοφικές αναζητήσεις με ολίγη πολιτική" και το ποθούμενο στο παρασκήνιο. Κερδίζουμε με τη φιλοσοφία, ή απλά περνάμε ευχάριστα το χρόνο μας; Στο μεταξύ, κάποιοι ξεκίνησαν αγορές, διότι βλέπουν στο ΧΑΑ, αγοραστική ευκαιρία. Στοιχηματίζω πως και στην Πομπηία το 79μ.Χ. κάποιοι θεώρησαν την αγορά γης ευκαιρία επίσης.

Το καλό βέβαια, τις τελευταίες ημέρες είναι πως οι διακυμάνσεις βρίσκονται σε FFw. Κι έτσι σταμάτησε η απίστευτη βαρεμάρα των αρχών του μήνα, όπου κυριολεκτικά δεν είχαμε τι να κάνουμε. Τώρα, και να αγοράσεις βρίσκεις και να πουλήσεις βρίσκεις και επιτόκια και νέα έχεις, και αποτελέσματα και τέλος χρόνου σε κοντινή απόσταση για να ελπίζεις. Αν βέβαια είσαι ακόμη αρκετά νέος ώστε να έχεις αυτή τη δυνατότητα.

Παρασκευή λοιπόν και πριν ανοίξουν οι ΗΠΑ, πρέπει να έχουμε καταλήξει στο πλάνο μας. Το οποίο έχει λίγο απ'όλα.

Ας δούμε τα δεδομένα:

1) Απρόοπτο δυσάρεστο γεγονός ακριβώς τη στιγμή που η αγορά των ΗΠΑ ετοιμαζόταν για υπέρβαση υψηλών. Ή μήπως όχι;

Ερμηνεία: Η αναμενόμενη διόρθωση του S&P, που όλος ο πλανήτης ανέμενε είναι πλέον εδώ. Το θέμα είναι πως χρονικά ό,τι είναι να συντελεστεί θα πρέπει να έχει ολοκληρωθεί στις επόμενες τρεις το πολύ εβδομάδες. Αν δε η διόρθωση δεν ξεπεράσει το 5%, μαζί με τον "θόρυβο" έχουμε μόλις 8-10 συνεδριάσεις για τοπικό χαμηλό.

Ενέργειες: Κλείνουμε τα short και σταδιακά ανοίγουμε θέσεις. Ξεκινώντας πιθανότατα και από σήμερα.

2) Δολάριο: Το αυτό, πάνω που "έφυγε" από τον τεχνικό τριγωνικό σχηματισμό των τελευταίων τριών εβδομάδων.

Ερμηνεία: Όλη η ζήτηση για Δολάρια ικανοποιείται, το carry trade δεν το άφησε να ανατιμηθεί, κανείς δεν θέλει τελικά ισχυρό δολάριο απ'ό,τι φαίνεται. Αν είναι το δολάριο να ισχυροποιείται, ίσως αυτό να συμβεί τις τελευταίες δύο εβδομάδες του Δεκεμβρίου, για τεχνικούς και μόνο λόγους.

Ενέργειες: Αποχή μέχρι νεωτέρας από μακροπρόθεσμες θέσεις και εκμετάλευση του range με μοχλευμένες κινήσεις και στενά stops.

3) Εμπορεύματα: Έτοιμα για ανατιμήσεις και βοηθούμενα από το αδύναμο Δολάριο, είναι το θέμα των επομένων μηνών. Βασικά μέταλλα, πολύτιμα μέταλλα, ενέργεια, είναι έτοιμα για την επόμενη φούσκα.

Ερμηνεία: Όταν κάποιος σου ρίχνει χαρτονόμισμα στην αγορά και συ με τη σειρά σου έχεις πήξει στο μετοχοχαρτομάνι, μια διέξοδος σου μένει για τη ρευστότητά σου. Πραγματικό asset, προσφορά συγκεκριμένη και με αρκετές χρήσεις στην πραγματική οικονομία, τα εμπορεύματά είναι ο φίλος σου.

Ενέργειες: Εδώ, λίγο παρακάτω, λίγο παραπάνω, μια χαρά είναι!

4) Ομόλογα: Το χρέος γενικότερα είναι πολύ ακριβά τιμολογημένο με βάση τις τρέχουσες συνθήκες. Όσοι δανείζουν τους Αμερικανούς με αυτά τα επιτόκια είναι είτε βλαμμένοι, ή δεν έχουν άλλη επιλογή. Το σορτάρισμα των ομολόγων είναι η ευκαιρία της επόμενης δεκαετίας.

Eρμηνεία: It's the economy stupid.

Ενέργειες: Το να σορτάρεις μια απόδοση της τάξης του 3.2%, τι κίνδυνο μπορεί να εμπεριέχει; Να σου πάει στο 3%; Έστω. Αν όμως σου πάει στο 5.5% τι θα έχεις κερδίσει;

5) Ελληνική κεφαλαιαγορά: Ο κουρέας μου σήμερα με ρώτησε για την ΑΛΑΠΙΣ. Και κάποιος μου έστειλε ένα μήνυμα ηλεκτρονικού ταχυδρομείου, γράφοντας πως αγόρασε ΛΥΚ. (Παίρνω τα υπογλώσσια και συνεχίζω λοιπόν).

Ερμηνεία: Υπάρχει κάτι σε αυτήν την κυβέρνηση που σίγουρα δεν αρέσει στου ξένους. Φορολογικό καθεστώς είναι, δημοσιονομικό είναι, μακροοικονομικό είναι, υπάρχει ζήτημα και είναι πασιφανές. Αν εκείνοι φεύγουν, εγώ δεν έχω λόγο να μείνω. Αν όμως έπρεπε να μείνω τι θα έκανα;

Ενέργειες: Θα αγόραζα μετοχές επιχειρήσεων που μπορώ να τις "αισθανθώ". Ας πούμε το κατάστημα μιας αλυσίδας εισηγμένης στο ΧΑΑ είναι εύκολα επισκέψιμο. Μπορώ να δω τις τιμές και τον κόσμο που ψωνίζει. Αν υπάρξει κάμψη του τζίρου θα το διαπιστώσω εύκολα και θα πουλήσω από τους πρώτους. Αυτό πως μπορώ να το κάνω με μια τσιμεντοβιομηχανία; Δεν μπορώ να πάω εκεί και να δω τα φορτηγά που βγαίνουν. Συνεπώς: Εμπόριο και πάλι εμπόριο!

Αυτά προς απάντηση όσων μου έχουν στείλει τον τελευταίο καιρό επιστολές του τύπου: "Τι να κάνω αδελφέ" και "βοήθα σύντροφε".

Veritas Lex Tua.

Τρίτη, 10 Νοεμβρίου 2009

Gone Fishing


Κατεβαίνοντας στο αεροδρόμιο των Αθηνών, έπειτα από μια σύντομη εργασιακή αποστολή σε εξωτικά νησιά ο καιρός ήταν καλός. Μισή ώρα αργότερα έβρεχε. Πριν λίγο πάλι είχε λιακάδα. Αυτή τη στιγμή έχουμε καταιγίδα. Τα πράγματα στις αγορές δεν δείχνουν καλύτερα...

Διακρίνω μία σύγχιση. Οι απαισιόδοξοι δεν έχουν πια τίποτα να πουλήσουν. Οι αισιόδοξοι δεν βλέπουν κανένα λόγο να πουλήσουν. Οι αδιάφοροι δεν έχουν λόγο να κινηθούν, είτε ως αγοραστές, είτε ως πωλητές. Τα συστήματα τις τελευταίες ημέρες βγάζουν μόνο ζημιές. Τα στοπ χτυπούν και από τη μία και από την άλλη, τυφλώνοντας την αντίληψη των συναλλασσόμενων. Προσωπικά, αναγκάστηκα να βγω από την αγορά πέντε φορές το τελευταίο διήμερο και στο πάνω και στο κάτω. Πολύ ενοχλητικό...

Οι στρατηγοί αναμένουν πτώση. Μικρή λένε. Μαριδαίοι και λοιποί καθημερινοί τύποι αναμένουν ελκυστικότερες τιμές προκειμένουν να εισέλθουν. Στις επαγγελματικές συγκεντρώσεις, άρες-μάρες-κουκουνάρες. Αν αυτό, τότε εκείνο κι αν εκείνο τότε το άλλο. Εντωμεταξύ, ο νεαρός του Private Banking μου τηλεφώνησε για να μου εκμηστηρευτεί πως ο χρυσός είναι το επόμενο Hot Theme των τοποθετήσεων. "Έλα παππού μου...."

Στην Aruba τα πράγματα ήταν πολύ καλύτερα. Υπάρχουν οι πλούσιοι. Και μετά η πλειοψηφία των φτωχών. Ξεκάθαρα πράγματα! Οι λογαριασμοί γεμίζουν εβδομαδιαίως με κεφάλαια προερχόμενα από κλάδους της οικονομίας και παραοικονομίας όλου του κόσμου. Κάπου πρέπει να πάνε κι αυτά. Μέχρι χθες αυτά τα χρήματα αγόραζαν μετοχές. Σήμερα αγοράζουν χρυσό. Αύριο; Οι φτωχοί της Aruba δεν ασχολούνται με τις κεφαλαιαγορές. Εργάζονται στα ξενοδοχεία της Oranjestad και ελπίζουν σε πιο επουσιώδη πράγματα από ένα +/5% των αγορών...

Δυστυχώς για ανθρώπους σαν κι εμένα, ένα +/-5% μπορεί να σημαίνει υπερβολικά πολλά. Μπορεί να σημαίνει αλλαγή τάσης, Ή ίσως ευκαιρείες για κέρδη. Ενδεχομένως και καταστροφή. Εξαρτάται πως είναι τοποθετημένος κανείς. Η καταιγίδα μόλις σταμάτησε. Τα τηλέφωνα χτυπούν. Τολμώ να πω για κάτω: "Έχουμε βαρεθεί να το ακούμε φίλε". Λέω για πάνω: "Μα έτσι; Χωρίς διόρθωση;" Προειδοποιώ για νευρικότητα: "Και πόσο να πέσει; 5%, άντε λίγο περισσότερο. Αξίζει τον κόπο να κάνουμε κάτι;" Δε γαμείς που δε γαμείς, δεν πας για ψάρεμα;

Εδώ και 10 μέρες δεν έχω εικόνα, δεν έχω τάση, δεν έχω επαληθεύσεις ούτε ακυρώσεις. Δεν έχω καμιά ένδειξη που να μου επιτρέπει να εκφέρω μια άποψη. Δολάριο 1.50, 1.47, 1.50, 1.48... Πετρέλαιο 79, 77, 79, 76, 79... S&P 1100, 1040, 1090... Vix 25, 22, 25, 23, 24, 22... Πάνω κάτω και πλαγίως.

Στην οθόνη μου υπάρχει μια επιλογή "Panic". Την πατάς και όλες οι θέσεις κλείνουν at the market αμέσως. Έχω βαρεθεί τόσο πολύ που αυτή η επιλογή μου φαίνεται η πλέον συνετή για αυτήν την περίοδο. Είναι το "Panic" που δεν μου αρέσει σαν τίτλος. Δεν υπάρχει κανένας πανικός κι όμως η νευρικότητα καταδεικνύει οιωνεί πανικό. Μάλλον οι άνθρωποι όταν βαριούνται κάνουν πολλές βλακείες....

Κοιτώ τις φωτό από την Aruba και ακούω Miles Davis. Μάλλον θα κλείσω τις μισές θέσεις ως το βράδυ. Είμαι πανικόβλητα βαρεμένος. Σιχτίρια....

Τρίτη, 27 Οκτωβρίου 2009

Στραφταλίζει Τίλογα (ΙΙΙ)


Σε κάθε φάση του χρηματιστηριακού κύκλου υπάρχουν αντίπαλες απόψεις. Κατά κανόνα αυτές διακρίνονται στην κυρίαρχη και τις δευτερεύουσες. Έδώ επεισέρχεται ο τύπος ως διαμορφωτής τάσεων, καθώς οι συναλασσόμενοι δεν είναι σε θέση να συνομιλούν όλοι με όλους. Η -ας την ονομάσουμε έτσι- "Πλάνη του Τύπου" έγκειται στον όγκο των απόψεων που προβάλλει προς τη μία ή την άλλη κατεύθυνση. Ανεβαίνει η αγορά; Θα κληθούν να μιλήσουν οι αισιόδοξοι. Πέφτει η αγορά; Φέρτε τις "αρκούδες", τους νεκροθάφτες και τους αμετανόητους. Και να, ένα παράδοξο:

Ανοίγω καθημερινά, εδώ και τρεις εβδομάδες το CNBC και το Bloomberg. Ακούω αναλυτές, σχολιαστές και strategists να μιλούν για τη δυσαναλογία πραγματικής οικονομίας και επιπέδου τιμών των μετοχών. Ακριβές οι μετοχές λένε! Πτωχεύουν ακόμη τράπεζες στις ΗΠΑ λένε! Ανεργία σε επίπεδα ρεκόρ και πολλές κατασχέσεις ματαλένε! Χαίρω πολύ, λέω μέσα μου... Υπάρχουν και κανα-δυο που έχουν την αντίθετη άποψη. Προεξοφλούν πάντοτε οι τίτλοι, η οικονομία ανακάμπτει, τα χρηματιστήρια δεν πεθαίνουν. Αναμενόμενο! Το παράδοξο όμως, είναι η αναλογία των πτωτικών/ανοδικών απόψεων που είναι 4 προς 1. Οι άνθρωποι που καλούνται από αυτά τα μέσα δεν είναι τυχαίοι. Αν λοιπόν για κάθε έναν που "βλέπει" τις αγορές πάνω υπάρχουν τέσσερις που τις "βλέπουν" κάτω, γιατί οι αγορές δεν πέφτουν;

Μία ερμηνεία είναι η εξής: Οι γνώμες είναι σε αφθονία, αλλά τα κεφάλαια όχι. Πιθανότατα οι πεσσιμιστές απλά εκφέρουν μια γνώμη ενώ οι αισιόδοξοι εισφέρουν στο σύστημα κεφάλαια. Μια δεύτερη ερμηνεία είναι περισσότερο απαξιωτική για τους εκφέροντες γνώμες: Οι συνεντευξιαζόμενοι δεν αποτελούν υπολογίσιμο μέγεθος για το σύστημα. Δεν "μετράνε μία"! Οι λήψεις των αποφάσεων γίνονται από άλλα πρόσωπα που είτε δεν δίνουν συνεντεύξεις, είτε δεν τοποθετούνται επί των επιλογών των. Με απλά λόγια, στα μέσα εμφανίζονται οι "κολαούζοι". Και οι "κολαούζοι" συνήθως έχουν πολλά να πουν και λίγα να κάνουν. Ας πάνε λοιπόν και οι αναλυτές να ξεκουραστούν, σεβαστές οι απόψεις τους αλλά τις τιμές τις διαμορφώνει το μπαγιόκο, όχι οι εκθέσεις.

Μααα.... "αφεντικό δεν έμεινε κανείς τελικά", μου ψυθιρίζουν στο αυτί. Πώς θα καθοδηγηθώ εγώ στη λήψη σοφών επενδυτικών αποφάσεων; Δεν χρειάστηκε παρά να πάω ως τη βιβλιοθήκη. Βρήκα έναν τόμο αρκετά παλιό, με τίτλο "Micro & Macroeconomic Theory". Τι μπορεί να μας βοηθήσει ένα "πρωτόγονο" σύγγραμα που διδάσκεται στους δευτεροετείς των οικονομικών σχολών; Η πεμπτουσία της επένδυσης:

FOLLOW THE MONEY

Μπορεί οι αγορές να δείχνουν υπερτιμημένες, οι πεσσιμιστές να είναι περισσότεροι από τις στάλες της βροχής και όλες οι στατιστικές μετρήσεις περί εποχικότητας, ποσοστών ανόδου και διάρκειας να είναι 5σ. μακριά από το μέσο όρο, όμως το χρήμα που τυπώνεται, εισρέει στο σύστημα και όπως και να το κάνουμε κάπου πρέπει να πάει το τιμημένο! Κάθε εβδομάδα, κάπου στον κόσμο έχουμε έκδοση ομολόγων τα οποία με τη σειρά τους μετατρέπονται σε χαρτονόμισμα στην πρέσσα. Αυτό το χαρτονόμισμα μπορεί να μην έρχεται στην δική μου τσέπη αλλά κάτι αγοράζει. Δεν αγοράζει γόβες για τη γυναίκα μου, ούτε άνθη για αοιδούς στον "Βοτανικό". Πάει κατευθείαν σε financial assets. Μετοχές, εμπορεύματα και λοιπά άχαρα πράγματα.

Και έρχομαι τώρα σε μένα και σε σένα:

Θέλεις να αγοράσεις ΕΤΕ στα 19€ και S&P στα 800; Απάντησε μου πρώτα στην εξής απλή ερώτηση: Ποιος θα πουλήσει, ώστε οι τιμές να πέσουν; Πέρισυ οι αγορές μας πήραν τα σώβρακα γιατί ρευστοποιούσαν θέσεις όσο-όσο χρεοκοπημένες επενδυτικές τράπεζες. Αυτό πρακτικά σημαίνει "ΠΟΥΛΑΩ ΓΙΑΤΙ ΚΑΙΓΟΜΑΙ, ΕΧΩ ΑΝΑΓΚΗ, ΒΟΗΘΕΙΑ ΓΕΙΤΟΝΟΙ". Θα χρεοκοπήσει κι άλλη τύπου Lehman τράπεζα; Δύσκολο! Έχουμε εσύ κι εγώ θέσεις μεγάλες, μαριδαίοι, κόσμος και ντουνιάς, ώστε να πανικοβληθούμε και να αρχίσουμε τις μαρκετιές; Μακριά από μας αυτά! Θα αρχίσει αύριο η FED και η EKT να παίρνει πίσω το χαρτονόμισμα, πηγαίνοντας ας πούμε τα επιτόκια στο 5%; Μικρή πιθανότητα. Οπότε; Ποιος θα ρίξει τις τιμές αδέλφια μου;

Θυμάμαι αντίστοιχα ένα παράδειγμα από την κτηματαγορά. Κάποιος πολύ καλός πελάτης μου ήθελε διακαώς ένα διαμέρισμα στην Ηρώδου του Αττικού, τον ακριβότερο δρόμο της Ελλάδος. Από το 2007 περίμενε "τις καλές τιμές". Μάλλον θα πεθάνει περιμένοντας. Οι άνθρωποι που έχουν διαμερίσματα αξίας 2 και 5 εκ. ευρώ δεν έχουν ανάγκη μετρητά και δεν καίγονται να πουλήσουν, γιατί απλούστατα δεν τους "λείπουν" αυτά τα χρήματα. Αν τους κάνεις μια καλή προσφορά θα σου πουλήσουν επειδή ίσως θέλουν να τοποθετήσουν τα χρήματα κάπου καλύτερα, αλλά για κανένα λόγο δεν θα βρεις προσφορά σε τέτοιο διαμέρισμα επειδή ας πούμε τον ιδιοκτήτη τον κυνηγούν οι τοκογλύφοι επειδή έπαιξε πολλά στα άλογα, ή επειδή έκανε "ζημιά" σε κέντρο.

Και αφού στείλαμε σπίτια τους, τεχνικούς αναλυτές, οικονομολόγους, στρατηγούς και δημοσιογράφους πώς επιβιώνουμε σε αυτό το παιχνίδι;

Πέμπτη, 15 Οκτωβρίου 2009

Στραφταλίζει Τίλογα (ΙΙ)


Υπάρχει όμως και μία δεύτερη παράμετρος που συχνότατα αμελείται: Το ποσοστό των αυτόχειρων ελεφάντων δεν είναι γνωστό παρά μόνο μετά την παρατήρηση του περιστατικού. Αυτό είναι το άλλοθι των οικονομολόγων, σχετικά με την αδυναμία των να προβλέψουν τη ζημιά που επέφερε η χρηματοπιστωτική κρίση προ διετίας. Πώς μπορεί κανείς να πιθανολογήσει φερ' ειπείν την έκταση των ζημιών ενός σεισμού 9 ρίχτερ στις πολυκατοικίες των Αθηνών, όταν στην Αθήνα δεν παρατηρήθηκε ποτέ τόσο μεγάλος σεισμός; Θα απαλλάξω και τους οικονομολόγους. Αθώοι! Ας πάνε κι αυτοί σπίτι να αναπαυθούν.

Πίσω στη σαβάνα, πλίνθοι κέραμοι, αιμορραγούντες καπιταλιστές και όσοι ελέφαντες έμειναν ζωντανοί προσπαθούν να ανασκουμπωθούν. Οι strategists δεν πιστεύουν στα μάτια τους. Πού να τα βάλουμε τώρα τα τρέχοντα δεδομένα αδέλφια; Τι να υπολογίσουμε; Είναι η παράνοια μετρήσιμο μέγεθος; Ας ξεκινήσουμε από το μόνο αληθινό στοιχείο που έχουμε διαθέσιμο: "Τον Κόσμο όπως Είναι!"

S&P 500
Gaap P/E Ratios
  1. QII. 2009 = 136.50
  2. QIII. 2009 = 134.70 (Εκτιμήσεις)
  3. QIV. 2009 = 26.10 (Εκτιμήσεις)
  4. QI. 2010 = 23.50 (Εκτιμήσεις)
  5. QII. 2010 = 24.70 (Εκτιμήσεις)

Είναι φθηνός ή ακριβός αυτός ο Κόσμος; Αν ξεχάσουμε για λίγο από πού "έρχονται οι τιμές" και αν βγάλουμε από τη σκέψη μας τις παρεμβολές που όλοι οι δημοσιογράφοι εντέχνως μας φορτώνουν στο νου, αυτοί οι αριθμοί συνιστούν προτροπή για αγορές;

Πού να βασίσω εγώ τώρα τη στρατηγική μου; Στην επαγωγή του τύπου: "Ο καπιταλισμός δεν πέθανε. Τα χειρότερα πέρασαν", ή σε αυτό που βλέπω; Από το "Bloomberg" μέχρι τον "Σύμβουλο", διαβάζουμε όλων των ειδών τις απόψεις, ο ταλαντωτής τάδε, ο αξιωματούχος δείνα, ο υπουργός είπε, ο πρόεδρος ξείπε, αλλά ούτε λέξη για την ταμπακιέρα:

"ΤΙ ΓΙΝΕΤΑΙ ΜΕ ΤΑ ΚΕΡΔΗ ΡΕ ΛΕΒΕΝΤΕΣ";

Εντάξει, εντάξει, τα χρηματιστήρια είναι προεξοφλητικοί μηχανισμοί, έχουμε προδοκίες εδώ, το σύστημα επιβίωσε, δεν είναι και λίγο. Όμως εγώ με τα χρήματα μου θέλω να αγοράζω χρηματοροές, όχι υποσχέσεις.

Πριν μερικά χρόνια βρέθηκα με κάποιο κεφάλαιο και θέλησα να αγοράσω ένα διαμέρισμα. Μεταξύ των περιοχών που κοιτούσα ήταν και οι "υποσχόμενες" περιοχές του Κεραμεικού και Θησείου. Διαμερίσματα που οι ιδιοκτήτες τους τα τιμολογούσαν με βάση την προσδοκία ανάδειξης των συνοικιών αυτών σε ένα νέο Κολωνάκι. Κάτι οι σταθμοί του μετρό, κάτι τα έργα ανάπλασης και η απομάκρυνση των βιοτεχνιών, όπου και να ρωτούσες, το ποίημα ήταν: "Το νέο Κολωνάκι, η νέα Πλάκα". Υπήρχε όμως μια βασική, βασικότατη διαφορά: Οι τιμές που ζητούσαν ήταν ήδη στα επίπεδα ενός αντίστοιχης παλαιότητας και κατάστασης διαμερίσματος του Κολωνακίου. Είπα λοιπόν στους μεσίτες πως αν θέλω να αγοράσω κάτι με τιμή "Κολωνακίου" θα πάω στο Κολωνάκι κατευθειαν, δεν θα αγοράσω κάτι που μπορεί να γίνει Κολωνάκι, μπορεί και όχι.

Τι έχουμε λοιπόν σήμερα στις αγορές; Πλήρως τιμολογημένη προσδοκία με ανυπαρξία τιμολόγησης της πιθανότητας μη εκπλήρωσης αυτής. Το πρόγραμμα του Obama, οι Κινέζοι, συγκλίσεις, το ΔΝΤ, τα πάντα όλα! Και η πιθανότητα να μην συμβούν κάποια από αυτά; Πού εμπεριέχεται ας πούμε στις 2900 μονάδες του Αθηναϊκού δείκτη; Η πιθανότητα τα εταιρικά κέρδη να ανέβουν 50% άπαξ και μετά τίποτα, όποτε δεν θα επιστρέψουν και ποτέ στα επίπεδα του 2007 που είναι; Ο ασθενής απλά επιβίωσε και όλοι έσπευσαν να τον στείλουν προπόνηση για τους Ολυμπιακούς. Για κράτει....

(Έπεται το τρίτο και τελευταίο μέρος)

Κυριακή, 11 Οκτωβρίου 2009

Στραφταλίζει Τίλογα (Ι)


Οκτώβριος. Είθισται τα φθινόπωρα να είναι δροσερά και να βρέχει. Κοιτώ τους 32 βαθμούς και φορώ το μαγιώ μου. Αύξηση ανεργίας και επίδείνωση των ελλεiμάτων. Είθισται να χαρακτηρίζεται από επιφυλακτικότητα και μείωση της ζήτησης. Κοιτώ τα υψηλά έτους και βάζω τις εντολές μου.

Η αίσθησή μου για τον κόσμο έχει τρεις όψεις:

(*) Ο Κόσμος όπως Είναι.
(**) Ο Κόσμος όπως θα όφειλε να Είναι.
(***) Ο Κόσμος όπως επιθυμώ να Είναι.

Ο κόσμος των αγορών διακρίνεται αντίστοιχα από τις ίδιες τρεις όψεις, όπως αποτυπώνονται στα μάτια των εμπλεκόμενων. Η πρώτη περίπτωση "Ο Κόσμος όπως Είναι" είναι η πραγματικότητα που δεν μπορεί να αμφισβητηθεί. Μία απλή ανάγνωση των ειδήσεων μας καλύπτει:

"Άνοδος στη Wall με τους δείκτες Dow και S&P να τερματίζουν σε νέα υψηλά έτους μετά την απροσδόκητη συρρίκνωση του εμπορικού ελλείμματος. Εβδομαδιαία κέρδη 4,5% για S&P και Nasdaq."

Αλλά και αλλού:

"Ο Γενικός Δείκτης έκλεισε στις 2.753,23 μονάδες, με εβδομαδιαία άνοδο 6,16%, με αποτέλεσμα τα κέρδη από την αρχή του χρόνου να ενισχυθούν στο 54,11%. Ο FTSE 20 σημείωσε άνοδο 6,88%, ο Mid 40 ενισχύθηκε κατά 5,19%, ενώ ο Small Cap 80 διαμορφώθηκε 5,26% υψηλότερα."

Αυτή είναι η αδιαμφισβήτητη ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ, ο "κόσμος οπως είναι" που εμείς εκ των προτέρων ή εκ των υστέρων καλούμεθα να ερμηνεύσουμε και να κατανοήσουμε. Κι εδώ ακριβώς αρχίζουν τα προβλήματα.

Μακαρίζω τους τεχνικούς αναλυτές γιατί το έργο τους σταματά εκεί που αρχίζει το δικό μου. Εκείνοι αποτυπώνουν το κόσμο όπως είναι, δίχως να χρειάζεται να ρωτήσουν το "γιατί", ούτε να εξετάσουν το "πως". Είναι τασική η αγορά; Είναι! Είμαστε πάνω στην τάση; Είμαστε! Έχουμε λάβει "πωλητικό σήμα" από τους δείκτες μας; Όχι! Υπέροχα, ο τεχνικός αναλυτής να πάει σπίτι του να αναπαυθεί, δεν τον χρειαζόμαστε άλλο.

Μετά όμως έρχεται η σειρά μου και, σε περιόδους σαν κι αυτήν νοιώθω σαν τα παιδάκια στο σχολείο που κρύβονται πίσω από τους ώμους του μπροστινού για να μην τα σηκώσει ο δάσκαλος να πουν το μάθημα. Ο "Κόσμος όπως Είναι", δεν ταυτίζεται με τον "Κόσμο όπως όφειλε να Είναι." Όχι αυτή τη φορά, ή τουλάχιστον όχι στο δικό μου το κεφάλι.

Δεν είναι πλέον η ερμηνεία του "what if" που μετράει, διότι το "what if" δεν επαληθεύτηκε. Τώρα καλούμαι να ταυτίσω την πραγματικότητα με έναν συλλογισμό που ήδη εξαρχής έχω δεχτεί πως είναι λάθος. Μου ζητείται να βγάλω ένα "what if" που ξεκινά από εσφαλμένες παράμετρους. Κάθεσαι ας πούμε στην άκρη ενός γκρεμού κοιτώντας τους ελέφαντες που βόσκουν στην πεδιάδα λίγο μακρύτερα. Σταθμίζεις την κατάσταση και συμπεραίνεις πως στην άκρη του γκρεμού είσαι ασφαλής από τους ελέφαντες διότι πιστεύεις πως δεν θα διακινδυνεύσουν να καταβαραθρωθούν πλησιάζοντας τόσο κοντά στη θέση σου. Το λες και σε μερικούς φίλους σου και όλοι μαζί κάθεστε χαρούμενοι στην άκρη του γκρεμού, απολαμβάνοντας μια επίπλαστη ασφάλεια. Σιγά σιγά οι ελέφαντες αρχίζουν να σε πλησιάζουν κι εσύ δεν καταλαβαίνεις γιατί να θέλουν να το κάνουν αυτό. Ο συλλογισμός σου βασίζεται στην αρχή πως "οι ελέφαντες δεν θέλουν να αυτοκτονήσουν." Κι ενώ δοκιμάζεις και ξαναδοκιμάζεις όλες τις πιθανότητες, εξακολουθείς να νοιώθεις ασφαλής, γιατί έτσι σου βγάζει το μοντέλο σου, όμως πλέον οι ελέφαντες είναι ακριβώς δίπλα σου. Ξαφνικά ένας από τους ελέφαντες δίνει το σύνθημα κι όλοι οι υπόλοιποι τρέχουν πως το βάραθρο, οι φίλοι σου ποδοπατώνται, εσύ τραυματίζεσαι, τα παχύδερμα γκρεμίζονται κι εσύ με βλέμμα χαμένο μονολογείς: "Τι έγινε ρε Παιδιά;"

Έλα τώρα να το εξηγήσεις αυτό σ'ενα panel με affluent capitalists, οι οποίοι αιμορραγούν! Οι ελέφαντες τελικά ήθελαν να αυτοκτονήσουν. Δεν ενσωμάτωσα αυτή την παράμετρο στο μοντέλο, γιατί θεώρησα πως ένας ήσυχος ελέφαντας που βόσκει δεν πάει να πέσει σ'ενα γκρεμό έτσι χωρίς λόγο.

Άραγε ο "Κόσμος όπως Είναι" συγκλίνει προς τον "Κόσμο ως όφειλε να Είναι", ή μήπως παρεμβάλλεται η δική μου πεποίθηση του "ο Κόσμος όπως θα τον ήθελα εγώ"; Μήπως στον "Κόσμο ως όφειλε" υπάρχουν τελικά και ελέφαντες με τάσεις αυτοχειρίας; Σίγουρα υπάρχουν, αφού τους είδαμε. Και γιατί δεν τους συνυπολογίσαμε στο μοντέλο; Ίσως γιατί οι αυτόχειρες ελέφαντες είναι το 0.000001% του συνόλου.

Το πόση ζημιά μπορεί να κάνει ένας αυτόχειρας ελέφαντας που θα τρέξει σ'εναν γκρεμό έχει αναλυθεί πολύ όμορφα στο βιβλίο του N.N. Taleb "The Black Swan". Εκεί εξηγείται πως σε τομείς όπως η διαμόρφωση τιμών στις κεφαλαιαγορές, ένα εκατομμυριοστό πιθανότητας μπορεί να διαλύσει μια θέση, αφού επιδρά εκθετικά στο αποτέλεσμα, πολύ πολύ περισσότερο από ότι μια ανάλυση τυπικού "μέσου όρου" θα προέβλεπε.

(Συνεχίζεται)


Δευτέρα, 28 Σεπτεμβρίου 2009

Monday


Σήμερα ξύπνησα αργά. Ανεπίτρεπτο για Δευτέρα, αλλά δε βαριέσαι, μήπως είχα και κάτι να κάνω; Άνοιξα το κινητό κατά τις 10.00, αμέσως μετά το opening στην Ευρώπη. Αδιάφορο όπως τα περισσότερα ανοίγματα τελευταία. Είχα οκτώ κλήσεις, η πρώτη λίγο πριν τις 9.00. Δύο από τον Julio. Τον Balmas ντε... Δύο από τον κ. Σταυριανίδη. Τον πατέρα, βεβαίως βεβαίως. Ο υιός είναι πολύ ανέμελος για να ασχολείται με τις αγορές. Μία από την κυρία που με υποχρέωσε σε αγρυπνία χθες. Τι σθένος πρωί πρωί! Οι δύο τελευταίες κλήσεις ήταν από τον grand θεσμικό. Το εργόχειρο της Δευτέρας. Μα.. μένει μία..

Γάλα με δημητριακά πάνω στο γραφείο, οθόνη, νέα για Marfin, προεκλογικές αηδίες, άρθρα-κείμενα ατάκτως ερριμένα.

"Να σας φέρω κάτι κύριε;"
"Όχι Σοφία, σ'ευχαριστώ."

Υγρά μαντηλάκια, μεταλλικό νερό από τους νορβηγικούς παγετώνες, δεν νομίζω να έχω ξυπνήσει ακόμη εντελώς. Το Facebook σήμερα έχει μεγαλύτερη δραστηριότητα από το ΧΑΑ. Τι μου έστειλαν πάλι; Pussycat Dolls; Βάζω Mariah Carey, ταιριάζει περισσότερο με τη μέρα.

Ω! Η άγνωστη κλήση.

"Ναι, γεια σας, τηλεφωνώ εκ μέρους του κύριου Βισβάρδη, λέγομαι Φωτεινόπουλος και θα ήθελα μια συνάντηση καταρχάς, προκειμένου να συζητήσουμε για μια τοποθέτηση ενός κεφαλαίου στο χρηματιστήριο."
"Χαίρω πολύ κύριε Φωτεινόπουλε. Έχετε ασχοληθεί και στο παρελθόν με τις κεφαλαιαγορές;"
"Παλαιότερα ναι, το 1999."

Συνήθως όταν ακούω τη λέξη 1999, αντιλαμβάνομαι αυτή την εικόνα: EΛΔΕ, καπνισμένα δωματιάκια, μπροκεράκοι, ο κύριος Νεοπλουτίδης, η κυρία Ασημαντίδου, ο DowΤζώνης, τα πάρτυ του Κωστόπουλου, η καινούργια μου SLK, o φίλος μου ο sir Thomas. To '99 είναι η απαρχή μιας χαμένης δεκαετίας από πολλές απόψεις, τόσο χρηματιστηριακές, όσο και κοινωνικές. Σε αντίθεση με αυτό που πιστεύουν οι πολλοί, τις καταστροφές δεν τις δημιουργούν οι υφέσεις, αλλά οι φούσκες.

"Εντάξει κύριε Φωτεινόπουλε. Περάστε από το γραφείο μετά τις 3 σήμερα να τα πούμε από κοντά."

Εντωμεταξύ τα τηλεφωνήματα πυκνώνουν. O Julio -λέει- θέλει να αγοράσει Φουρλή, ο Σταυριανίδης δε, που κατόπιν δικής μου υπόδειξης πούλησε τα 2/3 της θέσης του προ ημερών, γκρινιάζει γιατί -άκου τώρα- η τράπεζα του δίνει μόνο 0,25% στα δολάρια του και τι να τα κάνει βρε καλέ μου (βρε χρυσέ μου), η καλή μου μου τηλεφώνησε από το Χόντο να με ρωτήσει αν χρειάζομαι κάτι -και καλά τώρα-, ενώ στην οθόνη ο Aνδρέας μόλις ξεπέρασε σε κινητικότητα το Face.

Οι άνθρωποι λοιπόν, δεν μπορούν να καθήσουν στ' αυγά τους! Εδώ και χρόνια διδάσκω τις αρετές της υπομονής και το αποτέλεσμα είναι τηλεφωνήματα τέλος Σεπτεμβρίου με ερωτήσεις του τύπου, "τι να κάνω τώρα", "τι να αγοράσω", "κάνε μου μια πρόταση" και τα συναφή. Ίσως η αδρεναλίνη και το "τράμπα, τράμπα, τραμπαλίζομαι" της καθημερινής αυξομείμωσης του κεφαλαίου να είναι τελικά το ζητούμενό τους. Ειλικρινά, αδυνατώ να κατανοήσω την ουσία του ανοίγματος μιας θέσης με 40% πιθανότητα κέρδους 7% και 60% πιθανότητα αναμενόμενης ζημιάς 14%.

Εγώ ας πούμε σήμερα θέλω να πουλήσω αμερικανικά μακροπρόθεσμα ομόλογα. Και βεβαίως ως ηθικός και τίμιος σύμβουλος, το κοινοποιώ στους πελάτες νωρίς. Το τι ακούω δε λέγεται...

"Μα έτσι έλεγες και πριν δυο μήνες" (1)
"Τον περασμένο Ιανουάριο είχαν πάει υψηλότερα" (2)
"Καλά, θα δούμε" (3)
Οι πολλοί είναι momentum builders, νοιώθουν καλά όταν καβαλούν την τάση και πολύ άβολα όταν έρχεται η ώρα να την εγκαταλείψουν. Δεν'ν κακό το Momentum αλλά να μετράμε και τα κουκιά καμιά φορά. Και στο Έβερεστ να θέλεις να ανέβεις, θα ανεβαίνεις καιρό, αλλά κάποια στιγμή την κορυφή θα την βρεις και μετά "δεν έχει άλλο".

Έχω την πεποίθηση πως κανείς από τους συμβουλευομένους μου δεν θα βγει πωλητής στα ομόλογα σήμερα. Έχω επίσης την αίσθηση πως παρά το εκτενές, επεξηγηματικό κείμενο, κάποιοι θα αγοράσουν σήμερα Marfiνοκατάσταση.

"Σοφία, πέρασε τις κλήσεις μου στο κινητό σε παρακαλώ. Πάω να απολαύσω τη λιακάδα. Έρχεται χειμώνας."

Absum!

Τρίτη, 15 Σεπτεμβρίου 2009

Ανδρειωμένοι


"Έλα τώρα, αφού έχεις δυο κινητά! Το ένα το ανοίγεις όταν η αγορά πάει πάνω και το άλλο όταν η αγορά πάει κάτω", επέμενε ο εξ επαρχίας φίλος που τώρα τελευταία μοιράζεται τις ανησυχίες του μαζί μου.

Ένα συνηθισμένο σφάλμα των συναλλασσομένων στις κεφαλαιαγορές, είναι το να προβάλλουν τις αξίες που "κάνουν τους άνδρες" όπως την ευθύτητα, την ειλικρίνεια και την εμπιστοσύνη, στις συναλλαγές των. Φευ!

Στις αγορές (εξ ου και το θήλυ του ουσιαστικού) δεν προκόβεις με ανδρειοσύνες. Ξεκάθαρες προθέσεις, σταθερότητα απόψεων, ντόμπρες κουβέντες, όλα εκείνα τα χαρακτηριστικά που θα έκαναν έναν άνδρα υπόδειγμα, θα οδηγήσουν τον trader στην οικονομική καταστροφή.

Δεν είναι τυχαίο που αρκετά θηλυκά ουσιαστικά όπως η αγορά και η πολιτική διέπονται απο κάποιους κανόνες όχι και τόσο "ανδρικούς", σε αντίθεση με τα αρσενικά ουσιαστικά όπως ο πόλεμος και ο αγώνας, όπου οι "ανδρικές" αρετές θριαμβεύουν. Για παράδειγμα στις αγορές, όπως και στην πολιτική, κερδίζει η υποκρισία, η εξαπάτηση, η ενέδρα, η παραπλάνηση, η παραπληροφόρηση, ακριβώς όπως και στη μάχη (επίσης θηλυκό), αλλά όχι στον πόλεμο (όπου θα κερδίσει ο καλύτερος, ο περισσότερο ανδρείος), ενώ κάποιες μάχες μπορεί να τις κερδίσουν και άνανδροι.

Έτσι, ο νεόκοπος φίλος μου που προσεγγίζει τις αγορές με σταθερότητα απόψεων και πυγμή, (bearish attitude that is) δεν θα έχει καμιά τύχη, ενώ ας πούμε η φιλενάδα μου η Σοφία (παλιά πουτάνα) θα κερδίσει ένα σκασμό κινήσεις. Διότι η Σοφία, ξέρει τη γλώσσα της αγοράς τελικά. Η προσέγγισή της είναι πουτανίστικη και λόγω χαρακτήρα και άποψης το κάνει με επιτυχία!

Συλλογιστείτε λίγο την εικόνα της αγοράς. Εμπνέει ασφάλεια; Όχι βέβαια! Είναι σταθερή; Ούτε κατά διάνοια! Είναι προβλέψιμη; Με κανένα τρόπο! Είναι ξεκάθαρη; Ποτέ! Οπότε;

Χρειάζεται μεγάλη εμπειρία και ασυνήθιστη θεώρηση της πραγματικότητας για να κερδίσει κανείς ως συναλλασσόμενος στα Χρηματιστήρια. Πελάτες μου που με συμβουλεύονται σε τακτική βάση, μου παραπονιούνται πως μία τους τα λέω έτσι και την άλλη αλλιώς. Ως γνήσιοι άνδρες θεωρούν την συχνή αλλαγή απόψεων σημάδι άγνοιας και αδυναμίας. Ε όχι δα...

Άλλοι πάλι με θεωρούν ανακόλουθο, όταν άλλα λέγω και άλλα πράττω. Μα.... Έτσι δεν κερδίζονται οι μάχες; Τι δηλαδή; Όταν θέλω να αγοράσω, θα βγάλω ντελάλη; Κι όταν έχω ανάγκη ρευστού και θέλω να πουλήσω θα το κοινοποιήσω; Ποιος έβγαλε χρήμα με αυτόν τον τρόπο στις αγορές;

Μπορεί η δουλειά να κάνει "τους άνδρες, το γιαπί, το πηλοφόρι, το μυστρί", όμως τους traders τους κάνει η πουτανιά. Σκεφτείτε το λιγάκι κι επανερχόμαστε!

Παρασκευή, 4 Σεπτεμβρίου 2009

Μαυρογιαλούρος

Σήμερα παιδιά, θα κάνουμε ανάλυση Νεοελληνικού Κειμένου. Ας πάμε στο http://www.nd.gr/ στην πρώτη σελίδα να διαβάσουμε τη δήλωση του πρωθυπουργού. Τη βρήκατε; Μπράαααβο. Ξεκινάμε;

"Επισκέφθηκα, πριν από λίγο, τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας Κάρολο Παπούλια και του ζήτησα όπως ορίζει το Σύνταγμα τη διάλυση της Βουλής την ερχόμενη Δευτέρα και την προκήρυξη εκλογών στις 4 Οκτωβρίου."

Για να δούμε λίγο τι ορίζει το Σύνταγμα: Αρ. 41 παρ. 2. "Ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας διαλύει τη Βουλή με πρόταση της Κυβέρνησης που έχει λάβει ψήφο εμπιστοσύνης, για ανανέωση της λαϊκής εντολής προκειμένου να αντιμετωπιστεί εθνικό θέμα εξαιρετικής σημασίας. Αποκλείεται η διάλυση της νέας Βουλής για το ίδιο θέμα." (http://el.wikisource.org/wiki/%CE%A3%CF%8D%CE%BD%CF%84%CE%B1%CE%B3%CE%BC%CE%B1_%CF%84%CE%B7%CF%82_%CE%95%CE%BB%CE%BB%CE%AC%CE%B4%CE%B1%CF%82#.CE.86.CF.81.CE.B8.CF.81.CE.BF_41) Στις 18/8/2007 όμως, ο πρωθυπουργός είχε επισκεφθεί και πάλι τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας για το ίδιο θέμα, δεν είναι η ιδέα μου.. (http://www.in.gr/news/article.asp?lngEntityID=824701)

"Στον Πρόεδρο της Δημοκρατίας ανέλυσα τους λόγους που με οδήγησαν στο να ζητήσω νωπή λαϊκή εντολή. Τόνισα πως οι λόγοι αυτοί συνδέονται με την εθνική πρόκληση της αντιμετώπισης των σοβαρών συνεπειών της διεθνούς οικονομικής κρίσης, καθώς έχουμε δύο δύσκολα χρόνια μπροστά μας. Ειδικά το 2010 θα είναι καθοριστικό για την πορεία της Οικονομίας."

Σοβαρές λοιπόν συνέπειες θα έχει η διεθνής οικονομική κρίση. Ανυπερθέτως, όποιος επικαλείται ένα τόσο σπουδαίο εθνικό θέμα, θα έχει να προτείνει και τρόπους αντιμετώπισης του. Ας κοιτάξουμε πάλι την ιστοσελίδα της Ν.Δ: (http://www.nd.gr/programma/index1.html). Υπάρχει κάτι εκεί για την αντιμετώπιση αυτού του σπουδαίου εθνικού θέματος; ΌΧΙ! (Ζήτω η 28η Οκτωβρίου)

"Κατέστησα σαφές πως βαρύνουσα σημασία στη λήψη της απόφασής μου είχε η στάση της Αξιωματικής Αντιπολίτευσης. Όπως είναι γνωστό, ο αρχηγός της Αξιωματικής Αντιπολίτευσης επρόκειτο, μέσα σε λίγους μήνες, να εκβιάσει πρόωρες εκλογές, με αφορμή την προεδρική εκλογή. Αυτή η επιλογή οδηγούσε τη χώρα σε μια εξάμηνη προεκλογική περίοδο που θα ήταν καταστροφική για την Οικονομία. Διότι, σε δύσκολες συγκυρίες, απαιτούνται σταθερότητα, ήπιο κλίμα για να προωθηθούν οι αναγκαίες πολιτικές, κάτι που θα ήταν αδύνατο μέσα σε ένα κλίμα εκλογολογίας, κοινωνικής και πολιτικής έντασης."

Εδώ ο πρωθυπουργός λέει κάτι άλλο: Ότι ούτως ή άλλως θα γινόντουσαν πρόωρες εκλογές, αφού με αφορμή την εκλογή του προέδρου, το ΠΑΣΟΚ θα εξεβίαζε καταστάσεις. Άρα μάλλον το εθνικό θέμα δεν είναι η διεθνής οικονομική κρίση. Η αξιωματική αντιπολίτευση τι άποψη έχει; (http://www.pasok.gr/portal/resource/contentObject/id/e0860277-efec-4850-8d93-d5d9d11e31a2) Φρέσκο το πρόγραμμα, 15/4/2009, μάλλον ούτε εδώ υπάρχει σχέδιο αντιμετώπισης του τόσο σπουδαίου εθνικού θέματος. Από την άλλη, είναι βέβαιο πως τον Μάρτιο δεν θα γίνουν πάλι εκλογές;

Πίσω στη δήλωση του πρωθυπουργού:

"Η πρόθεσή μου, όπως εξήγησα στον Πρόεδρο της Δημοκρατίας, ήταν να εξαντλήσω τη θητεία της Κυβέρνησης, έως τον Σεπτέμβριο του 2011, μετά την ψήφιση του ιδίου ως Προέδρου από τα δύο μεγάλα κόμματα. Άλλωστε, ο χρόνος αυτός θα επέτρεπε να εφαρμοστούν, σε συνθήκες σταθερότητας, οι αναγκαίες δύσκολες πολιτικές. Πολιτικές που, όπως εξήγησα, κινούνται σε τρεις κατευθύνσεις: Στον αυστηρότερο δυνατό έλεγχο στις δημόσιες δαπάνες και την μεγαλύτερη αποδοτικότητά τους. Στον πόλεμο κατά της φοροδιαφυγής. Στην υλοποίηση των αναγκαίων διαρθρωτικών αλλαγών, αγνοώντας τις αντιδράσεις ειδικότερων συμφερόντων."

Μάλιστα! Η κυβέρνηση θέλει έλεγχο δημοσίων δαπανών, πάταξη της φοροδιαφυγής και διαρθρωτικές αλλαγές, χωρίς μάλιστα τις πιέσεις των "ειδικότερων συμφερόντων". Οπότε εμείς τώρα να συμπεράνουμε πως τα βοηθήματα προς της τράπεζες, η προσωρινή μείωση του ΕΦΚ στα Ι.Χ., η φορολογική αμνηστία προς επιχειρήσιες για ληξιπρόθεσμα που παρατάθηκε ως τις 30/6/09, η εκχώρηση στους ΟΤΑ της εκμετάλλευσης του αιγιαλού και τόσα άλλα ανάλογα μέτρα δεν εξυπηρετούσαν ειδικότερα συμφέροντα.

"Οι συγκυρίες που επιβάλλουν τις πολιτικές αυτές, όπως τόνισα στον Πρόεδρο, συνδέονται με τις επιπτώσεις της διεθνούς οικονομικής κρίσης, που γίνονται όλο και πιο ορατές. Βεβαίως, τα βήματα προόδου που έχει κάνει η χώρα τα τελευταία χρόνια απέτρεψαν τα χειρότερα που έχουν εμφανιστεί σε άλλες χώρες, όπως βαθύτατη ύφεση και εκρηκτική ανεργία."

Να επισημάνουμε και το γραμματικό λάθος. Δεν υπάρχουν "πολιτικές". Υπάρχει πολιτική στον ενικό, ή "πρακτικές" στον πληθυντικό. Το παραβλέπουμε όμως για να μάθουμε πως, σύμφωνα με τον πρωθυπουργό η χώρα έκανε βήματα προόδου και αυτά είναι η αιτία που δεν υπάρχει "βαθύτατη ύφεση και εκρηκτική ανεργία" στην Ελλάδα. Αυτά τα βήματα προόδου παρακαλώ δεν τα βρήκα στα πεπραγμένα της κυβέρνησης. Αν μπορεί κανείς να βοηθήσει, ευπρόσδεκτος...

Κλείνουμε την ανάλυση με αυτήν την παράγραφο:

"Όμως, παρόλα αυτά, οι δυσκολίες είναι μεγάλες και απαιτούν δύσκολες, τολμηρές αποφάσεις. Αυτή είναι η πραγματικότητα και οι αυταπάτες οδηγούν μόνο σε επικίνδυνα αδιέξοδα. Άρα, το ζητούμενο είναι, μια κυβέρνηση, με νωπή εντολή, που θα τολμήσει να προχωρήσει στις αναγκαίες πολιτικές για να βγει η Οικονομία από την κρίση πιο δυνατή. Όχι βραχυχρόνια, αλλά μακροχρόνια και σε γερές, σε στέρεες βάσεις".

Το "παρόλα" είναι βέβαια λάθος αφού γράφεται "παρ' όλα" κι όχι Parole, parole, parole... Κατ' ουσίαν εδώ, ο πρωθυπουργός θέτει θέμα τολμηρών αποφάσεων. Τις οποίες όμως δεν κατονομάζει. Αμφιβάλλουμε εάν ο λαός έχει άποψη περί του τι ο πρωθυπουργός διατίθεται να πράξει.

Στο διά ταύτα τώρα:

Είναι κοινή αλήθεια πως οι κυβερνήσεις, ειδικά στην Ελλάδα, νομοθετούν ερήμην του λαού. Μέτρα που εξυπηρετούν ειδικότερα συμφέροντα, αυτά που κανείς ποτέ δεν τολμά να κατονομάσει ψηφίζονται και εφαρμόζονται, ενώ ο πολίτης είναι ανυπεράσπιστος απέναντι σε κάθε είδους αυθαιρεσία των αρχών και με τα δικαιώματα του, θεσμοθετημένα μεν, ανεφάρμοστα δε.

Στην Ελλάδα η αναλγησία του εθνικού συστήματος υγείας, η αδυναμία των αρχών τάξης, η αναποτελεσματικότητα των δικαστικών αρχών, οι δαιδαλώδεις φορολογικοί νόμοι, η κατάχρηση εξουσίας εκ μέρους ευαίσθητων υπηρεσιών όπως τα Δασαρχεία και οι Πολεοδομίες, τα συντεχνιακά συμφέροντα των δικηγόρων, μηχανικών, συμβολαιογράφων, φοροτεχνικών, φαρμακοποιών, αυτοκινητιστών, εκδοτών, είναι πασίγνωστα.

Αρχές προστασίας πολιτών, όπως ο συνήγορος του καταναλωτή, η αρχή προστασίας προσωπικών δεδομένων, ο διαμεσολαβητής των επενδυτικών υπηρεσιών, η αρχή εποπτείας ιδιωτικής ασφάλισης και άλλες, βαδίζουν στην πεπατημένη οδό της απωλείας, ταλαιπωρόντας τους καταγγέλοντες αντί των καταγγελομένων, καθυστερώντας την έκδοση σημαντικών αποφάσεων, μένοντας αδρανείς απέναντι σε εξόφθαλμες αυτεπάγγελτες καταστάσεις, ουσιαστικά αυτοκαταργώντας το ρόλο τους.

Ο πολίτης, καταλήγει να παραιτείται, αφού νοιώθει ανίκανος να εκπληρώσει το ρόλο του στην κοινωνία, βιώνοντας καθημερινά τη ματαίωση σε ό,τι προσπαθεί να καταγγείλει, να διορθώσει, να βελτιώσει. Ξαφνικά, του ζητείται να επιτελέσει το χρέος του απέναντι στο πολίτευμα. Να εκλέξει βουλευτές. Ανθρώπους που δεν γνωρίζει, που ενδεχομένως δεν θα ήθελε για γαμπρούς, συνεταίρους ή φίλους του, ανθρώπους συχνά ανεπάγγελτους, ανίκανους, φαύλους, χωρίς πρόγραμμα, κοινωνικό όραμα και θέσεις.

Ε όχι δα ρε λεβέντες!

Μου λέτε πως υπάρχει εθνικό θέμα. Εγώ δεν το βλέπω, αλλά έστω. Μου λέτε πως χρειάζονται διαρθρωτικές αλλαγές. Να τις ακούσω λοιπόν. Μία, δύο, τρεις.... Λέτε για συμφέροντα. Να μου τα πείτε! Ο κύριος τάδε, κι ο κύριος δείνα! Να ακούσω λύσεις θέλω, όχι να μου πείτε το πρόβλημα!

Πρόγραμμα έχετε τέλος πάντων; Κανείς;
Μια του κλέφτη, δυο του κλέφτη...

Δευτέρα, 31 Αυγούστου 2009

Tέλος Εποχής



Μέσα στη θειούχα γούρνα των Λουτρών λίγα πράγματα έχουν στ' αλήθεια σημασία. Η ζωή, η καλή υγεία, μια συντροφιά και γαλήνια στερνά. Λίγο μακρύτερα, στο 46μετρο Sunseeker του γνωστού παράγοντα, προτεραιότητα έχει η κυριαρχία και το χρήμα. Ήταν περασμένες 9 και είχα ήδη αργήσει στο ραντεβού μου, το κινητό χτυπούσε, ο Dakila με το tender περίμενε στην παραλία της Επισκοπής, εγώ όμως ήμουν ακόμη στη γούρνα, κοιτώντας τον Πύργο του Μαζαράκη, παίζοντας με τα καβουράκια στο βράχο, ευχόμενος αυτό το ραντεβού να μην είχε κλειστεί ποτέ.


"Εμπρός....., ναι...., λέγετε...., ναι, κάτι συνέβη, μην ανησυχείτε... ναι..., βεβαίως...., όχι..., το πολύ σε μισή ώρα ξεκινάμε."

Αυτό ήταν πρωτίστως ανέφικτο, αλλά εξίσου ήταν και πολλά από όσα θα συζητούσαμε. Στις 11 ανέβαινα στο μεσαίο deck, με τον Dakila να φέρνει laptop, καλώδια και πτιφουράκια, τρεις μεγαλοσχήμονες, ο παράγων, εγώ, Montecristo, σαπιοκοιλιές, βερμούδες, loafers και η λοιπή σημειολογία της ελληνικής παραοικονομίας σύσσωμη. Ladies exluded, αφού είχαν ανέβει στη Χώρα για δείπνο, η παρουσίαση ξεκινούσε.


Εννέα λεπτά ακριβώς, την είχα προβάρει νωρίτερα στη γούρνα, οι Ρούνοι συνοψίζονταν στα εξής:
Επιστροφή στα 900- για τον S&P.
Άνοδος του Τ-Note Υield αμέσως μετά το πέρας του προγράμματος επαναγοράς του Geithner.
Ισχυροποιήση του Dollar Index πάνω από το 50άρη ΚΜΟ.
Προσγείωση του Nymex Crude στα 60.
Ακύρωση όλων των medium term trends στις επόμενες 12 εβδομάδες.

Δεν υπήρξαν ερωτήσεις. Τσιμπήσαμε λίγο καρπούζι και πριν τα μεσάνυχτα το tender με άφηνε στα αρμυρίκια της Aπόκρουσης, ελεύθερο υπηρεσίας, αλλά όχι ευθυνών. Οι ρούνοι αυτοί τη φορά υποδείκνυαν ριζοσπαστική τακτική. Αν κάποιος με ρωτούσε αν κατά βάθος πίστευα όλα όσα είχα εκθέσει, η απάντηση δεν θα ήταν καταφατική. Η περίπτωση λανθασμένης εκτίμησης σε ένα ακροατήριο τέτοιου εκτοπίσματος ισοδυναμεί με φυγή νύχτα, με διαβατήριο Costa Rica under the name Julio Balmas.

"Falsche Bilder sind nötig für die Anerkennung der Wahrheit."

Δεν γύρισα καν να κοιτάξω πίσω. Σαν σε ταινία, εκατοντάδες trading bars πέρασαν μπροστά από τα μάτια μου. Περίεργο όραμα για νησί των Κυκλάδων. Ο Simon με σκούντησε στον ώμο λέγοντάς μου:

"Your time is quite up mate!"

Aufbruch ins dritte Jahrtausend
Σάββατο 29 Αυγούστου 2009

Πέμπτη, 20 Αυγούστου 2009

Βάλε το Σορτ(ς) σου κι Έλα!


Τι έγινε βρε παιδιά; Τι βλέπουν τα κουρασμένα μου μάτια; Τη μία ημέρα η κινέζικη κεφαλαιαγορά μπαίνει (http://www.bloomberg.com/apps/news?pid=newsarchive&sid=aHBffCEG0Nms) σε bear market επίπεδα, ένώ την επομένη -ω συγγνώμη λάθος αγαπητοί- βγαίνει από αυτά (http://www.bloomberg.com/apps/news?pid=newsarchive&sid=aOnElXTCqGm8);

H Morgan Stanely αρχίζει εκ νέου κάλυψη για τη μετοχή της ΕΤΕ (http://www.capital.gr/News.asp?id=794232), όταν η μετοχή της είναι στα 21€, (σ.σ. 22,70€ άσπαστη), ενώ ας πούμε στα 18 δεν ήθελε ούτε να τη φτύσει;

Οι θεσμικοί κάνουν δηλώσεις, θέτουν τιμές στόχους κι ονειρεύονται, με τα μέσα να τους αναπαράγουν χωρίς ποτέ να αναρωτηθούν αν είναι αξιόπιστοι. (http://www.bloomberg.com/apps/news?pid=20601109&sid=aiaGHy7G8SCs);

Εγώ τι κάνω; Αποφάσισα να χάσω ένα σκασμό λεφτά κι έτσι χτίζω short θέσεις. Λέω να πάω αντίθετα. Είμαι σε rock mood. Ξεκίνησα με το πετρέλαιο. Ψηλά δεν το βλέπουν όλοι; Beautifuuuul.... Από τα 72 και πάνω φεύγουν short σαν το χαλάζι. Μετά έβλεπα πολλές δηλώσεις για το USD. Χάλια το έλλειμα λένε. Από το 1.42 και πάνω το αγοράζω όπου το βρω. Ακόμα και από τουρίστες στο δρόμο. Μετά διάβασα για την ΕΤΕ. Τι διαμάντι είναι αυτό; Short πάνω από τα 21. Μόνο σήμερα έχω πουλήσει όση ΕΤΕ δεν είχα πουλήσει τους τελευταίους τρεις μήνες. Τώρα που γράφω αυτό το κείμενο έχω ταυτόχρονα ανοιχτή και την πλατφόρμα της Αμερικής και σορτάρω Nasdaq και S&P. Θέλω να καταστραφώ βρε αδερφέ. Δε μπορεί εγώ να νοιώθω βελόνες στο συκώτι κι η αγορά να κάνει πάρτυ. Όχιιιιι δεν το ανέχομαι. Η αγορά θα νοιώθει όπως θέλω ΕΓΩ. Τι άλλο να σορτάρω δεν ξέρω.... Μήπως τον ΟΤΕ; Όχι μωρέ, αφού θέλω να καταστραφώ. Από το 10€ και κάτω έχω στημένες εντολές αγοράς. Ότι πουλάω σε ΕΤΕ, το αγοράζω ΟΤΕ. Πώς; Μα είμαι βλάκας, ότι θέλω κάνω!

Σ'ενα γυάλινο πίνακα στο γραφείο μου, έχω τις εκθέσεις των αναλυτών. Βλέπουν περιβάλλον υψηλού πληθωρισμού. Μαρίκααααααααααααααααααα! Πάρε μου σε παρακαλώ στο τηλέφωνο τον Craig της Citibank. Θέλω να τον ρωτήσω γιατί αφού όλοι βλέπουν πληθωρισμό η απόδοση του 30ετούς είναι στο 4,26%. Είναι κάτι πράγματα που ένας βλάκας σαν κι εμένα δεν κατανοεί και θέλω οπωσδήποτε τα φώτα του.

Στο SBC πριν δυο ώρες ο πρόεδρος του ΣΜΕΧΑ sir Μωραϊτάκης, είπε πως η DT θα πρέπει να κάνει δημόσια πρόταση για τον ΟΤΕ. Περιμένουν -δήλωσε- απάντηση από την Ε.Ε. στο τέλος του Φθινοπώρου. Κι επειδή είμαι βλάκας, σκέφτηκα τώρα εγώ, μήπως τελικά όταν θα βγει η απόφαση και βάλε ενστάσεις, προσφυγές, γνωματεύσεις και γνωμοδοτήσεις, η μέση τιμή εξαμήνου θα είναι στα 10€; Και η DT δεν θα έχει αγοράσει καμία μετοχή κατά το τελευταίο προ της δημόσιας προσφοράς εξάμηνο οπότε θα έλθει και θα μας πει: Νταξ' μωρέ τι φωνάζετε; Πάρτε 10€ και δώστε τα τα ρημάδια μας πρήξατε!

Α-πα-πα! Δεν είμαι καλά, οράματα βλέπω! Κοίτα τώρα τι σκέφτηκα.... Πως -λέει- αυτή η πεντάμηνη άνοδος δεν βασίζεται στα "αποτελέσματα των επιχειρήσεων" και την "μειωμένα επιβραδυνόμενη κατάσταση της οικονομίας" αλλά είναι τζούφια και κατευθυνόμενη. Μαρίκααααααααααααα! Πάρε και το Νίκο το γιατρό μου να μου αυξήσει τη δοσολογία. Χάλια είμαι, χάλια!!!

Τι άλλο να σορτάρω δε ξέρω... Είναι όλες τόσο αξιόλογες επιχειρήσεις. Με τα κέρδη τους, τα παχυλά τους μερίσματα... Και η οικονομία δε λέω... Ανθεί! Δεν ξέρω ποια μετοχή να πρωτοδιαλέξω. Βελάκια θα ρίξω καημένε! Δεν μπορώ να σκεφτώ τίποτα καλύτερο. Είμαι βλάκας!




Τετάρτη, 12 Αυγούστου 2009

Ο Ποιμήν του Ερμά


Ο κόσμος που βρήκα επιστρέφοντας ήταν ακριβώς απαράλλαχτος με εκείνον που είχα αφήσει. Οι ανόητοι στο προσκήνιο, η εξαπάτηση ως αρετή, ο όχλος ως μέσο πλουτισμού και το μελτέμι του Αυγούστου. Επαγγελματιών απόντων, τα μικρά αντισταθμιστικά κεφάλαια και program trading έκαναν πάρτυ. Δημοσιογράφοι επίσης σε αυτόματο πιλότο, σερβίριζαν όλα τα νέα, σαν σε πάγκο λαϊκής -πάρε κόσμε-. 110 το πετρέλαιο το 2011 -σύμφωνα με έγκυρη ανάλυση ιδρύματος βεβαίως βεβαίως-, 10 η επόμενη τιμή στόχος κατά τον Prechter -έγκυρος αναλυτής εξίσου οφ κορς-. Κυβερνήσεις σε απόγνωση, προσπαθούν να μαζέψουν τα ασυμμάζευτα: Βάλε φόρο να συγκρατήσεις το έλλειμα, δώσε κίνητρο να κάνει ο μικρομικρότερος επιχείρηση, όμως αύξησέ του παράλληλα την εισφορά στο ταμείο του και μην ξεχάσεις να του στείλεις και το ΕΤΑΚ για τα ακίνητα. Η Αθήνα, η Αθήνα με τα προβλήματά της είναι και πάλι άδεια, το Κολωνάκι άδειο, αλλά και στη μαρίνα του Φλοίσβου τα 3/4 των σκαφών λείπουν, έκανα το μπάνιο μου στη Βουλιαγμένη στη γνωστή παραλία εντελώς μόνος, ενώ οι φίλοι μου στη Μύκονο περιμένουν μισή ώρα για ελεύθερη ξαπλώστρα, στην Κηφισιά βρήκα να παρκάρω μπροστά στο Βάρσο κι έκανα βόλτα στην Πλάκα σαν τουρίστας, πίνοντας Aqvavit με τη Hilde και τον Nils, που έπεισα να κάνουν μια στάση σε αυτήν την πόλη πριν πάνε στη Μάνη.

Τις αγορές τις εξέτασα μόνο επιφανειακά. Αυτή η περίοδος του χρόνου, ενδείκνυται για παραμορφώσεις. Παραμορφώσεις προς τα πάνω ή προς τα κάτω, η αξίες συναλλαγών δεν επιτρέπουν την εξαγωγή στατιστικά σημαντικών συμπερασμάτων. Η ουσία δεν βρίσκεται πλέον στα επίπεδα τιμών, αλλά στις προθέσεις.



Πρόθεση #1
  • Η κυβέρνηση Obama δεν επιθυμεί ακριβές τιμές εμπορευμάτων που ενδεχομένως να υπονομεύσουν την ανάκαμψη της οικονομίας των ΗΠΑ. Σε αντίθεση με τον Bush και την φιλοαραβική (σ.σ. Saudis only) πολιτική του, ο τωρινός πρόεδρος στοχεύει σε περιορισμό των τιμών των πρώτων υλών. Και αφού πρώτα ξαμόλησε αξιωματούχους να κάνουν δηλώσεις, τώρα φέρνει στο κογκρέσσο ψηφίσματα για περιορισμούς στο trading των εμπορευμάτων από μη παραγωγούς (σ.σ. σπεκουλαδόρους του κερατά), κάνοντας τους τη ζωή δύσκολη με εγγραφή στο SEC, κοινοποιήσεις θέσεων και γραφειοκρατία, ό,τι δηλαδή ξενερώνει έναν αξιοπρεπή trader.

Πρόθεση #2
  • Οι κυβερνήσεις των ανεπτυγμένων κρατών (sic) το φυσούν και δεν κρυώνει με την χρηματοπιστωτική κρίση. Επουδενί δεν πρόκειται να αφήσουν να παρασυρθούν σε ανάλογους κινδύνους στο μέλλον. Με νόμους, διατάξεις, φιρμάνια και φορολογία θα περιορίσουν τον μέχρι πρόσφατα ακμάζοντα χρηματοπιστωτικό κλάδο, σε μέγεθος και ισχύ που να μπορεί να ελεγχθεί από την εξουσία, όπως ακριβώς και όλες οι υπόλοιπες οικονομικές δραστηριότητες. Σε πέντε χρόνια από σήμερα ίσως να μην υπάρχουν offshore κεφάλαια Ρώσσων μεγιστάνων να συναλλάσσονται στο CBOT, και το Nassau πιθανότατα θα έχει χάσει τις μισές και πλέον financial services εταιρείες του, τα στελέχη των διεθνών οίκων στο Λονδίνο θα φορολογηθούν αλύπητα και ο κλάδος συλλογικά ίσως να συρρικνωθεί στο 1/3 των θέσεων εργασίας που κάλυπτε το 2007.

Πρόθεση #3
  • No matter what, οι τιμές των χρηματοοικονομικών προϊόντων, ειδικά όσων βρίσκονται σε χαρτοφυλάκια ιδρυμάτων και συνταξιοδοτικών ταμείων πρέπει να κρατηθούν στα επιθυμητά επίπεδα, και με τη λέξη "επιθυμητά" εννοούμε τιμές που εγγυώνται ευρρυθμία στο παγκόσμιο σύστημα. Αν καταρρεύσει μία κατηγορία αξιών τότε κάποια άλλη οφείλει να αντισταθμίσει αυτή την απώλεια. Ειδάλλως, χαιρετούμε την κυριαρχία των ΗΠΑ στον πλανήτη.
Πρόθεση #4
  • Όλοι εμείς, εργαζόμενοι ή μη, καταναλωτές, ψηφοφόροι ή απλά πολίτες, έχουμε λάβει το δικαίωμα να ζούμε επειδή συνεισφέρουμε στο σύστημα. Θα κρατηθούμε ζωντανοί, όσο η συμβολή μας είναι επαρκής, ειδάλλως, με τον έναν ή τον άλλον τρόπο θα χάσουμε αυτό το δικαίωμα. Καλοί οι μετανάστες διότι εισφέρουν στις συντάξεις των πολιτών, να είμαστε υγιείς, διότι οι ασθένειες κοστίζουν στο σύστημα, να έχουμε μια στοιχειώδη ιδιοκτησία ώστε να μπορεί το σύστημα να μας ελέγχει, αλλά όχι αρκετά μεγάλη ώστε να μπορέσουμε να το ελέγξουμε εμείς, να υπάρχουν οπωσδήποτε οικονομικές υποχρεώσεις, ώστε η ελευθερία της βούλησης να περνά σε δεύτερη μοίρα. Να υπάρχει ελευθερία του λόγου όταν κατακρίνουμε τους άλλους, αλλά λογοκρισία όταν θίγουμε τους "ημέτερους". Ελεύθερη αγορά -βέβαια- για να κάνουμε short squeeze, αλλά απαγόρευση του short selling όταν οι σορτάκηδες λαμβάνουν τον έλεγχο. Ελεύθερη διακίνηση προϊόντων, γιατί τόση τεχνολογία που θα την πουλήσουμε; Όμως ο Αμερικανός αγρότης να επιδοτηθεί εις βάρος του Μεξικανού και του Κολομβιανού.

Όταν ακούω τύπους σαν τον Soros να κατονομάζουν τα σύνθετα χρηματοοικονομικά προϊόντα ως "όπλα μαζικής καταστροφής" μου έρχεται στο νου ο ακόλαστος ιεροεξεταστής που καίει τη γριά πλούσια χήρα ως "μάγισσα" επειδή ο προύχοντας της κομητείας έβαλε στο μάτι τα κτήματα της.

Κι όταν διαβάζω δηλώσεις Αμερικανών γερουσιαστών, σχετικά με το ρόλο των κερδοσκόπων στις "φούσκες" των εμπορευμάτων, θυμάμαι τα Boeing που μετέφεραν τα μέλη της οικογένειας Bin Laden την 12η Σεπτεμβρίου του 2001 πίσω στη Σ. Αραβία, κατ' εντολή του προέδρου των ΗΠΑ.
Φίλοι και πελάτες, συχνά μου ζητούν την άποψή μου για την πορεία των αγορών. Κάποιες φορές έχω άποψη και τη λέω, κάποιες άλλες πάλι δεν έχω άποψη. Άποψη μπορώ να εκφέρω κάθε φορά που οι τιμές αντικατοπτρίζουν ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΕΣ συνθήκες προσφοράς και ζήτησης, ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΗ κατάσταση οικονομίας και ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΗ αγορά. Όταν όμως οι τιμές βασίζονται σε ΠΡΟΘΕΣΕΙΣ και επιθυμίες, στην πλάνη, το ψεύδος και την εξαπάτηση, δεν δύναμαι να έχω άποψη.
Δεν χωρεί αμφιβολία πως οι προθέσεις του ισχυρότερου, είναι ο νόμος του αύριο. Αυτό είναι ένα κριτήριο. Στην αντίπερα, η σοφία του δημιουργού προνόησε, ώστε οι ισχυροί του σήμερα να υπόκεινται στους ίδιους φυσικούς νόμους της φθαρτότητας, όπως και τα πιο ασήμαντα πλάσματα.

Κοίταξα επάνω στη γη, και να, ήταν άμορφη και έρημη. Και στους ουρανούς δεν υπήρχε το φως τους. Είδα τα βουνά, έτρεμαν και όλοι οι λόφοι κατασείονταν. Είδα, και να, δεν υπήρχε άνθρωπος και όλα τα πουλιά του ουρανού είχαν φύγει." (Ιερεμίας 4: 23 – 25)
Έχω την πεποίθηση πως στο άμεσο μέλλον, τα πράγματα θα πάνε όπως ακριβώς οι ισχυροί θα θελήσουν να πάνε, κι αυτό δεν είναι δα και καμιά φοβερή αλήθεια. Χαμηλότερες τιμές πρώτων υλών για φθηνά προϊόντα, σταθερές τιμές στη γη και τα αγαθά ώστε να μην καταπίπτουν τα ενυπόθηκα δάνεια, ήπια ανοδική πορεία στις μετοχικές αξίες προκειμένου να μην πτωχεύσουν οι τράπεζες και τα ταμεία.
Αυτό όμως δεν είναι διατηρήσιμο...



Το που, πως και πότε αυτό το σαθρό πλέον οικοδόμημα θα καταρρεύσει είναι η αλήθεια που δεν μου έχει αποκαλυφθεί ακόμη. Ως τότε μπορούμε να απολαμβάνουμε το Lacryma Christi μας στην πλαγιά του Βεζούβιου, αναπαυόμενοι ή σε εγρήγορση, κάνοντας όνειρα και σκέψεις, θέτοντας τον συλλογισμό μας σε χαρτί, τραβώντας γραμμές στα διαγράμματα και συμβουλεύοντας αλλήλους πως να κινηθούμε στο περιβάλλον των αγορών. Το έδαφος που τρέμει το αισθανόμαστε. Το βουνό που βαριανασαίνει απέναντί μας το κοιτάμε καθημερινά. Δεν μπορούμε να ξέρουμε όμως αν είμαστε στο 63, το 67, ή στο 78μ.Χ.
Sic Transit Mundi Gloria 2009

Τετάρτη, 15 Ιουλίου 2009

Κόρη Ενός Κορυφαίου Θυμού

Βγήκες από τα σωθικά βροντής
Ανατριχιάζοντας μεσ'στα μετανιωμένα σύννεφα
Πέτρα πικρή, δοκιμασμένη, αγέρωχη ζήτησες πρωτομάρτυρα τον ήλιο
Για ν'αντικρύσετε μαζί τη ριψοκίνδυνη αίγλη
Ν'ανοιχτείτε με μια σταυροφόρο ηχώ στο πέλαγος

Μόνο όταν ο άνθρωπος αλλάζει την καθημερινότητα του, μπορεί να δει καθαρά. Την πραγματικότητα που στέκει εμπρός του, που ήταν πάντα εκεί αλλά δεν την έβλεπε. Τη ζωή όπως οφείλει να είναι: Όμορφη, γλυκειά και προκλητική.

Θαλασσοξυπνημένη, αγέρωχη
Όρθωσες ενα στήθος βράχου
Κατάστιχτου απ'την έμπνευση της όστριας,
Για να χαράξει εκεί τα σπλάχνα της η οδύνη
Για να χαράξει εκεί τα σπλάχνα της η ελπίδα
Με φωτιά με λάβα με καπνούς
Με λόγια που προσηλυτίζουν το άπειρο
Γέννησες τη φωνή της μέρας
Εστησες ψηλά
Στην πράσινη και ρόδινη αιθεροβασία
Τις καμπανες που χτυπαει ο ψηλορειτης νους
Δοξολογωντας τα πουλια στο φως του μεσαυγουστου


Είναι μια παραλία εκεί, στο μαγικό νησί που ελάχιστοι την γνωρίζουν. Δρόμο δεν έχει για να κατέβουν αυτοκίνητα, μόνο ψαράδες που σέρνουν τις βάρκες τους στην ακτή για να τις προστατέψουν απο την αγριάδα του Αιγαίου. Εκεί λοιπόν είναι που καθαρίζει ο νους κι οι μέδουσες οι πλάνες φεύγουν μακριά. Εκεί είναι που η σκέψη μαλακώνει, στη σκληράδα του βράχου και το μαύρο γίνεται φίλος που σου γνέφει με προσμονή αντί να σε καταδιώκει.


Πλαϊ απο ροχθους, πλαϊ απο καημους αφρων
Μεσ'απο τις ευχαριστιες του υπνου
Οταν η νυχτα γυριζε τις ερημιες των αστρων
Ψαχνοντας για το μαρτυρικι της αυγης,
Ενιωσες τη χαρα της γεννησης
Πηδησες μεσ'στον κοσμο πρωτη
Πορφυρογεννητη, αναδυομενη
Εστειλες ως τους μακρινους οριζοντες
Την ευχη που μεγαλωσε στις αγρυπνιες του ποντου
Για να χαϊδεψει τα μαλλια της πεμπτης πρωινης


Τι ψυχή άραγε θα παραδώσουμε εμείς οι υπηρέτες του Μαμωνά, παιδιά της απληστίας, σπόροι της απάτης, αδέλφια του ψεύδους. Ολημερίς χτίζουμε σ'εναν κόσμο απατηλό, κοπιάζουμε στην εικονικότητα, μέρα μπαίνει, νύχτα βγαίνει, ώσπου κάποια στιγμή, όλα τελειώνουν στην τυχαιότητα του αναπάντεχου, ενός αναπάντεχου που μας παραδίδει γυμνούς και άσχημους στην αλήθεια που ποτέ δεν ξεστομίσαμε.


Ρηγισσα των παλμων και των φτερων του Αιγαιου
Βρηκες με λογια που προσηλυτιζουν το απειρο
Με φωτια με λαβα με καπνους
Τις μεγαλες γραμμες του πεπρωμενου σου


Σε κείνη την ακροθαλασσιά, μακριά από τους δαίμονες της καθημερινότητας, η αλήθεια δείχνει καθαρότερη από ποτέ. Πράγματα ανείπωτα και εικόνες απερίγραπτες στοιχειώνουν το λογικό. Ένα συναίσθημα, πνιγμένο κάτω από χρόνια καταπίεσης, ξεσπά σαν ένα άλλο ηφαίστειο που θέλει να σου δείξει αυτό που αρνείσαι να πιστέψεις.


Τωρα μπροστα σου ανοιγεται η δικαιοσυνη
Τα μελανα βουνα πλεουν στη λαμψη
Ποθοι ετοιμαζουν τον κρατηρα τους
Στην παιδεμενη χωρα της καρδιας,
Κι απο το μοχθο της ελπιδας νεα γη ετοιμαζεται
Για να βαδισει εκει με αετους και λαβαρα
Ενα πρωι γεματο ιριδισμους,
Η φυλη που ζωντανευει τα ονειρα
Η φυλη που τραγουδαει στην αγκαλια του ηλιου


Θα άλλαζες τη ζωή σου προκειμένου να μπορείς να διακρίνεις. Το έχεις ξανακάνει άλλωστε. Στα Μέθανα, στο εκκλησάκι του Αη Γιώργη , στο σπήλαιο της Αποκάλυψης και τώρα εδώ. Κάθε φορά καλείσαι να παραδώσεις κάτι για να σου δοθεί το χάρισμα. Την πρώτη φορά ήταν η αγνότητά σου που αντάλλαξες με την οπτική. Τη δεύτερη ήταν η ηρεμία σου που παραδόθηκε αντί της ικανότητας της κρίσης. Τώρα σου ζητείται η ελευθερία σου, θυσία για να μπορείς να προβλέπεις.


Ω κορη κορυφαιου θυμου
Γυμνη αναδυομενη
Ανοιξε τις λαμπρες πυλες του ανθρωπου
Να ευωδιασει ο τοπος απο την υγεια
Σε χιλιαδες χρωματα ν'αναβλαστησει το αισθημα
Φτεροκοπωντας ανοιχτα
Και να φυσηξει απο παντου η ελευθερια


Συντριβή ανακατεμένη με οργή στην κρυφή ακρογιαλιά. Γιατί με καταδιώκετε, όπου κι αν προσπαθώ να κρυφτώ; Δεν είμαι εγώ εκείνος που ζήτησα τη δόξα, εσείς με μάθατε να την κυνηγώ. Τι άραγε προσπαθείτε να μου πείτε; Ήμουν ψηλά και με κατεβάσατε. Ήμουν μακριά και με φέρατε. Ήμουν ένδοξος και με ταπεινώσατε. Στρατηγός και με υποβιβάσατε. Έπρεπε να μάθω. Εντάξει λοιπόν, έμαθα...


Αστραψε μεσ'στο κηρυγμα του ανεμου
Την καινουρια και παντοτινη ομορφια
Οταν ο ηλιος των τριων ωρων υψωνεται
Πανγλαυκος παιζοντας το αρμονιο της Δημιουργιας


Καθισμένος στο μαύρο, με το μπλε εμπρός μου, το κόκκινο στα πλευρά μου και το πράσινο πίσω μου, ανταλλάζω χρόνο με υποσχέσεις. Τίμημα βαρύ αλλά απαραίτητο που πρέπει να διδαχτώ. Όσα δεν σου μαθαίνει η βιβλιοθήκη, μπορεί να σου τα ψυθιρίσει ο άνεμος, το σχήμα της πέτρας θα σου δείξει το δρόμο και τα σύννεφα θα σου αποκαλύψουν την αλήθεια που εκεί πίσω στους τοίχους σου δεν είδες ποτέ.


Κι όταν είναι να πεθάνω, να με φέρετε να καθήσω εδώ σε αυτό το μέρος...


Sic Transit Mundi Gloria 2009